Lạnh bất thường vì lốc xoáy vùng cực

Đợt lạnh bất thường đang hoành hành ở châu Á và cơn bão tuyết Jonas quét qua gần 20 bang bờ Đông nước Mỹ từ ngày 22 đến 24-1 đều bắt nguồn từ một cơn lốc xoáy từ Bắc Cực kéo xuống.

Theo các chuyên gia khí tượng học, lốc xoáy vùng cực là những cơn gió mạnh xoay tròn ngược chiều kim đồng hồ quanh một hệ thống áp suất thấp và thường xuất hiện vào mùa đông ở Bắc Cực. Nếu khối không khí lạnh này bị phá vỡ hoặc chia tách, nó sẽ tràn xuống “đóng băng” các khu vực ở phía Nam. Phạm vi ảnh hưởng của lốc xoáy vùng cực lên tới hơn 1.900 km kèm theo gió mạnh với nhiệt độ có thể xuống tới âm 53 độ C.

Lạnh bất thường vì lốc xoáy vùng cực - Ảnh 1

Băng đóng trên mặt một người ở ngoài trời tại tỉnh Liêu Ninh – Trung Quốc Ảnh: Reuters

Theo báo Independent (Anh), một số nhà khoa học tin rằng nhiệt độ ấm hơn mức trung bình tại Bắc Cực có thể làm suy yếu lốc xoáy vùng cực, từ đó gây ra tình trạng lạnh hơn mức trung bình ở các khu vực vĩ độ thấp. Giám đốc Đài Quan sát khí tượng Trung Quốc Sun Jun giải thích rõ hơn: “Nhiệt độ ở Bắc Cực tăng cao đột ngột tạo nên sức ép đẩy lốc xoáy vùng cực về phía Nam tới Siberia, từ đây tiếp tục ảnh hưởng đến Đông Á, Bắc Mỹ, thậm chí xuống tận Đông Nam Á”.

Trong những diễn biến mới nhất, tỉnh Punjab, đông dân nhất Pakistan, đóng cửa toàn bộ trường học từ ngày 26 đến 31-1, qua đó bảo đảm an toàn cho 22,5 triệu học sinh khi nhiệt độ rớt xuống 4 độ C. Tại Thái Lan, 2 phụ nữ 96 tuổi và 59 tuổi chết vì lạnh trong đêm 25-1. Nhiệt độ thủ đô Bangkok hôm 26-1 dao động ở 16-18 độ C và sẽ trở lại mức bình thường (trên 20 độ C) từ hôm nay, theo báo Bangkok Post.

Phạm Nghĩa