Huy động tư nhân cung cấp các dịch vụ công để tránh 'vừa đá bóng, vừa thổi còi'

Cần huy động sự tham gia của khu vực tư nhân vào cung cấp các dịch vụ công, còn bộ máy Nhà nước cần tập trung vào việc xây dựng và hoàn thiện thể chế.

Đó là ý kiến của Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc tại hội thảo Vai trò của tư nhân trong cung cấp dịch vụ công (DVC), do VCCI vừa tổ chức.

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc cho rằng, hiện nay, vẫn nhiều DVC do cơ quan nhà nước thực hiện, gắn liền với quy trình khép kín. Điều này dẫn đến không minh bạch vì cơ quan nhà nước vừa làm chính sách, vừa thực thi chính sách, điều kiện cung cấp DVC do Nhà nước ban hành và cũng do cơ quan Nhà nước trực tiếp thực hiện...

Ông Lộc cho rằng, cần huy động sự tham gia của khu vực tư nhân vào cung cấp các DVC, và bộ máy Nhà nước cần tập trung vào việc xây dựng và hoàn thiện thể chế. Bởi, thể chế là yếu tố quyết định cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, vẫn phải kiểm soát hoạt động để đảm bảo luật chơi công bằng và chất lượng dịch vụ, thiếu minh bạch, tăng giá, độc quyền, “sân sau”…

Trưởng ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn nhìn nhận, có lợi ích rất lớn khi tư nhân tham gia là tạo động lực cạnh tranh. Ông Tuấn dẫn ví dụ hãng hàng không quốc gia Vietnam Airline có sự chuyển mình rất lớn từ khi có sự tham gia của Vietjet và mới đây là Bamboo airline.

Các đại biểu thảo luận về vai trò của tư nhân trong cung cấp dịch vụ công

Trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, trong bối cảnh trần nợ công tăng cao và các nguồn vốn vay ưu đãi đã hết, thì việc huy động tư nhân tham gia vào các dự án đầu tư hạ tầng theo hình thức BOT đã góp phần cải thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng các công trình giao thông và có nhiều các tuyến đường cao tốc hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều dự án BOT giao thông cũng đang có những tồn tại như trạm thu phí đặt nhầm chỗ, xác định tổng mức đầu tư, xác định lưu lượng xe để chính xác hóa thời gian và mức phí thu…

Bà Trần Thị Quang Hồng, Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp khẳng định, nếu nói thành tựu quan trọng nhất của cải cách tư pháp trong thời gian qua, theo bà đó là xã hội hóa tư pháp. Cụ thể là xã hội hóa các dịch vụ bổ trợ tư pháp như công chứng, giám định, thừa phát lại, quản tài viên.

Sự phát triển mạnh mẽ của dịch vụ công chứng đã góp phần thúc đẩy các giao dịch trong nền kinh tế thị trường, qua đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội nói chung. Tuy nhiên, một số bất cập đã phát sinh từ thực tiễn hoạt động công chứng nên vẫn cần phải có quy hoạch công chứng, vì với công chứng, thừa phát lại không thể để cạnh tranh quá mức mà cạnh tranh ở mức độ phù hợp để đảm bảo tính nghiêm minh của DVC. Đồng thời, phải phát huy vai trò đạo đức nghề nghiệp và sử dụng điều nay như một biện pháp để quản lý công chứng viên, bên cạnh các quy tắc pháp luật.

Theo Trưởng ban Pháp chế VCCI, trong cung cấp DVC, Nhà nước nên giữ vai trò là tạo luật chơi: Bảo hộ quyền tài sản, quyền kinh doanh; Hỗ trợ, ưu đãi đầu tư ban đầu; Giám sát đầu ra thay vì giám sát quá trình; Chống độc quyền; Thiết lập các tiêu chuẩn, quy chuẩn chung; Bảo vệ người tiêu dùng; Giải quyết tranh chấp.

Từ đó, vừa tránh được tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi” vừa đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng.

H.L