Indonesia: Nâng giá cước xe công nghệ vì tài xế

Indonesia đang cân nhắc đưa ra các quy định điều chỉnh giá cước của các dịch vụ gọi xe như Grab và Go-Jek theo hướng tăng lên để giúp nâng cao thu nhập cho giới tài xế xe công nghệ. Song một quyết định như vậy sẽ đe dọa mô hình kinh doanh của Grab và Go-Jek vốn dựa vào mức cước rẻ để thu hút khách, theo hãng tin Reuters.

Tài xế xe ôm của Go-Jek trên đường phố Jakarta, Indonesia. Ảnh: AP

Công ty gọi xe Grab có trụ sở ở Singapore và đối thủ Go-Jek (Indonesia) đang lao vào cuộc chiến giảm giá để đưa dịch vụ gọi xe, thanh toán điện tử, giao đồ ăn và các dịch vụ khác đến mọi ngóc ngách ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, kể từ năm 2018, các tài xế xe ôm làm việc cho Grab và Go-Jek ở Indonesia tổ chức nhiều cuộc biểu tình kêu gọi tăng giá cước và cải thiện các điều kiện làm việc.

Ông Budi Setyadi, Cục trưởng Cục Giao thông đường bộ thuộc Bộ Giao thông Vận tải Indonesia cho biết bộ này đang chuẩn bị công bố các quy định ấn định giá cước tối thiểu và tối đa cho các dịch vụ gọi taxi và xe ôm "ở mức cao hơn các mức cước hiện tại của Go-Jek và Grab" đồng thời áp đặt các hạn chế về mức giá khuyến mãi. Theo ông: "Điều này là để bảo vệ các tài xế".

Ông Ahmad Yani, Cục trưởng Cục Vận chuyển công cộng thuộc Bộ Giao thông Vận tải Indonesia, nói rằng mức phí ấn định thấp trên mỗi kilomet buộc giới tài xế xe công nghệ phải làm việc quá giờ để tăng thu nhập và điều này sẽ gây rủi ro an toàn cho họ. Ông nói Grab chỉ trả cho tài xế 1.200 rupiah (gần 2.000 đồng)/km nhưng sẽ thưởng thêm nếu chạy được nhiều cuốc trong ngày. Trong khi đó, mức trả của Go-Jek là 1.400 rupiah (2.300 đồng)/km.

Hai quan chức trên cho biết việc ấn định mức giá cước tối thiểu và tối đa cho dịch vụ xe ôm công nghệ vẫn đang được thảo luận và sẽ được áp dụng vào tháng Ba tới. Trong khi đó, mức giá cước tối thiểu và tối đa ấn định cho các xe taxi công nghệ là 3.500 - 6.000 rupiah (5.800 - 9.900 đồng)/km và sẽ được áp dụng vào tháng 6 tới ở đảo Java, Sumatra và Bali. Điều này có nghĩa các hãng gọi xe chỉ có thể tăng giá cước taxi lên mức tối đa 6.000 rupiah/km vào giờ cao điểm.

Giới tài xế taxi công nghệ đang kêu gọi tăng mức cước cơ bản lên mức 3000 - 4000 rupiah/km. Grab và Go-Jek cho biết họ hoan nghênh các quy định mới dù họ chưa nắm các chi tiết về mức cước mới cho dịch vụ xe ôm công nghệ.

"Grab tin rằng chính phủ Indonesia sẽ phát triển khung quy chế tốt nhất và hy vọng rằng tất cả mọi bên liên quan đều được xem xét quyền lợi trong quá trình này", Tri Sukma Anreianno, người đứng đầu bộ phận quan hệ công chúng chi nhánh của Grab tại Indonesia, nói.

Trong khi đó, người phát ngôn của Go-Jek nói: "Chúng tôi ủng hộ tinh thần động viên của chính phủ dành cho các tài xế xe công nghệ và hy vọng rằng các quy định mới sẽ có tác động tích cực đến sự ổn định thu nhập của giới tài xế và sự cạnh tranh công bằng. Tuy nhiên, hai quan chức Bộ Giao thông Vận tải Indonesia, Budi Setyadi và Ahmad Yani, nói rằng cả hai công ty này đang thực sự lo lắng về các quy định sắp ban hành vì họ đã trợ cấp rất nhiều cho giới tài xế để giảm giá cước tính cho khách và để mở rộng kinh doanh.

Ông Yani nói: "Các đại diện của Grab và Go-Jek nói với tôi rằng họ không thích các quy định đó. Do đang cạnh tranh gay gắt nên họ rất sợ bất cứ điều gì xảy ra có thể khiến họ bị tụt lại so với đối thủ".

Năm 2017, tòa án tối cao Indonesia đã hủy một quy định của Bộ Giao thông Vận tải Indonesia nhằm ấn định giá cước dịch vụ gọi xe ở mức thấp. Budi Setyadi và Ahmad Yani cho biết các quy định mới được xây dựng sau khi tham khảo ý kiến của các hiệp hội tài xế.

Hermansyah, một tài xế xe ôm Grab, than vãn: "Tôi đã làm việc cho Grab từ năm 2015. Trước đây, tôi có thể kiếm được 300.000 - 400.000 rupiah (500.000 - 660.000 đồng) mỗi ngày. Giờ đây, tôi chỉ kiếm được 150.000 rupiah (250.000 đồng)/ngày".

Các quy định về giá cước mới sẽ đáp ứng mong mỏi của giới tài xế nhưng có thể gây cản trở cho sự phát triển của Grab và Go-Jek khi cả hai công ty gọi xe này đang cạnh tranh gay gắt để chiếm lĩnh thị trường ở nền kinh tế lớn nhất châu Á. Mức giá cước cố định sẽ là một thách thức đối với Grab và Go-Jek, vốn có mô hình kinh doanh dịch vụ vận chuyển phụ thuộc vào giá cước rẻ để tăng trưởng và điều này có thể làm suy yếu sự sáng tạo.

"Giá cước rẻ chính là cách để thu hút khách của hai công ty này", Yayat Suprityatna, nhà nghiên cứu giao thông và đô thị tại Đại học Trisakti Jakarta, cho biết.

Một cuộc khảo sát gần đây do Viện Nghiên cứu Giao thông (Indonesia) cho thấy thu nhập của giới tài xế taxi và xe ôm công nghệ đang giảm mạnh. Trong số 300 tài xế xe công nghệ được hỏi ý kiến, có đến 217 tài xế (72,3%) cho biết thu nhập của họ hiện nay giảm so mới lúc vào nghề. 32,3% trong số 217 tài xế này tiết lộ thu nhập của họ giảm khoảng 40-50% so với trước đây. 36,8% tài xế lý giải thu nhập giảm là do các dịch vụ gọi xe xuất hiện quá nhiều. Đa số cho rằng thu nhập đi xuống là do các yếu tố khác như mức trần giá cước bị khống chế ở mức thấp, mức thưởng giảm, khách ít...

Chánh Tài