Hồi sinh trên quê hương Đường 9 (Kỳ 2)

Ấn tượng bộ đội “quân hàm xanh”

QĐND - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Gio Linh Nguyễn Minh Châu nguyên thiếu tá Công an vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng). Ông nhập ngũ năm 1963 và hoạt động liên tục ở vùng giới tuyến đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Địa bàn hoạt động của đơn vị ông trải dài từ Vĩnh Linh đến Bắc Hướng Hóa. Những năm 1970 và 1971, ông công tác ở đồn Gia Voòng thuộc xã Vĩnh Trường (Vĩnh Linh, Quảng Trị). Những năm ấy, chuẩn bị cho chiến dịch Đường 9-Nam Lào, các đơn vị hành quân qua khu vực đồn của ông đảm nhiệm rất nhiều. Nước sông Bến Hải cạn, bộ đội vượt sông dễ dàng. Để bảo vệ các cuộc hành quân của bộ đội chủ lực, lực lượng công an vũ trang nêu cao cảnh giác, chống thám báo, biệt kích địch. Ông cùng đồng đội làm nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ các cuộc hành quân vượt sông vào tham gia chiến dịch an toàn. Hình ảnh người chiến sĩ Công an vũ trang qua lời ông kể khiến tôi muốn tìm hiểu về công việc của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trên dọc tuyến Đường 9 hôm nay. Đại tá Trần Thanh Bình, Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng Quảng Trị đồng ý và giới thiệu chúng tôi đến các hải đội và đồn biên phòng đang làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới, vùng biển, đảo trong khu vực. Từ khi Đường xuyên Á xây dựng, nối đường biển thông qua cảng Cửa Việt với Đường 9 qua cửa khẩu Lao Bảo, qua nước bạn Lào, sang Thái Lan, nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng khó khăn và phức tạp hơn. Ở nơi bắt đầu Đường 9 là cảng Cửa Việt, nơi Hải đội 2 Bộ đội Biên phòng Quảng Trị quản lý. Thiếu tá Nguyễn Đức Giá, Hải đội trưởng Hải đội 2 cho biết: Nhiệm vụ của hải đội là nắm chắc tình hình trên biển, cơ động chi viện lực lượng bảo vệ đảo Cồn Cỏ; tiến hành tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, chống hoạt động của tàu nước ngoài trong phạm vi 12 hải lý từ đảo Tri Tôn. Hải đội thực hiện giám sát khu vực đánh cá chung đã được xác lập trên vùng biển vịnh Bắc Bộ, tổ chức lực lượng thường trực phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn trên sông, biển. Gần đây nhất, tháng 10-2010, cán bộ, chiến sĩ hải đội đã cứu nạn nhiều phương tiện cùng hàng chục ngư dân lao động trên tàu bị nạn do áp thấp nhiệt đới và mưa lũ, được địa phương đánh giá cao. Đại tá Trần Thanh Bình cung cấp cho chúng tôi một số thông tin trên địa bàn. Được biết, đường 9 là một trong những trọng điểm trên địa bàn và cả nước về sự phức tạp trong phòng chống tội phạm và gian lận thương mại. Những tháng đầu năm 2011, Bộ đội Biên phòng phối hợp với các lực lượng trên địa bàn đã triệt phá nhiều đường dây buôn bán ma túy xuyên quốc gia và tội phạm nguy hiểm, thu giữ hơn 30.000 viên ma túy tổng hợp, có đối tượng còn tàng trữ cả “vũ khí nóng”. Trong đấu tranh phòng chống tội phạm, gian lận thương mại, Bộ đội Biên phòng luôn dựa vào nhân dân. Năm 2010, nhân dân đã cung cấp hơn 2.700 tin tức, trong đó có 1.220 tin có giá trị liên quan đến hoạt động của các loại tội phạm. Từ đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã xác lập hàng chục chuyên án đấu tranh chống tội phạm ma túy, buôn lậu và vận chuyển vũ khí, thuốc nổ; phối hợp với lực lượng hải quan, kiểm lâm bắt hàng trăm vụ buôn lậu, thu giữ lượng hàng hóa hơn 5 tỷ đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh hằng năm đều bổ sung hồ sơ điều tra cơ bản địa bàn, sưu tập ngoại biên, hồ sơ tuyến, trên cơ sở đó quản lý, theo dõi chặt chẽ các đối tượng, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới. Quảng Trị, một vùng đất lịch sử gắn với những cuộc chiến tranh khốc