IFC cam kết hỗ trợ Việt Nam phát triển bền vững

(VnMedia)- “Các tổ chức quần chúng ở Việt Nam đã thành công trong việc thu hút tài trợ cho các dự án tài chính vi mô… Điều quan trọng bây giờ là mở rộng quy mô và duy trì tính bền vững cho dịch vụ tài chính vi mô. IFC sẵn sàng hỗ trợ tài chính bền vững cho sự phát triển của Việt Nam”.

Bà Dorothy thăm làng nghề Phong Khê, tỉnh Bắc Ninh, trong chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 9/2010. Đó là một trong những quan điểm được bà Dorothy Hamachi Berry (ảnh bên), Phó Chủ tịch Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) phụ trách Phát triển Nhân sự, Truyền thông và Quản trị chia sẻ trong cuộc trao đổi với chúng tôi nhân chuyến công tác tại Việt Nam. PV: Đánh giá của bà về tiềm năng phát triển tài chính vi mô ở Việt Nam? Bà Dorothy Berry: Tài chính vi mô cung cấp tín dụng cho người nghèo, đặc biệt là những người sống ở khu vực nông thôn khó có điều kiện tiếp cận nguồn vốn từ các ngân hàng thương mại. Nhiều năm qua ở Việt Nam, các tổ chức quần chúng đã thành công trong việc thu hút tài trợ cho dự án tài chính vi mô. Nguồn tài trợ này chủ yếu từ các tổ chức phi chính phủ quốc tế và các chương trình cung cấp tài chính vi mô trong nước. Hiện có khoảng 21 tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính vi mô tại 36 tỉnh, song rất ít tổ chức có khả năng mở rộng quy mô và duy trì dịch vụ một cách bền vững do thiếu những quan tâm thích đáng tới chất lượng khoản vay, khả năng duy trì dịch vụ cho vay của các tổ chức tài chính vi mô và khả năng trả nợ của người vay. Phần lớn dân số Việt Nam sống ở khu vực nông thôn và chưa tiếp cận được với các dịch vụ của khối ngân hàng thương mại, do vậy, tiềm năng phát triển tài chính vi mô ở Việt Nam là rất lớn. Điều quan trọng bây giờ là mở rộng quy mô và duy trì tính bền vững của dịch vụ tài chính vi mô để giúp dịch vụ này đến được với nhiều hộ gia đình hơn, giúp họ có thể phát triển công việc kinh doanh, tạo ra của cải và việc làm cho xã hội nhờ vào chính các dịch vụ tín dụng, tiết kiệm và các dịch vụ thanh toán khác. Vậy IFC có thể hỗ trợ gì để thúc đẩy tài chính vi mô ở Việt Nam? IFC đã thực hiện rất thành công các chương trình tài chính vi mô tại 68 nước trên thế giới, tập trung vào các thị trường mới nổi. Chúng tôi hỗ trợ các tổ chức tài chính vi mô ở cả hai phương diện tư vấn và đầu tư tài chính. Tổng số khách hàng của các tổ chức tài chính vi mô là đối tác của IFC trên toàn cầu vào cuối năm 2009 khoảng hơn 8,4 triệu, cung cấp khoảng 11 tỷ USD cho các khoản vay để đầu tư và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ. Hiện nay, IFC quan tâm trong việc giúp Việt Nam phát triển và xây dựng khu vực tài chính vi mô, với mục tiêu tăng cường tiếp cận tài chính cho phụ nữ và các gia đình nghèo ở nông thôn cũng như khu vực đô thị. Điều này sẽ làm tăng thu nhập ở nông thôn và thúc đẩy quá trình đô thị hóa bền vững ở Việt Nam. Chính phủ Việt Nam cũng rất khuyến khích IFC tham gia thúc đẩy phát triển khu vực này bằng cách hỗ trợ cải thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cao năng lực của các tổ chức tài chính vi mô. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường hiện đang là vấn đề “nóng” ở Việt Nam, theo bà, các DN tư nhân đóng vai trò như thế nào trong việc giải quyết vấn đề này? Khu vực tư nhân đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết những thách thức này. Các công ty có thể triển khai công nghệ tốt hơn và cải thiện quy trình sản xuất để tăng hiệu quả, năng suất và giảm chất thải. Các nhà đầu tư tư nhân có thể được huy động để xây dựng và vận hành các hệ thống xử lý chất thải dưới nhiều mô hình kinh doanh thích hợp theo cơ chế các chi phí xử lý ô nhiễm sẽ được thu từ chính các tác nhân gây ô nhiễm. Nếu chúng ta có thể làm được điều này, Việt Nam sẽ có thể tiết kiệm được rất nhiều ngân sách và nguồn lực công để phục vụ cho các nhu cầu khác. Tương tự như vậy, Việt Nam có thể cố gắng thu hút đầu tư tư nhân phát triển ngành năng lượng tái tạo và sạch. Chúng tôi nhận ra