Kiến nghị tiếp tục dừng dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê vì còn nhiều bất cập

Mới đây, Ban thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã thông báo kết luận những vấn đề liên quan đến dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê và kiến nghị trung ương chưa cho phép mỏ sắt Thạch Khê khởi động lại vì còn quá nhiều bất cập.

Theo đó, Tập đoàn công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện tổ hợp dự án khai thác và chế biến quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh do CTCP Sắt Thạch Khê (TIC) làm chủ đầu tư.

Với vai trò là cổ đông chi phối tại TIC, TKV kiến nghị Thủ tướng cho phép tiếp tục triển khai dự án khai thác và tuyển quặng sắt mỏ Thạch Khê trong năm 2016 và cho hoãn tiền nộp thuế cấp quyền khai thác khoáng sản trong giai đoạn xây dựng cơ bản năm 2017 – 2018.

Mục tiêu là để TIC tập trung mọi nguồn lực cho công tác giải phóng mặt bằng thi công các công trình, bảo vệ môi trường nhằm sớm đưa dự án vào sản xuất, khai thác có hiệu quả, kịp thời cung cấp cho các cơ sở phôi thép.

Kiến nghị tiếp tục dừng dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê vì còn nhiều bất cập - Ảnh 1

Kiến nghị tiếp tục dừng dự án Thạch Khê vì còn nhiều bất cập. Ảnh: Báo Hà Tĩnh

TKV còn đề nghị tạm dừng thực hiện dự án Nhà máy sản xuất phôi thép 2 triệu tấn để tiếp tục nghiên cứu lựa chọn công nghệ, suất đầu tư hợp lý và xem xét triển khai sau năm 2020.

Trước những đề xuất nói trên của TKV, ngày 22/12, Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã phát đi bản thông cáo kết luận của Ban thường vụ Tỉnh ủy về Dự án khai thác mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á này.

Theo kết luận, khai thác mỏ sắt Thạch Khê nhằm phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội là nguyện vọng của nhiều thế hệ lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo và nhân dân Hà Tĩnh đã tạo điều kiện thuận lợi, nhưng từ sau khi khởi công (9/2009), dự án triển khai có quá nhiều yếu kém, bất cập chưa được giải quyết.

Cụ thể, quy mô dự án lớn, thời gian khai thác mỏ dài, nhưng năng lực nhà chủ đầu tư quá yếu kém, không huy động đủ vốn cần thiết dể triển khai dựa án như cam kết; vị trí khai thác mỏ sát biển, nhưng các báo cáo, trình tự về đầu tư xây dựng, giải pháp kỹ thuật khai thác, chế biến, bảo vệ môi trường (tụ mực sa mạc hóa, hang caster, phòng chống bão, siêu bão, lũ, đổ thải lấn biển, bãi thải trên bờ, xử lý nước thải, chất thải, cải tạo phục hồi môi trường sau khai thác) còn quá sơ sài, đơn giản. Do đó, vào tháng 7/2011, Thủ tướng Chính phủ phải cho tạm dừng bốc đất tầng phủ và tái cơ cấu cổ đông của TIC vào tháng 7/2011.

Trước những tồn tại nêu trên, đặc biệt là sau sự cố môi trường biển gây nhiều thiệt hại cho tỉnh và người dân, Ban thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã kiến nghị Trung ương một khi chủ đầu tư TIC chưa đáp ứng, giải quyết được các tồn tại đã nêu thì chưa cho khởi động lại dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê.

Xoay quanh vấn đề này rất nhiều chuyên gia trong ngành cũng cho rằng, việc tạm dừng dự án mỏ sắt Thạch Khê là hợp lý. Có ý kiến còn cho rằng có thể dừng luôn dự án là tốt hơn. Vì, chất lượng quặng ở đây rất xấu, nếu so với quặng của Úc, Brazil hay các nước khác thì không thể cạnh tranh được. Bên cạnh đó, tình hình khai thác mỏ Thạch Khê không phải dễ dàng. Bởi vì nước ngầm, nước biển xâm nhập vào. Khi khai thác như vậy phải đắp đê rất lớn để ngăn nước biển, nếu không công nhân sẽ bị chết. Công nghệ để khai thác mỏ phải đầu tư rất lớn, chỉ có công nghệ và nguồn vốn nước ngoài mới khả thi, chứ khả năng của TKV thì không thể làm nổi.

Xuyến Chi (T/h)