liệt, nhưng rất hào hùng. Tham gia hàn gắn vết thương chiến tranh trên mảnh đất đường 9 trở thành nhiệm vụ quan trọng của Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị. Hằng năm, các tổ chức cơ sở Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai nhiều hoạt động hiệu quả trong chiến dịch “Hè tình nguyện”, phong trào “Địa chỉ đỏ vì an sinh xã hội”, “Uống nước nhớ nguồn”... Hàng trăm đoàn viên thanh niên Bộ đội Biên phòng phối hợp với đoàn viên thanh niên địa phương tình nguyện đến các vùng sâu, vùng xa, nơi có bà con các dân tộc ít người Vân Kiều, Pa Cô sinh sống để hướng dẫn cách làm ăn, lao động, làm vệ sinh môi trường; khám bệnh, cấp thuốc điều trị bệnh và xây dựng nhà ở cho các gia đình chính sách, hộ nghèo trong chương trình “Mái ấm biên cương” và xây dựng nhà tình nghĩa. Đồn biên phòng 605 đã lao động giúp dân, hướng dẫn bà con Vân Kiều trồng rừng, trồng lúa nước, trồng cây công nghiệp, góp phần xây dựng bản Cù Bai thuộc xã Hướng Lập (Hướng Hóa) phát triển văn hóa, xã hội, đời sống người dân no ấm hơn. Đồn Biên phòng 212 phối hợp với Huyện đoàn Hải Lăng mở lớp dạy nghề may công nghiệp cho 50 thanh niên các xã Hải An, Hải Khê, Hải Ba, Hải Dương, Hải Quế. Đồn biên phòng Cửa khẩu Lao Bảo giúp đỡ bà con các bản Ka Tăng, Khe Đá thuộc thị trấn Lao Bảo, thành lập tổ xe kéo, vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu; tổ chức cho bà con giao lưu trao đổi kinh nghiệm làm ăn, đổi công, hỗ trợ nhau trong lao động sản xuất, dịch vụ... Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Quảng Trị duy trì tốt phong trào “Hòm quỹ tiết kiệm”, “Hũ gạo tiết kiệm”, hằng năm thu được hàng trăm triệu đồng và nhiều tấn gạo tặng các gia đình chính sách, hộ nghèo khó khăn, đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn. Năm 2010, Bộ đội Biên phòng phối hợp với Huyện ủy hai huyện Hướng Hóa và Đăk Rông củng cố sắp xếp, bố trí lại đội ngũ cán bộ là Bộ đội Biên phòng tăng cường các xã biên giới. Uy tín của cán bộ biên phòng tăng cường rất cao, đều được bầu vào Đảng ủy xã, trong đó có 19 đồng chí giữ chức phó bí thư thường trực của Đảng ủy xã nhiệm kỳ 2010-2015. Gắn bó máu thịt với nhân dân Dọc hai bên Đường 9 có nhiều bản làng người dân tộc Vân Kiều và Pa Cô sinh sống. Sau 40 năm giải phóng, các địa phương ở tỉnh Quảng Trị đã đầu tư quy hoạch và từng bước xây dựng, phát triển kinh tế, xã hội, chăm lo và ổn định đời sống của bà con các dân tộc. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tôn tạo, dựng bia ghi dấu những chiến công và xây dựng các điểm tham quan trên đường và xung quanh Đường 9 để giáo dục truyền thống, giới thiệu về một thời quá khứ hào hùng của quân và dân ta với nhân dân cả nước, du khách nước ngoài. Những chiến khu Ba Lòng, Cao điểm 241-Tân Lâm, Đầu Mầu, Cầu Treo, Khe Sanh, Ái Tử, Làng Vây, Lao Bảo... đã khắc sâu trong ký ức chiến tranh của người dân Quảng Trị và cả nước. Những địa danh lịch sử là những địa chỉ đỏ để cán bộ, chiến sĩ và tuổi trẻ hôm nay tìm về. Đoàn bộ binh C68 một thời mang tên “Chiến sĩ Đường 9” đã có nhiều năm chiến đấu ở chiến trường Nam Lào, tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, thống nhất đất nước. Sau giải phóng, cán bộ, chiến sĩ của đoàn tiếp tục làm nhiệm vụ tình nguyện trên đất bạn Lào, đến năm 1987 trở về nước, đứng chân trên địa bàn Trị-Thiên. Sau bao năm chiến tranh, Quảng Trị loang lổ vết thương, cán bộ, chiến sĩ của đoàn nhận thức rõ nhiệm vụ cùng cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương hàn gắn. Năm nào, lãnh đạo, chỉ huy đoàn cũng tổ chức các đoàn công tác đến các xã vùng sâu, vùng xa của tỉnh Quảng Trị làm công tác dân vận, lao động, góp phần khắc phục hậu quả chiến tranh, phát triển kinh tế, xã hội, củng cố an