Lợi dụng xây dựng nông thôn mới để khai thác cát, sỏi trái phép ở Bắc Cạn

Gần đây, nhân dân xã Nông Thịnh, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Cạn bức xúc trước tình trạng một số cá nhân lợi dụng chủ trương sử dụng vật liệu tại chỗ để xây dựng nông thôn mới nhằm khai thác cát, sỏi trái phép thu lợi lớn.

Từ nửa tháng qua, sông Cầu đoạn chảy qua các thôn Nà Đeo, Nà Ó thuộc xã Nông Thịnh, huyện Chợ Mới trở nên sôi động bởi tình trạng máy hút, sàn tuyển cát, sỏi, máy xúc gầm rú và ô-tô vận chuyển cát, sỏi hoạt động từ sáng đến tối. Người dân thôn Nà Ó cho biết, nhiều hôm điện lưới được kéo đến tận công trường để phục vụ khai thác cát, sỏi cả ban đêm. Bãi bồi dọc sông Cầu thuộc thôn Nà Ó, Nà Đeo, cả đoạn sông dài bị máy xúc đào bới trở nên biến dạng, dòng sông đầy “thương tích”.

Ngày 24 và 25-12 vừa qua, phóng viên chứng kiến cảnh khai thác cát, sỏi trên sông Cầu đoạn qua thôn Nà Ó, máy xúc, sàn tuyển, máy hút cát, sỏi hoạt động hết công suất, dòng nước đỏ ngầu, ô-tô tải ra vào tấp nập. Lán trại được dựng bên bờ sông để người khai thác cát, sỏi có chỗ ăn nghỉ.

Đại diện lãnh đạo xã Nông Thịnh cho biết: Tỉnh Bắc Cạn cho phép huy động nguồn lực tại chỗ để xây dựng nông thôn mới, cụ thể là sử dụng vật liệu xây dựng sẵn có để cung cấp cho các công trình thuộc Chương trình xây dựng nông thôn trên địa bàn nhằm giảm chi phí đầu tư. Do đó, lãnh đạo xã Nông Thịnh thuê khai thác cát, sỏi trên sông Cầu để xây dựng một số công trình thuộc Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

Tuy nhiên, trên thực tế, chúng tôi thấy cát, sỏi được khai thác trên sông Cầu đoạn qua thôn Nà Đeo, Nà Ó không được chuyển đến công trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Nông Thịnh mà được chở đi bán để thu lợi cá nhân. Cụ thể, nhiều ô-tô vận chuyển cát, sỏi khai thác trên sông Cầu đoạn qua thôn Nà Đeo, Nà Ó lên quốc lộ 3, sau đó chở thẳng xuống đổ ở bãi cát số 9, cạnh Trạm y tế xã Yên Ninh, huyện Phú Lượng, tỉnh Thái Nguyên, địa bàn giáp huyện Chợ Mới để tập kết, bán kiếm lợi bất chính.

Mỗi ngày, ít nhất có hơn mười chuyến ô-tô vận chuyển cát từ công trường khai thác trên sông Cầu đoạn qua thôn Nà Ó chở xuống đổ tại bãi cát số 9 trên địa bàn xã Yên Ninh. Trung bình mỗi ô-tô chở sáu khối cát, mỗi khối giá trị 350 nghìn đồng. Sau khi trừ chi phí, mỗi xe thu lợi khoảng hai triệu đồng, mỗi ngày người khai thác kiếm lợi hàng chục triệu đồng.

Lợi dụng xây dựng nông thôn mới để khai thác cát, sỏi trái phép ở Bắc Cạn - Ảnh 1

Cát khai thác trái phép trên sông Cầu đoạn qua xã Nông Thịnh được chở thẳng xuống bãi cát số 9 ở xã Yên Ninh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên tập kết, bán kiếm lợi.

Tỉnh Bắc Cạn quy định, để được khai thác cát, sỏi tại chỗ phục vụ các công trình xây dựng nông thôn mới, các xã đều phải làm đề án, trong đó nêu rõ cần khối lượng bao nhiêu, thời gian khai thác, sơ đồ khu vực khai thác, bảo đảm khai thác không ảnh hưởng đến môi trường. Sau đó, phải báo cáo, được cấp có thẩm quyền cho phép thì mới được khai thác và phải công khai cho nhân dân địa phương biết, giám sát.

Đến nay, chính quyền xã Nông Thịnh không hề làm các thủ tục nêu trên và chỉ có lượng cát, sỏi rất ít so với số lượng khai thác trên thực tế được đưa vào công trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã. Bản thân công trình xây dựng nông thôn mới ở Nông Thịnh có quy mô nhỏ, cần đến lượng cát, sỏi không nhiều.

Được biết, một cá nhân ở xã Yên Đĩnh, huyện Chợ Mới kết hợp với một người chuyên khai thác cát, sỏi ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai thác cát trên sông Cầu đoạn qua xã Nông Thịnh. Phát hiện tình trạng lợi dụng chủ trương xây dựng nông thôn mới để khai thác cát, sỏi trái phép trên trên sông Cầu có nguy cơ đang lan rộng, quy mô lớn, làm nhân dân bức xúc, chúng tôi đã đề nghị công an huyện Chợ Mới kiểm tra, xử lý, nhưng đến nay tình trạng nêu trên vẫn chưa được ngăn chặn.

Dư luận cho rằng, nếu xã lãnh đạo Nông Thịnh không “bật đèn xanh” thì hai cá nhân nêu trên không thể tổ chức khai thác cát trên sông Cầu để kiếm lợi lớn một cách công khai và dễ dàng như vậy. Tình trạng lợi dụng xây dựng nông thôn mới để khai thác cát, sỏi trái phép đã và đang diễn ra ở một số nơi, thậm chí có nơi còn phá cả ruộng để khai thác cát.

Nếu tỉnh Bắc Cạn nói chung, chính quyền huyện Chợ Mới nói riêng không có biện pháp kiểm tra, chấn chỉnh, ngăn chặn kịp thời thì trong thời gian tới, tình trạng "núp bóng" này sẽ còn lan rộng, diễn biến phức tạp, làm nhân dân bất bình.