Khi báo chí... "nối giáo cho tin đồn"

(Dân Việt) - Hết tin chất tạo nạc có trong lợn lại đến chất Triflutralin trong cá điêu hồng đang làm cho người nông dân ở nhiều vùng miền điêu đứng. Việc thông tin bé xé ra to đang khiến thiệt hại của nông dân càng thêm lớn.

Từ 3 tháng trước, Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP. HCM kiểm tra một số mẫu cá điêu hồng bán tại chợ đầu mối Bình Điền (TP. HCM) và phát hiện có nhiễm chất cấm Trifluralin. Cơ quan chức năng chưa xác định nguồn cung cấp cá điêu hồng được lấy từ đâu.

Vì vậy, ngay tại thời điểm bấy giờ, người nuôi cá điêu hồng tại Đồng Tháp vẫn tiến hành công việc nuôi cá bình thường. Ấy thế mà 3 tháng sau, tin cá điêu hồng nhiễm chất cấm đã lan về tận vùng quê này khiến người nuôi cá lao đạo. Theo một vị lãnh đạo tỉnh này thì hiện ông vẫn chưa nghe các ngành chức năng trong tỉnh báo cáo sự việc cụ thể thế nào (?).

Việc "nối giáo cho tin đồn", các cơ quan truyền thông giữ vai trò rất lớn. Nếu chỉ vì mục đích để bán báo hoặc kéo độc giả về với trang web của mình thì những thông tin thiếu căn cứ trên đây có thể bán thêm được dăm ba ngàn tờ báo, cũng thêm từng ấy người truy cập nhưng những mất mát từ người làm ra sản phẩm bị đồn nhiễm chất độc ấy thì không thể đo đếm được. Chỉ tính riêng một huyện ở tỉnh Đồng Tháp thôi mà có tới gần 5.000 tấn cá, thì số tiền mất mát do không tiêu thụ được cá là rất lớn.

Một số cơ quan truyền thông đưa tin thiếu căn cứ thì có thể làm cho người sản xuất chết một, nhưng cơ quan chuyên môn mà đưa ra kết luận bất lợi cho người sản xuất thì dẫn đến chết mười! Vụ chất kích tạo nạc trong lợn vừa qua là một ví dụ.

Mới đây, cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra thịt lợn, thức ăn chăn nuôi định tính để sàng lọc thì cứ 100 mẫu đưa vào đã có 50 mẫu dương tính; đem 50 mẫu dương tính ấy kiểm tra định lượng thì có 6 mẫu dương tính. Như vậy, có những mẫu "dương tính giả" khi kiểm tra định tính. Thế nhưng, cơ quan chức năng đã lấy định tính trên đây để công bố nên gây hoang mang cho cả người nuôi lợn lẫn người tiêu dùng.

Những kết luận vội vàng đã vô tình giúp cho tin đồn có điều kiện "lan tỏa". Việc liên tục xuất hiện những tin đồn, toàn những hung tin, lại được "tiếp sức" bởi một số phương tiện truyền thông có thể sẽ đẩy người nông dân đến bờ vực của phá sản và nghèo đói. Vì vậy, rất cần một sự sàng lọc cẩn trọng không chỉ từ các cơ quan truyền thông mà còn chính các cơ quan chuyên môn được giao nhiệm vụ phát ngôn nữa.

Hà Nhiên