Lắp thiết bị hỗ trợ cảnh báo đường ngang tự mở

Theo con số thống kê mới đây cho thấy, trên tuyến đường sắt bắc - nam có hơn 5.700 giao cắt đồng mức; trong đó, đường ngang chính tắc chỉ có 1.500, còn lại 4.200 lối đi tự mở. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) hiện mới có 654 rào chắn và gác chắn ở các đường ngang chính tắc, còn lại hơn 800 đường ngang chưa có. Mới đây, VNR đề nghị các tỉnh, thành phố có tuyến đường sắt đi qua, lắp đặt thiết bị hỗ trợ cảnh báo bảo đảm an toàn giao thông (ATGT) tại các lối đi tự mở.

Ngành đường sắt lắp đặt thiết bị cảnh báo tại đường ngang giao cắt với đường sắt.

Tai nạn đường sắt ở mức cao

Trong 11 tháng năm nay, tuy tai nạn giao thông (TNGT) đường sắt giảm cả ba tiêu chí về số vụ, số người chết và người bị thương, nhưng số liệu thống kê cho thấy, số vụ TNGT đường sắt vẫn còn ở mức cao, trong đó, có tới 64% số vụ xảy ra tại các vị trí giao cắt là lối đi tự mở. Phó Tổng Giám đốc VNR Đoàn Duy Hoạch cho rằng, các vụ TNGT đường sắt nghiêm trọng ở vị trí giao cắt gây thiệt hại lớn về người và tài sản, nguyên nhân chủ yếu do người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ không chú ý quan sát và không chấp hành các quy định của pháp luật về ATGT khi đi qua các vị trí giao cắt. Điển hình là hai vụ xảy ra trong tháng 8, lúc 13 giờ 17 phút ngày 7-8, tàu SE5 đến Km 1429+947 khu gian Hòa Trinh - Cà Ná, tỉnh Ninh Thuận (đường ngang biển báo), đã va ô-tô tải chở muối, khiến đầu máy 954 bị trật bánh hai trục, lái xe và phụ xe bị thương; đầu máy 954 và ô-tô bị hư hỏng nặng. Vụ thứ hai lúc 10 giờ ngày 25-8, tàu SE8 đến Km 324+300 (đường ngang biển báo), khu gian Yên Xuân - Vinh, tỉnh Nghệ An, đã va vào xe ô-tô 7 chỗ, làm chết hai người, bị thương hai người; ô-tô và đầu máy bị hỏng.

Đến nay, các đơn vị đã xóa bỏ gần 150 lối đi tự mở; thu hẹp 20 lối đi tự mở; cắm biển “Chú ý tàu hỏa” tại 218 vị trí; phối hợp với các địa phương xây dựng 272 gờ giảm tốc. Tuy nhiên, các tuyến còn tồn tại hơn 4.000 lối đi tự mở. Chính vì thế, để tăng cường tính hiệu quả hơn nữa đối với tín hiệu cảnh báo cho người tham gia giao thông đường bộ trước khi đi qua điểm giao cắt với đường sắt, từ tháng 11-2017 đến tháng 6-2018, VNR đã tiến hành lắp đặt và đưa vào sử dụng thử nghiệm hai loại hình thiết bị cảnh báo hỗ trợ bảo đảm ATGT tại bốn vị trí giao cắt là lối đi tự mở thường hay xảy ra tai nạn. Trong đó, loại hình thiết bị thứ nhất là sử dụng tín hiệu đèn vàng kết hợp tín hiệu chuông và phát loa lời cảnh báo: “Chú ý có tàu qua”, được điều khiển bật, tắt bởi nhân viên gác ghi tại các ga mỗi khi tàu đi qua; loại hình này có chi phí khoảng 70 đến 90 triệu đồng. Loại hình thiết bị thứ hai sử dụng tín hiệu đèn vàng (sử dụng nguồn pin năng lượng mặt trời) nhấp nháy liên tục 24 giờ trong ngày, chi phí lắp đặt khoảng 50 đến 70 triệu đồng. Sau một thời gian thử nghiệm, tại tất cả bốn vị trí lắp đặt thiết bị cảnh báo, kết quả đều bảo đảm tuyệt đối ATGT đường sắt. Trên cơ sở đó, VNR đã và đang triển khai lắp đặt thiết bị hỗ trợ cảnh báo tại 51 vị trí lối đi tự mở ở một số ga trên các tuyến đường sắt. Vì vậy, VNR giới thiệu và đề nghị các địa phương có đường sắt đi qua nghiên cứu, lắp đặt rộng rãi hai loại hình thiết bị trên tại các lối đi tự mở có nguy cơ cao xảy ra TNGT đường sắt trên địa bàn. “Việc lắp đặt thiết bị cảnh báo hỗ trợ bảo đảm ATGT tại các vị trí lối đi tự mở là một giải pháp đem lại hiệu quả thiết thực, tiết kiệm do không phải bố trí trực cảnh giới ở các đường ngang bất hợp pháp”, Phó Tổng Giám đốc VNR Đoàn Duy Hoạch đánh giá.