ninh chính trị trên địa bàn. Đại tá Nguyễn Đức Hòa, Chính ủy Đoàn C68, nhập ngũ năm 1971, từng là chiến sĩ đặc công chiến đấu trên chiến trường Nam Lào trong đội hình Binh chủng Đặc công. Khi điều động về nhận nhiệm vụ ở Đoàn C68, anh cùng Đảng ủy, chỉ huy đoàn đề ra những biện pháp lãnh đạo đơn vị, chú trọng củng cố, xây dựng địa bàn, tăng cường tình đoàn kết gắn bó với nhân dân. - Địa bàn đơn vị đứng chân - Đại tá Hòa cho biết, là trung tâm của các tôn giáo và là trọng điểm của thiên tai, lụt bão, khí hậu khắc nghiệt, nắng nóng gió Lào. Muốn giúp được dân, trước hết đơn vị phải mạnh, đời sống bộ đội phải được bảo đảm tốt. Từ đó, Đảng ủy đoàn xác định, cùng với nhiệm vụ huấn luyện giỏi, nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấu, các cơ quan, đơn vị phải đẩy mạnh tăng gia sản xuất. Cơ quan hậu cần nghiên cứu quy hoạch doanh trại, khu tăng gia tập trung, liên hệ với ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn địa phương hỗ trợ kỹ thuật, giống cây trồng. Gần 10 năm qua, đơn vị đã trồng mới cây ăn quả, cây lấy gỗ phủ xanh đất trống, đồi trọc khu vực đơn vị quản lý và bảo vệ rừng phòng hộ hàng trăm héc-ta. Đoàn xây dựng các trang trại trên vùng cát trắng, đất hoang hóa; thực hiện “ba xanh”: xanh vườn, xanh giàn và xanh kho quân nhu. Lượng rau, củ, quả dự trữ trong kho bảo đảm cho đoàn được từ hai đến ba tháng. Bây giờ, doanh trại các phân đội trực thuộc đoàn đều xanh quanh năm. Đặc biệt, trên vùng đất Quảng Trị, chưa có địa phương nào trồng được bắp cải, su hào, nay các khu tăng gia tập trung của đoàn đều làm được; toàn đoàn bảo đảm tự túc 100% rau xanh, thực phẩm. Tết Tân Mão 2011, các phân đội còn bán ra thị trường hàng tấn rau xanh các loại... Cán bộ, chiến sĩ có kinh nghiệm, kỹ thuật nuôi trồng được các đơn vị cử đến các bản làng giúp đỡ bà con dân tộc thiểu số. Đoàn tổ chức nhiều đoàn công tác phối hợp với địa phương đến các bản, xã miền núi tuyên truyền, định hướng và hỗ trợ bà con dân tộc Vân Kiều, Pa Cô xây dựng các mô hình kinh tế vườn đồi, trồng cây công nghiệp, trồng lúa nước... Hai năm 2009-2010, cán bộ, chiến sĩ của đoàn cùng nhân dân các huyện Cam Lộ, Hương Thủy, Gio Linh, Đăk Rông, Hướng Hóa trồng hàng trăm nghìn cây ăn quả, cây lấy gỗ. Nhiều trang trại của đồng bào dân tộc Pa Cô, Vân Kiều có công đóng góp của bộ đội. Trung tá Dương Công Thuân, Chính ủy Đơn vị M9 (Đoàn bộ binh C68) nói với chúng tôi: “Những ngày đơn vị hành quân về các bản làng miền núi, vùng sâu, vùng xa đều có sự chuẩn bị chu đáo, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương chặt chẽ và có kế hoạch, nội dung triển khai công việc cụ thể”. Và anh kể về đợt hành quân dã ngoại làm công tác dân vận gần đây, kéo dài tới hơn một tháng tại xã Ba Lòng, huyện Đăk Rông, chiến khu kháng chiến của tỉnh Quảng Trị năm xưa. Ở Ba Lòng, cán bộ, chiến sĩ Đơn vị M9 cùng với các đoàn thể, nhân dân nạo vét và khơi thông 4km đường ống dẫn nước sạch phục vụ nhân dân; đào đắp, vận chuyển hàng trăm mét khối đất đá làm đường giao thông; đào mương dẫn nước, giúp dân trồng lúa, thu hoạch hoa màu. Bộ đội “Đường 9” cùng với lực lượng y tá thôn bản tổng dọn vệ sinh, trồng cây, lập vườn thuốc nam, khám bệnh, cấp thuốc điều trị bệnh cho hơn 450 lượt người dân, giá trị thuốc chữa bệnh hơn chục triệu đồng. Về các vùng chiến khu, các di tích lịch sử, đơn vị luôn đạt được hiệu quả “kép”, ấy là không chỉ củng cố an ninh chính trị địa bàn, góp phần phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương, mà còn là dịp giáo dục truyền thống cho bộ đội, tăng cường tình đoàn kết máu thịt quân-dân, tạo động lực để đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. (Còn nữa) Hồi sinh trên quê hương Đường 9 (Kỳ 1) Ghi chép của ĐÌNH XUÂN