Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28-7-1929 - 28-7-2009): Ông chủ tịch công đoàn “thứ thiệt”!

Ngày thứ bảy, công nhân Công ty Sanofi – Aventis (100% vốn nước ngoài, số 123 Nguyễn Khoái, quận 4, TPHCM) được nghỉ làm. Thế nhưng tại phòng của Ban chấp hành công đoàn công ty, đèn vẫn còn sáng. Chủ tịch công đoàn Huỳnh Phát Đạt vẫn đang cặm cụi bên chồng tài liệu. Anh cười: “Hôm qua họp ban chấp hành xong thì trễ quá. Bữa nay vô soạn công văn gửi liền cho Sở LĐTB-XH…”.

Học ngoại ngữ để đối thoại với giám đốc Tò mò, tôi liếc mắt xem “công văn khẩn” có nội dung gì mà anh phải mò lên công ty làm vào ngày nghỉ. Thì ra đó là văn bản báo cáo về việc công ty đưa ra quy định kiểm tra, khám xét tủ cá nhân của nhân viên. Anh lập luận: “Đành rằng tủ cá nhân là tài sản mà công ty trang bị cho anh em. Nhưng khi đã giao cho CN rồi thì những gì họ đựng trong tủ thuộc về tài sản cá nhân. Nếu tự tiện mở tủ khi không có họ thì là hành vi vi phạm luật dân sự”. Nhớ cái dạo công ty có lệ kiểm duyệt thư từ cá nhân của CN gây bất bình trong anh em. Thấy chuyện này hết sức vô lý anh kiên trì giải thích cho ban giám đốc. Giám đốc chưa xuôi, anh đem luật dân sự ra nói chuyện. Cuối cùng, lý lẽ của anh đã thuyết phục được Ban giám đốc. Anh Đạt nhớ lại: Sau lần đấu lý đó, vị quản lý người nước ngoài nói đùa “Có cắt cổ, tôi cũng không mở thư của CN nữa”. Nhưng cũng từ đó cho tới cả tháng sau, nhân vật đó không thèm nhìn mặt tôi. Không ngại đụng chạm, từ tốn nhưng kiên quyết và thấu tình đạt lý- đó là nguyên tắc làm việc của Huỳnh Phát Đạt và cũng là phương châm hành động mà anh “thổi” vào Ban chấp hành công đoàn công ty. Trước năm 2006, cũng như rất nhiều công ty khác, Công ty Sanofi – Aventis chỉ đóng BHXH, BHYT dựa trên mức lương căn bản mà không tính những khoản trợ cấp, phụ cấp. Nhiều người nghĩ công ty chịu đóng đủ BHXH là tốt rồi, không dám đòi hỏi gì thêm. Không đồng tình với quyết định đó, anh Đạt chứng minh với ban giám đốc là tinh thần của Bộ luật Lao động Việt Nam quy định DN phải đóng bảo hiểm dựa trên tổng mức thu nhập thực lãnh của CN. Giám đốc không chịu, anh dấn thêm bước nữa: Làm công văn báo cáo tình hình và xin ý kiến chỉ đạo của Bộ LĐTB-XH. Biết chính xác ngày ban giám đốc họp quyết định chuyện này, anh liên lạc với Bộ LĐTB-XH và đúng ngày họp, công văn của Bộ LĐTB-XH về tới công ty, yêu cầu công ty phải đóng bảo hiểm trên mức thu nhập thực lãnh. Làm việc với giám đốc là người nước ngoài, anh Đạt lập tức đăng ký học đại học ngoại ngữ. Kiên trì 4 năm, anh lấy bằng cử nhân. Ngoài việc có thể trực tiếp nói chuyện với ban giám đốc, anh còn chủ động dịch những văn bản pháp luật quan trọng ra tiếng Anh để Ban giám đốc hiểu rõ hơn pháp luật Việt Nam. Một “chiêu thức” để từ chối đề xuất của công đoàn rất hay được những công ty có trụ sở ở nước ngoài vận dụng là… đổ thừa công ty mẹ không chấp thuận. Để “hóa giải” chiêu thức này, những lần bị từ chối khéo, anh Đạt đề nghị được xem tận mắt những quy định, văn bản của công ty mẹ. Có khi, anh còn “nắn gân” mấy vị quản lý bằng cách từ tốn nói “Chúng tôi sẽ thay mặt CN viết đơn trình bày vấn đề này gửi sang Paris”. Biết khó mà lập lờ với ông chủ tịch công đoàn rất “chì” này, lãnh đạo công ty thường chịu khó lắng nghe và giải quyết những đề xuất hợp lý của anh. Anh cười: “Chắc họ giải quyết vì… chán gặp cái mặt mình. Nhiều lúc tranh luận xong, mấy vị trong ban giám đốc còn hỏi đùa: Chừng nào ông Đạt về hưu vậy? Nhưng hễ làm được cái gì có lợi anh em là tôi thấy vui!”