Khi xe nội thắng thế

(LĐO) - Không có đủ căn cứ bảo vệ độc quyền kiểu dáng công nghiệp xe Vespa LX - Cty Piagio VN đuối lý trước “phiên bản Doly” của LX với đầy đủ giấy tờ hợp lệ và chứng nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng vừa được Cty CP Lisohaka (VN) tung ra thị trường: Diamond Blue 125. Lần đầu tiên trong thị trường vận tải - một sản phẩm Việt hóa chiếm ưu thế trước những “ông lớn” liên doanh “thương hiệu khủng”.

Sản phẩm nội, chất lượng ngoại Xuất hiện chưa đầy một tháng nhưng đã nhanh chóng gây nhiều tranh cãi và cả tranh chấp với hai thương hiệu “đại gia” ngành sản xuất mô tô xe máy: Piagio và Honda. Theo đó, Diamond Blue 125 có kiểu dáng y hệt như Vespa LX, và mang động cơ của Honda. Nhiều người tiêu dùng VN đã cho rằng đây là sản phẩm của hãng Honda tung ra thị trường Việt để cạnh tranh với dòng xe có xuất xứ Italia đã rất được ưa chuộng. Trước địch thủ trực tiếp vừa xuất xưởng đã nhanh chóng chiếm được sự chú ý của người tiêu dùng – Cty Piagio VN đã phản ứng dữ dội, cho rằng Diamond Blue 125 vi phạm quyền sở hữu kiểu dáng công nghiệp, Honda VN cũng không đứng ngoài cuộc với tuyên bố Honda không dính dáng gì tới mẫu xe này. Tuyên bố của hai “đại gia” khiến nhiều người tiêu dùng “tá hỏa”, hoang mang về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm mình lựa chọn. Trước những tranh chấp gây bất lợi về hình ảnh sản phẩm trong mắt người tiêu dùng. Cty CP Lisohaka (xã Thạch Bàn, huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây, trực thuộc Cty CP công nghiệp tàu thủy và xe máy Vinashin) – đơn vị sản xuất Diamond Blue tỏ ra đặc biệt tự tin với căn cứ pháp lý mình có: hai trong số những loại giấy tờ quan trọng nhất chứng tỏ sự hợp pháp của mẫu xe này. Đó là giấy chứng nhận chất lượng xe mô tô và giấy chứng nhận động cơ nhập khẩu. Giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại dùng cho xe mô tô số 062/VAQ06-01/10 do Cục Đăng Kiểm VN (Bộ Giao thông Vận tải) cấp ngày 25.8.2010 ghi rõ: loại xe mang nhãn hiệu Diamond Blue 125 thỏa mãn các tiêu chuẩn hiện hành về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường với mô tô, xe máy. Giấy chứng nhận chất lượng động cơ mô tô, xe gắn máy nhập khẩu số NKD/000062 cấp ngày 31.5 ghi nhận động cơ AF14E sản xuất năm 2009 được trang bị cho mẫu xe Diamond Blue là hoàn toàn mới và chưa qua sử dụng. Những thử nghiệm toàn diện được Cục đăng kiểm tiến hành trong tháng 8.2010 đều cho kết quả mẫu xe này đạt tiêu chuẩn chất lượng, bao gồm khối lượng kích thước, khả năng vận hành, số nhận dạng, cơ cấu điều khiển, khả năng tiêu thụ nhiên liệu và nồng độ khí thải. Không phải cứ đi trước là độc quyền Trả lời báo giới về việc Diamond Blue có hình dáng quá giống Vespa LX, dẫn đến khả năng tranh chấp về thiết kế kiểu dáng công nghiệp, ông Vũ Mạnh Hà (Tổng giám đốc Lisohaka) khẳng định “Piagio VN không có quyền kiện về kiểu dáng này” vì “họ cũng chỉ là người đi mua thiết kế”. Trên thực tế, mặc dù xuất hiện trước, nhưng Piagio VN đã không chiếm được lợi thế đăng ký bảo hộ độc quyền kiểu dáng công nghiệp. Họ không đưa ra được giấy tờ nào chứng minh quyền được bảo hộ hợp pháp của mình. Viện Khoa học và Sở hữu trí tuệ đã phân tích những điểm giống và khác nhau giữa hai dòng xe: kiểu dáng đèn pha dạng tròn lồi về phía trước của hai mẫu xe là giống nhau, nhưng các chi tiết như tấm che trước, phần ốp gầm xe, yên xe và đuôi xe đều có điểm khác biệt. Ông Hà cũng khẳng định nguồn gốc và chất lượng động cơ của Diamond Blue là của Honda Sundiro (Thượng Hải), với đầy đủ giấy tờ chứng minh tính minh bạch đã được cơ quan quản lý nhà nước kiểm định. Hiện Trung Quốc có 2 nhà máy sản xuất xe máy lớn nhất của Honda: Wuyang và Sundiro. Nhà máy Honda Wuyang được người tiêu dùng Việt biết đến với những mẫu xe được ưa chuộng như Spacy 100, SCR, Lead... Còn Honda Sundiro nổi danh với các mẫu xe tay côn như CBF 150, CBX 125... Trên thị trường Việt, động cơ của Honda Sundiro còn được đánh giá là tốt hơn những sản phẩm của Honda Wuyang. Kiểu loại động cơ mà Diamond Blue được trang bị là loại có dung tích xilanh 125 phân khối, làm mát bằng chất lỏng, sử dụng hệ thống phun xăng điện tử... Hàng Việt vì người Việt Trước động thái “không nhắc tới kiện cáo, không bình luận về tính hợp pháp của Diamond Blue”, nhưng lại “dự đoán dòng xe này sẽ sớm thất bại trên thị trường VN, vì “nhiều Cty đã từng sản xuất sản phẩm ăn theo thiết kế của Vespa nhưng họ đều thất bại, vì sản phẩm của họ không thể đạt tới chất lượng thiết kế và giá trị công nghệ cao cấp như Vespa” – trong TCBC Piagio VN gửi báo giới – đại diện Lisohaka cho rằng Cty đã có những khảo sát, nghiên cứu rất kỹ đặc tính thể hình, sức khỏe, thói quen sử dụng... của người Việt để có những chế tạo phù hợp với người tiêu dùng Việt nhất. Nếu so sánh sự khác biệt, có thể thấy những tính năng vốn vẫn bị coi là “điểm yếu” của LX như tốn nhiên liệu hơn các mẫu xe tay ga thông thường, động cơ cần bảo dưỡng thường xuyên, trọng lượng xe nặng rất khó cho phụ nữ khi xoay sở dắt... đều không xuất hiện ở Diamond Blue. Điểm khác biệt cũng là lợi thế của Diamond Blue là tăng cường tính năng tiện nghi cho người sử dụng: bình chứa nhiên liệu nằm dưới sàn xe với nắp đổ đặt trong cốp trước – giúp người tiêu dùng không mất thao tác nhấc yên xe mới đổ được xăng, bình ắc quy không đặt vị trí dưới yên nên thể tích chứa đồ rất lớn. Ngoài ra, hệ thống phun xăng điện tử FI giúp tăng sự ổn định khi vận hành và tiết kiệm nhiên liệu. Giá cả của Diamond Blue cũng “mềm” hơn Vespa LX khá nhiều. Ông Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh: “Sản phẩm của một Cty VN này tự tin vào chất lượng để có thể cạnh tranh trên thị trường đầy rẫy những “chướng ngại vật” – nơi mà các “đại gia” nước ngoài và liên doanh lớn đang chiếm lĩnh phần lớn thị phần”... Vũ Quỳnh Hương