Làm giàu nhờ tin giả về Tổng thống đắc cử Trump

Nhiều trang tin giả xuất hiện trong chiến dịch bầu cử Mỹ có nguồn gốc từ một thành phố nhỏ của Macedonia. Tại đấy, một số thiếu niên tung ra các câu chuyện giật gân để có tiền nhờ quảng cáo. Họ “Kiếm một tháng hàng chục ngàn euro” nhờ tin giả về ông Donald Trump. Bài viết sau đây của phóng viên BBC News Emma Jane Kirby được đăng tải vào trung tuần tháng 12/2016.

Cậu thiếu niên ngồi trong quán cà phê trông thật trẻ, mặc dù đã không cạo râu vài ngày. Lông cằm và má cậu vẫn mềm. Áo khoác màu hải quân và áo sơmi trắng sạch khiến cậu trông như một học sinh. Thực ra đó là sinh viên đại học 19 tuổi Goran, vốn không muốn thể hiện mình là một cậu tuổi teen, nhưng vì công việc, cậu phải đóng vai như thế.

"Người Mỹ yêu những câu chuyện của chúng tôi và chúng tôi có tiền nhờ chúng" - Goran khoe, cố ý cho tôi thấy chiếc đồng hồ đắt tiền đang đeo - "Thật hay giả thì quan trọng gì".

Làm giàu nhờ tin giả về Tổng thống đắc cử Trump - Ảnh 1

Macedonia là nơi xuất phát tin giả (Ảnh: ALAMY).

Goran - không phải tên thật, là một trong nhiều, có lẽ hàng trăm thanh thiếu niên Macedonia, đứng đằng sau một “ngành công nghiệp” ở thị trấn Veles, tung ra hàng loạt tin giả ủng hộ ứng viên tổng thống Mỹ Trump trong chiến dịch bầu cử. Như chiêu thức thường sử dụng của các tay săn tin chuyên nghiệp trên mạng, từ mùa hè năm 2015, Goran bắt đầu đăng tải những chuyện giật gân, thường sao chép từ các websites cánh hữu Mỹ hoặc trên Facebook.

Sau khi cắt và dán nhiều bài, cậu ta tổng hợp thành tin mới, trả tiền cho Facebook để chia sẻ với độc giả Mỹ khát tin về ứng viên Trump. Khi những người Mỹ đó bấm vào bài báo, thích, share (chia sẻ), cậu ta có tiền nhờ quảng cáo trên trang. Goran thú nhận rằng cậu chỉ mới làm được một tháng, mà đã kiếm tới 1.800 euro. Cậu bảo các bạn mình còn kiếm một ngày mấy ngàn euro. Goran cười cười:

"Thiếu niên ở thành phố của tôi không quan tâm người Mỹ bầu làm sao. Họ chỉ vui vì là đã có tiền, mua quần áo, đồ uống đắt tiền".

Làm giàu nhờ tin giả về Tổng thống đắc cử Trump - Ảnh 2

Một số sinh viên Macedonia thừa nhận mỗi tối đều tung tin giả lên mạng internet trước khi đến trường (Ảnh: ALAMY).

Cũng theo phóng viên Kirby, việc đưa tin giả trên các trang tin không phải là phi pháp, nhưng có gì đó xấu xa, nhơ bẩn trong trò chơi lừa gạt độc giả.Trong ngày giao lưu tại tòa thị chính, tôi gặp thị trưởng cánh hữu Slavco Chediev - ông chỉ vào tôi, giận dữ.

"Không có tiền bẩn ở Veles!".

Ông ta lại bảo rằng mình khá tự hào nếu các doanh nhân ở thị trấn nhỏ, xa Mỹ hàng ngàn dặm, có ảnh hưởng đến kết quả bầu cử Mỹ. Ubavka Janevska - một phóng viên điều tra cao cấp có website riêng, bật cười khi tôi kể lại cho cô. Cô bảo cô tìm ra bảy nhóm tung tin thất thiệt lên mạng, và ước tính có hàng trăm học sinh đang làm riêng:

"Tôi lo ngại cho đạo đức thanh niên ở Veles. Từ sau bầu cử Mỹ, các em chỉ nghĩ đến dối trá và kiếm tiền từ dối trá".

Làm giàu nhờ tin giả về Tổng thống đắc cử Trump - Ảnh 3

Thị trấn Veles – cái lò sản xuất tin giả (Ảnh: ALAMY).

Goran khẳng định cậu đã từ bỏ tin giả rồi, mặc dù cũng tiết lộ vừa mua một chiếc laptop. Khi tôi thả cậu xuống trước nhà bố mẹ, tôi hỏi mẹ cậu sẽ nghĩ gì về hoạt động online của cậu? Cậu ta nhìn tôi như thể tôi là người điên:

"Nếu con của chị kiếm được 30.000 euro một tháng, thế có xem là vấn đề không?".

Hôm 18/12, lần thứa hai Google loan báo sẽ nỗ lực hơn nữa để ngăn không cho các trang tin giả kiếm tiền nhờ quảng cáo. Cấm thì cấm, ngăn chặn thì vẫn cứ ngăn chặn, nhưng mục đích của những tay lừa đảo vẫn cứ tìm mọi cách để tung tin giả lên mạng hòng câu view để kiếm quảng cáo. Theo các chuyên gia, từ nay đến ngày 20/1/2017 Tổng thống đắc cử Trump chính chức nhậm chức, nguy cơ chúng tung tin giả về ông Trump lên Facebook để kiếm tiền vẫn sẽ còn xảy ra.

Khánh Phương (Theo BBC News, 12/2016)