30 giây quan sát và “văn hóa nhanh chân”

Nhấn mạnh giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất vẫn là ý thức người dân, Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR Vũ Anh Minh khuyến cáo, mỗi người chỉ cần dành ra 30 giây quan sát trước khi băng ngang qua đường ngang giao cắt với đường sắt thì sẽ không bao giờ xảy ra tai nạn. “Có khi chỉ nhanh 30 giây thôi nhưng đổi cả sinh mạng, cuộc đời, liệu điều đó có xứng đáng không? Có nhiều gác chắn, nhân viên đường sắt đã kéo ba-ri-e rồi nhưng người lái ô-tô, xe máy vẫn cố vượt qua. Trong vòng một năm vừa qua, có hơn 100 vụ phương tiện đâm gãy cần chắn, giờ lắp ca-mê-ra truy xuất và gắn trách nhiệm người đâm. Cần chắn tự động không phải bức tường nên nhiều chủ xe thản nhiên nâng lên để chui qua. Trước hiện tượng này, có vị đại biểu Quốc hội đã ví von “một bộ phận người dân khi băng qua đường sắt vẫn còn tồn tại… văn hóa nhanh chân”, Chủ tịch VNR Vũ Anh Minh chia sẻ.

Thời gian qua, VNR đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao ATGT đường sắt tại các vị trí giao cắt đường bộ - đường sắt, lối đi tự mở. Trong đó, lắp đặt ca-mê-ra hỗ trợ giám sát tại toàn bộ 263 phòng trực ban chạy tàu; lắp ca-mê-ra quan sát hành trình và ca-mê-ra ca-bin cho toàn bộ 266 đầu máy; lắp ca-mê-ra trong và ngoài nhà gác tại toàn bộ 621 đường ngang có gác; lắp ca-mê-ra tại toàn bộ 380 đường ngang cảnh báo tự động. Đồng thời, kết nối tín hiệu từ ca-mê-ra về trung tâm giám sát của các đơn vị, nhằm ngăn ngừa các trường hợp vi phạm. Cùng với đó, phối hợp các địa phương duy trì 239 điểm cảnh giới tại các lối đi tự mở, đơn vị đường sắt duy trì cảnh giới tại 119 vị trí; bố trí lao động cảnh giới tại 55 đường ngang biển báo có nguy cơ cao. Hiện, VNR đang khẩn trương thực hiện cải tạo, nâng cấp, lắp đặt tín hiệu cảnh báo tự động và cần chắn tự động cho 100 đường ngang biển báo, phấn đấu hoàn thành trong năm 2018. Cùng đó, triển khai lắp đặt thiết bị hỗ trợ cảnh báo an toàn cho 51 lối đi tự mở giao cắt với đường sắt trong ga, trên các tuyến đường sắt, dự kiến hoàn thành trong năm 2018 và 2019.

Thừa nhận TNGT tại lối đi tự mở và đường ngang dân sinh là vấn đề cốt lõi và hết sức nan giải trong công tác bảo đảm ATGT đường sắt, Chủ tịch VNR Vũ Anh Minh cho rằng, các địa phương đã rất nỗ lực khi phối hợp nhưng vì thiếu nguồn kinh phí cho nên thực tế triển khai lập lại trật tự ATGT đường sắt còn rất khó khăn. “Đơn cử, muốn có người cảnh giới, địa phương có kinh phí hỗ trợ cho đội ngũ này không? Rào các đường ngang dân sinh lại thì người dân đi như thế nào? Có kinh phí để làm đường gom không? Đó là hàng loạt câu hỏi không dễ tìm ngay được lời giải. Không phải là địa phương không muốn làm mà phải có nguồn lực và ngân sách để triển khai”, người đứng đầu ngành đường sắt nhìn nhận.

Bài và ảnh: TRANG LY