. Chỗ dựa đúng nghĩa “Ở công ty cũ tôi làm việc, công đoàn là một điều gì đó mơ hồ, dường như chỉ thành lập cho “có bạn có bè”, chúng tôi có bức xúc gì thì phải tự mình giải quyết hoặc im đi cho xong chuyện. Cho đến khi vào công ty này, tôi mới thật sự cảm nhận được là NLĐ còn có chỗ dựa”... Đó là một phần bài viết dự thi tìm hiểu 80 năm chặng đường lịch sử công đoàn Việt Nam của CN Huỳnh Thị Thủy Duyên. Còn CN Thái Hoàng Oanh thì chân thành bày tỏ: “Tôi đã làm qua nhiều công ty, có cả công ty trong nước lẫn công ty có vốn đầu tư nước ngoài nhưng có lẽ chỉ ở Công ty Sanofi – Aventis, tôi mới thấy được sự hữu hiệu của tổ chức công đoàn”. Làm chủ tịch công đoàn qua 6 đời giám đốc, đến nay, điều tự hào nhất của anh Huỳnh Phát Đạt là đã xây dựng được một “thương hiệu” cho công đoàn công ty- biến điều này thành thế mạnh thu hút lao động cho công ty. Mỗi lần có bức xúc hay tâm tư chuyện gì, CN đều nghĩ tới tổ chức công đoàn đầu tiên. Cuối năm ngoái, giai đoạn khủng hoảng kinh tế, công ty phải cắt giảm một số lao động thời vụ. Thấy anh em mất việc khi tết sắp đến, anh Đạt thuyết phục ban giám đốc và vận động CN hỗ trợ cho mỗi người 1,4 triệu đồng. Khi công ty vượt qua khó khăn, số lao động trên đã được nhận lại và ký hợp đồng lao động. Ở tổ pha chế có chị Mai Thị Ánh, bị bệnh ung thư, anh đã đề xuất công ty chuyển thuốc từ nước ngoài về và trả toàn bộ chi phí điều trị cho chị Ánh. 52 tuổi - tuổi không còn quá trẻ nhưng anh Huỳnh Phát Đạt vẫn nguyên vẹn ý chí đấu tranh cho lẽ phải như ngày còn trẻ. Mấy bữa nay, anh hay tin một chi nhánh của Tập đoàn Sanofi – Aventis đặt ở quận Thủ Đức vừa chính thức ra quyết định cắt phần trợ cấp thôi việc của công ty dành cho CN sau khi quy định về bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực. “Công ty bên này cũng rục rịch muốn cắt rồi. Hết hạn thỏa ước lao động là có lẽ họ sẽ đòi cắt. Tôi đang tìm những quy định của tập đoàn về chế độ cho nhân viên khi về hưu và nghiên cứu kỷ luật dân sự để chuẩn bị sẵn lý lẽ khi công ty đặt vấn đề cắt chế độ này của NLĐ”. Hết lòng đấu tranh vì lợi ích của CN, khi nghe chuyện của anh, nhiều người có chung một câu hỏi là tại sao qua 6 đời giám đốc mà anh… chưa bị đuổi việc! Khi tiếp xúc với anh trở về, tôi đã tìm được câu trả lời: Một ông cán bộ công đoàn… thứ thiệt! - Tại Công ty Sanofi – Aventis, từ bức xúc của CN về những phiền phức khi đi khám chữa bệnh, công đoàn đã phản ánh với công ty. Cuối cùng, công ty đã mua bảo hiểm AON cho CN với chi phí điều trị lên đến 32 triệu đồng/người/năm, con công nhân 16 triệu đồng/năm. - Tiền nghỉ mát được tăng từ 800.000 đồng lên 1,2 triệu đồng/CN/năm; tiền quà tết tăng từ 1,2 triệu đồng lên 1,5 triệu đồng/CN/năm. - Mới đây, một nhà ăn tươm tất đã được khánh thành. Suất ăn của nhân viên được nâng từ 10.000 đồng lên 14.000 đồng rồi 16.400 đồng/suất. Riêng CN làm ca đêm được ăn suất ăn trị giá 25.000 đồng. Mai Hương