Làm lờ, đó ở Quảng Ninh: Giá bán rẻ mạt, sợ nghề thất truyền

Làng nghề truyền thống Hưng Học, phường Nam Hòa, TX Quảng Yên, Quảng Ninh hiện chỉ còn vài hộ dân làm thuyền nan, đan lờ, dậm, đó bắt thủy sản.

Làng Hưng Học từ xưa đã nổi tiếng với nghề làm ngư cụ, đan thuyền nan để phục vụ đời sống bà con trên đảo Hà Nam. Trước đây, nhà nào trong làng cũng rôm rả tiếng chẻ tre, tách nứa và cười nói của mọi người ngồi đan thuyền, làm ngư cụ như lờ, dậm, đó.

Những ngư cụ được làm thủ công từ làng Hưng Học có độ bền cao, phù hợp với việc đánh bắt thủy, hải sản theo con nước của người dân trên đảo.

Gia đình ông Thuận là một trong những hộ dân hiếm hoi còn theo nghề truyền thống làm ngư cụ ở làng Hưng Học

Gia đình ông Thuận là một trong những hộ dân hiếm hoi còn theo nghề truyền thống làm ngư cụ ở làng Hưng Học

Hiện tại, nghề này dần mai một khi chỉ còn lác đác vài hộ dân giữ được nghề truyền thống địa phương. Bởi, những người còn làm nghề đều đã cao tuổi, lớp trẻ sau khi học xong cũng thoát ly và tìm những công việc khác có mức lương ổn hơn để đảm bảo cuộc sống.

Ông Vũ Văn Thuận (65 tuổi) là một trong số ít người còn làm ngư cụ ở làng. Hàng ngày, ông vẫn miệt mài làm nguyên liệu bước đầu cho việc tạo ra những sản phẩm ngư cụ.

Ngoài đan thuyền nan, vợ ông Thuận hàng ngày vẫn đan lờ, dậm, đó để bán cho người có nhu cầu

Tre, nứa sau khi mua về được ông chẻ ra thành những thanh nhỏ, dùng búa đập dập. Tay ông thoăn thoắt vót thanh tre dẹp, đều nhau. Những việc tưởng như nhẹ nhàng nhưng cần thao tác thành thạo và lấy đi của ông gần 1 ngày mới hoàn thành.

"Không làm thì buồn chân tay, làm ra sản phẩm thì ít người mua, giá thành rẻ. Cũng chính vì lý do này mà nhiều hộ dân trong làng đã không làm nữa, giới trẻ cũng tìm những công việc lương cao hơn. Cứ đà này, thế hệ già mất đi, người trẻ không theo thì nghề của làng thất truyền", ông Thuận tâm tư.

Anh Vũ Văn Hùng (39 tuổi, con ông Thuận), là người duy nhất trong gia đình theo nghề của bố. Ông Thuận sơ chế nguyên liệu xong sẽ chuyển cho con đan tre thành tấm rồi làm thuyền nan.

Anh Hùng (con trai ông Thuận) là người duy nhất trong nhà nối nghiệp làm thuyền nan của bố

Xưởng làm thuyền của anh Hùng ở mặt đường, ngay đầu làng Hưng Học, bên trong có hàng tá thuyền lớn, nhỏ đã hoàn thành nhưng chưa có người mua. Tại đây, anh Hùng chỉ có một mình khi vừa làm chủ kiêm thợ làm thuyền và nhân viên chào mời sản phẩm.

Để hoàn thiện 1 chiếc thuyền, anh Hùng phải mất gần nửa tháng nhưng chỉ bán được khoảng 5 triệu đồng. Do có quá nhiều thuyền làm xong nhưng chưa bán được nên hiện tại anh Hùng chỉ làm khi có người đặt hàng từ trước.

Thuyền nan một thời là phương tiện chủ yếu giúp người dân đảo Hà Nam đi đánh bắt thủy, hải sản nay ít người hỏi mua

Là một trong những hộ dân chuyển đổi cơ chế thủ công phục vụ đời sống sang thủ công mỹ nghệ, ông Nguyễn Anh Sáu (SN 1957, người dân làng Hưng Học) nay chỉ làm những sản phẩm nhỏ để trưng bày và tham gia hệ thống OCOP Quảng Ninh.

Trong làng Hưng Học hiện chỉ còn những người cao tuổi theo nghề làm ngư cụ. Thanh niên sau khi học xong sẽ lập nghiệp nơi khác hoặc làm ở những khu công nghiệp

Với kinh nghiệm hàng chục năm, tay nghề của ông Sáu thuộc hàng lão luyện của làng khi đã làm ra hàng trăm con thuyền phục vụ người dân đi đánh bắt thủy, hải sản.

Ông Sáu đã chuyển sang làm sản phẩm thủ công mỹ nghệ khi nghề làm thuyền nan và ngư cụ đang mai một dần

Tuy nhiên, để duy trì, gia đình ông quyết định thay đổi sang làm thủ công mỹ nghệ. Sản phẩm sẽ bán cho những khách du lịch tìm về làng, trưng bày ở những hội chợ truyền thống. Nhà ông cũng được chính quyền gắn biển "điểm tham quan du lịch, làng nghề truyền thống đan ngư cụ Hưng Học".

Mặc dù vậy, ông Sáu vẫn đau đáu nỗi lo thất truyền khi những người con của ông và thanh niên trong làng không ai theo tiếp nghề này.

Nhà ông Sáu được gắn biển làm điểm tham quan du lịch nhưng cũng ít người tới

"Trước tôi mở lớp dạy miễn phí cho trẻ em về việc đan lờ, thuyền nan nhỏ, nhưng cũng chỉ được mấy buổi đầu, các cháu không còn đam mê nên không đến nữa", ông Sáu buồn bã nói.

Theo Chủ tịch UBND phường Nam Hòa Hoàng Xuân Phong, hiện tại chỉ còn vài hộ dân theo nghề đan thủ công tại địa phương.

Lý giải việc này, ông Phong cho biết do giá thành mỗi sản phẩm không cao, ít người mua, thanh niên học xong thì đi làm ở nơi khác hoặc trong khu công nghiệp.

Khác hẳn trước đây, làng Hưng Học hiện tại rất ít cửa hàng bán ngư cụ

Mặt khác, lượng thủy sản ở các sông hiện tại đã giảm, cho nên như cụ đánh bắt như lờ, dậm, đó ít người có nhu cầu mua. Thị trường thuyền làm bằng vật liệu composite đang dần chiếm lĩnh nên lượng người mua thuyền nan giảm đáng kể.

"Chính quyền địa phương vẫn tạo điều kiện cho những hộ dân theo nghề truyền thống có nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất. Những hộ chuyển đổi làm thủ công mỹ nghệ được hỗ trợ làm bao bì OCOP và quảng bá trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng", ông Phong thông tin.

Mặc dù nghề truyền thống đã dần mai một nhưng không phủ nhận việc nghề này đã 'thay da đổi thịt' cho nhiều hộ dân làng Hưng Học

Phạm Công

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/lam-lo-do-o-quang-ninh-gia-ban-re-mat-so-nghe-that-truyen-2218382.html