rằng thiếu nguồn tài chính dài hạn và tư vấn kỹ thuật có chất lượng là một trong những rào cản các công ty phải đối mặt trong việc đầu tư hiệu quả cho sử dụng năng lượng tiết kiệm và sản xuất sạch. Điều này cũng là một lĩnh vực IFC đang tập trung vào. IFC có những kinh nghiệm gì để hỗ trợ Việt Nam? IFC đã làm việc với nhiều tổ chức tài chính ở các nước khác nhau để cung cấp sản phẩm cho vay chuyên biệt cho các khoản đầu tư năng lượng hiệu quả. Chương trình tài chính tiết kiệm năng lượng của IFC hiện nay đã có hơn 25 ngân hàng đối tác trên toàn thế giới và mỗi năm chúng tôi cam kết khoảng 500 triệu USD để hỗ trợ nhiều hơn gấp đôi mức cho vay mà các ngân hàng đối tác của IFC đang thực hiện. NHTMCP Kỹ thương Việt Nam Techcombank là ngân hàng đầu tiên IFC phối hợp tại Việt Nam khởi động chương trình cho vay tiết kiêm năng lượng và sản xuất sạch hơn để giúp đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa trong các DN và hướng nền kinh tế Việt Nam vào i con đường tăng trưởng các-bon thấp. Mục tiêu của chương trình là xây dựng được một danh mục các dự án cho vay tiết kiệm năng lượng với tổng giá trị 50 triệu USD trong vòng hai năm. Sự hợp tác này sẽ là bước đầu tiên để mở cửa thị trường tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam. Trong tương lai, chúng tôi sẽ tiếp tục đảy mạnh hơn nữa sự tham gia vào lĩnh vực tài chính bền vững này cùng với các ngân hàng địa phương khác. Ngoài ra, kinh nghiệm quốc tế của IFC cho thấy cách tiếp cận quan hệ đối tác công - tư có thể được sử dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực khác nhau với những hoạt động vốn được coi là trách nhiệm của Chính phủ quan tâm như dịch vụ công cộng (cung cấp nước hoặc xử lý chất thải)… Thiếu lao động có tay nghề trong khi các trường công lập không đáp ứng kịp nhu cầu phát triển của xã hội. Nhưng các trường tư thục hiện nay cũng gặp nhiều khó khăn. Lý do tại sao thưa bà? Việt Nam đang bị thiếu hụt nhân công có tay nghề cao, đặc biệt nhu cầu về lực lượng kỹ thuật, công nhân lành nghề sẽ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết trong các lĩnh vực công nghệ cao, du lịch, kỹ thuật và khách sạn… Theo tôi, Chính phủ Việt Nam đã nhận thức được vấn đề, do đó, xác định giáo dục và phát triển lực lượng lao động có tay nghề là một trọng tâm chiến lược trong Chiến lược phát triển kinh tế xã hội (SEDS) 2011-2020. Khu vực tư nhân hiện đang được khuyến khích tham gia “xã hội hóa” trong ngành giáo dục tại Việt Nam. Tuy nhiên, trường học tư nhân còn hạn chế do khả năng cung cấp dịch vụ giáo dục chất lượng bởi một số lý do như không có khả năng tiếp cận tài chính (yêu cầu ký quỹ…); cần kêu gọi thêm hỗ trợ tài chính và dịch vụ tư vấn để đáp ứng những nhu cầu phát triển… Với những hạn chế được nêu trên, IFC có thể chia sẻ gì để phần nào giúp Việt Nam giải quyết vấn đề này? IFC sẵn sàng hỗ trợ các nỗ lực cải tiến lực lượng lao động Việt Nam bởi chỉ như vậy mới có thể duy trì lợi thế cạnh tranh của nền kinh tế của Việt Nam trong dài hạn. Trước kia, chúng tôi đã giúp Đại học Quốc tế RMIT Việt Nam thiết lập cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh để mở rộng giáo dục đại học chất lượng cao, hiện đại, ở tầm quốc tế cho hàng ngàn sinh viên Việt Nam. Điều này góp phần làm cho lực lượng lao động của Việt Nam có khả năng cạnh tranh toàn cầu và khuyến khích sự tham gia hơn nữa của khu vực tư nhân trong việc cung cấp tài chính tài trợ các dịch vụ giáo dục. IFC đã có kinh nghiệm trong việc tài trợ dự án và dịch vụ tư vấn cho ngành giáo dục. Trong năm 2005, IFC thực hiện thí điểm mô hình ở Ghana và nhân rộng nó ở Kenya (2007) và Rwanda (2008) khuyến khích các tổ chức tài chính địa phương mở rộng khả năng cho vay cho các trường tư thục, và song song đó là một chương trình tư vấn giúp các trường học cải thiện hoạt động của họ. IFC rất sẵn sàng được đóng góp vào sự phát triển của ngành giáo dục Việt Nam, trong đó bao gồm: tiếp cận tài chính và dịch vụ phát triển kinh doanh phù hợp với các trường tư. Xin cảm ơn bà! Quang Anh - tổng hợp