Kỷ niệm 10 năm nhà thơ Phạm Tiến Duật qua đời

Sáng nay ngày 4/12/2017, hội Nhà Văn VN làm lễ kỷ niệm 10 năm, ngày nhà thơ Phạm Tiến Duật qua đời. Chợt nhớ cuối năm 2007 trên trang web Hội Ngộ Văn Chương, tôi có đưa tin buồn và đăng lại bài viết về lần chia tay cuối cùng của anh Duật và tôi trong bệnh viện quân đội 108. Sau khi anh mất, tôi có làm bài thơ CÂY ĐEO TANG TRẮNG viếng anh. Nay xin đăng lại kỷ niệm khó quên đó.

Phạm Tiến Duật là nhà thơ hàng đầu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Thơ của ông viết về người lính và kháng chiến đã làm khởi sắc thơ Việt Nam những năm khói lửa.

Ông mất đi để lại nhiều tiếc thương cho công chúng yêu thơ bạn bè đồng nghiệp và những người thân thiết.

Nhà nước VN đã tặng ông Huân chương Lao động hạng Nhì trước khi ông mất.

TẠM BIỆT NHÀ THƠ PHẠM TIẾN DUẬT

Nguyễn Trọng Tạo

Chiều 19/10/2007, được tin nhà thơ Phạm Tiến Duật cấp cứu tại Quân y viện 108, tôi cùng họa sĩ Ba Tỉnh và Hs Vũ Thanh Nhàn ăn vội bữa cơm rồi vào thẳng A5 nhà 20 thăm anh. Ở đấy, chị Thanh Bình (người tình cuối cùng) vừa bóc nho cho anh Duật ăn vừa khóc. Chị gái anh Duật ngồi cạnh cũng đang ứa lệ. Anh Duật đôi mắt cũng đỏ hoe.

Thấy chúng tôi đến, anh Duật ra hiệu thôi không ăn nho nữa, và nở cười giơ tay trái lên vẫy chào yếu ớt.

Hội nhà Văn chưa ai đến thăm. Vợ con cũng chưa ai đến.

Các bác sĩ luôn bên anh Duật. Họ có một tình cảm khác thường. Bảo hiểm của anh Duật thuộc bệnh viện Hữu Nghị cạnh đấy nhưng 108 đã nhận cưu mang anh những ngày cuối cùng. Các bác sĩ đã đưa chị Bình đi làm đầy đủ các thủ tục để chuyển bảo hiểm của anh Duật sang 108.

Theo chị Bình và bác sĩ phụ trách thì thể trạng anh Duật đã không nhận hóa chất truyền vào. Thuốc Tây đã từ chối nhà thơ của chúng ta. Đĩa CD chụp bệnh nhân PTD mới nhất cho thấy căn bệnh đã đến lúc nguy kịch nhất. Nhưng đã bị dấu đi không cho anh biết. Anh Duật ứa nước mắt không phải vì điều đó. Anh chưa biết điều đó. Anh ứa nước mắt vì những người thân của anh.

Tôi bảo đến thăm anh để mai tôi đi Sài Gòn. Anh vẫy tôi lại gần vui vẻ nói một cách rất khó khăn, tiếng nào nghe không rõ tôi phải hỏi để anh nói lại:

- Kha và Tạo vừa đi Mỹ về phải không?

Tôi nói: Kha đi Mỹ tôi đi Canada.

- Nhạc Tạo rất hay. Nhưng Tạo-Nhà-Thơ lớn hơn Tạo-Nhạc-Sĩ. Duật thấy thơ Tạo được chép rất nhiều, nhiều lắm trong sổ tay sinh viên.

Tôi nói: Anh thấy thế hệ thơ chống Mỹ có còn lại gì không?

- Còn nhiều chứ. Rất nhiều. Thế hệ mình đẹp lắm. Thơ thế hệ mình cũng đẹp lắm. Nhưng Tạo đã vượt lên Tạo để trở thành một nhà thơ hậu chiến...

Tôi nói: Tất cả chúng ta đều cố gắng vượt lên. Nhưng mỗi thời mỗi khác.

- Đúng Tạo à. Nhưng thế hệ chúng ta còn đẹp ở chỗ là một thế hệ hy sinh...

Giọng anh yếu dần.

Tôi nói: Mai Tạo đi Sài Gòn.

- Đi buổi nào?

Tôi nói: Trưa.

- Vậy Tạo cứ yên tâm đi nhé. Hôm nào ra Duật khá lên sẽ nói chuyện nhiều hơn.

Tôi nghĩ chưa chắc tôi đã được gặp lại anh.

Tôi hôn anh rồi từ biệt anh, nhà thơ lớn nhất của thế hệ chống Mỹ chúng tôi.

Anh đưa tay lên vẫy. Tôi chụp tấm hình cuối cùng khi bàn tay anh vẫy đang yếu dần.

(20/10/2007)

THƠ ĐEO TANG TRẮNG

(Viếng nhà thơ Phạm Tiến Duật)

Những trái nhót mùa đông đeo tang trắng

Tôi nhớ ngọn Lửa đèn (*) hình trái nhót trong đêm

Những “trái nhót như ngọn đèn tín hiệu”

Trỏ lối nhà thơ về Cõi Thiêng…

Anh đi thật không còn nghe điện thoại

Quán bia hơi bỏ trống chỗ anh ngồi

Những buổi họp Hội Đồng anh xung phong kiểm phiếu

Hòm phiếu là cái mũ da của tôi.

Ừ thế đó mà bao người vào Hội

Mà bao người thành Bảng nhãn, Trạng nguyên

Có người đậu người rơi anh cứ ngồi tiếc mãi

Ôi giá mà hạ phiếu, có người thêm!

Anh cứ thế kẻ yêu và người giận

Thương vợ con mà sống dựa tình nhân

Thơ cũng vậy thơ anh làm, người thuộc

Lúc buồn đau đơn độc với căn phòng…

Anh đã khóc bao lần thơ Vòng trắng (*)

Vòng trắng rợn người tròn một số không

Giờ những bài thơ đeo tang anh đó

Ngọn Lửa đèn chống gậy giữa đám đông

Tôi đến sau những bài thơ của anh

Và tôi thấy rừng thơ đeo tang trắng

Tôi không khóc mà thấy dòng lệ đắng

Lệ thơ anh chảy vào khóe mắt tôi….

4.12.2007 - NGUYỄN TRỌNG TẠO

______________

(*) Tên bài thơ của Phạm Tiến Duật

Nguyễn Trọng Tạo |