Hòa bình lấp ló ở Afghanistan

Trong động thái ngoại giao hiếm hoi cho thấy dấu hiệu mạnh mẽ nhất của những hoạt động chính trị gia tăng của Taliban trong khu vực, người đứng đầu văn phòng chính trị của nhóm nổi dậy này đã dẫn đầu một phái đoàn đến gặp các quan chức ngoại giao cấp cao của Uzbekistan.

Trong động thái ngoại giao hiếm hoi cho thấy dấu hiệu mạnh mẽ nhất của những hoạt động chính trị gia tăng của Taliban trong khu vực, người đứng đầu văn phòng chính trị của nhóm nổi dậy này đã dẫn đầu một phái đoàn đến gặp các quan chức ngoại giao cấp cao của Uzbekistan.

Các phiến quân Taliban tại huyện Surkhroad, tỉnh Nangarhar. Ảnh: AP

Người phụ trách vấn đề chính trị của Taliban Sher Mohammad Abbas Stanikzai đại diện cho những nhóm nổi dậy trong các cuộc đàm phán kéo dài 4 ngày kết thúc hôm 10-8 và đã có cuộc họp với Ngoại trưởng Uzbekistan Abdulaziz Kamilov cũng như đại diện đặc biệt của Afghanistan Ismatilla Irgashev.

Cuộc họp diễn ra theo đề nghị của Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev hồi tháng 3 với vai trò trung gian thúc đẩy hòa bình ở Afghanistan. Suhail Shaheen, phát ngôn viên văn phòng chính trị của Taliban tại Qatar, cho biết, các cuộc thảo luận đề cập đến nhiều vấn đề, từ việc rút quân khỏi Afghanistan đến triển vọng hòa bình và các dự án phát triển do Uzbekistan tài trợ. Ông Shaheen cho biết, các quan chức Uzbekistan lo ngại an ninh xung quanh các dự án phát triển này. "Taliban cũng trao đổi quan điểm với các quan chức Uzbekistan về việc rút quân đội nước ngoài và hòa giải tại Afghanistan", ông Shaheen tuyên bố. Trang mạng của Bộ Ngoại giao Uzbekistan đưa ra một thông báo ngắn gọn về chuyến đi, cho biết, "các bên đã trao đổi quan điểm về triển vọng của tiến trình hòa bình ở Afghanistan".

Thông báo trên, được đưa ra trong bối cảnh các tay súng Taliban đang gia tăng áp lực lên lực lượng an ninh Afghanistan với các cuộc tấn công không ngừng và gây chết người. Mỹ tổ chức các cuộc đàm phán sơ bộ với nhóm nổi dậy với mong muốn tiến tới đàm phán chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài ở Afghanistan. Taliban nhận được sự chú ý ngày càng tăng từ Nga cũng như Uzbekistan, vốn xem nhóm nổi dậy này là "bức tường" chống lại sự lan rộng của nhóm cực đoan IS ở Afghanistan.

Mỹ từng cáo buộc Moscow cung cấp vũ khí cho Taliban. Tuy nhiên, Andrew Wilder, Phó Chủ tịch các chương trình Châu Á tại Viện Hòa bình Mỹ cho biết, Washington sẽ hoan nghênh vai trò "xây dựng" của Nga trong việc tìm kiếm hướng đi tiến đến một hiệp ước hòa bình ở Afghanistan. Tuy nhiên, ông Wilder cho rằng, "sẽ không hữu ích nếu những nỗ lực của Uzbekistan tạo thuận lợi cho các cuộc họp với Taliban không được phối hợp chặt chẽ với chính phủ Afghanistan. Các cuộc đàm phán cấp cao của chính phủ nước ngoài với Taliban phải loại trừ nguy cơ cung cấp quá nhiều tính hợp pháp cho Taliban mà không nhận được nhiều lợi ích".

Ngày 12-8, Ehsanullah Taheri, người phát ngôn Hội đồng Hòa bình tối cao Afghanistan, cơ quan chuyên định hướng con đường hòa bình với các đối thủ vũ trang của chính phủ, cho biết, các quan chức Uzbekistan nhận được sự chấp thuận của chính phủ Afghanistan trước khi tổ chức cuộc họp với Taliban. "Chính phủ Afghanistan hoan nghênh mọi nỗ lực liên quan đến tiến trình hòa bình Afghanistan, đặc biệt là những nỗ lực có thể dẫn chúng ta đến một quá trình hòa bình do chính Afghanistan sử hữu và lãnh đạo", ông Taheri nói. Tuy nhiên, không có dấu hiệu cho thấy Kabul và Taliban sẽ tiến đến các cuộc đàm phán.

Đối với Uzbekistan, sự hiện diện của IS đặc biệt đáng lo ngại khi hàng trăm tay súng của nhóm là cựu thành viên của phong trào Hồi giáo cực đoan Uzbekistan, nhóm khủng bố được coi là kiến trúc sư của một số cuộc tấn công khủng khiếp mà IS gây ra ở Afghanistan. Năm ngoái, đã có báo cáo, con trai của Tahir Yuldashev, lãnh đạo của Phong trào Hồi giáo Uzbekistan, kẻ đã bị giết trong một cuộc tấn công bằng tên lửa của Mỹ tại Pakistan vào năm 2009, đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng của IS ở Afghanistan.

Tuần trước, lực lượng an ninh Afghanistan cứu được nhiều tay súng Uzbekistan tuyên bố trung thành với IS khi họ bị tấn công bởi các phần tử Taliban ở miền bắc Afghanistan, không xa biên giới với Uzbekistan. Các tay súng Uzbekistan được giải cứu sau đó tuyên bố họ sẽ tham gia vào tiến trình hòa bình.

AN BÌNH

50 phiến quân đầu hàng

Ngày 12-8, tổng cộng 50 phiến quân, trong đó gồm chỉ huy chủ chốt Mullah Toofan, đầu hàng nhà chức trách địa phương tại tỉnh Badghis, miền Tây Afghanistan.

Phát ngôn viên cảnh sát Naqibullah Amini cho biết, tổng cộng 50 phiến quân Taliban dưới quyền chỉ huy chủ chốt Mullah Toofan đã hạ vũ khí và đầu hàng nhà chức trách địa phương tại huyện Qadis vào sáng 12-8. Theo quan chức này, Mullah Toofan đang chỉ huy 300 tay súng vũ trang tại huyện Qadis trong những năm qua và sự đầu hàng của hắn trước chính quyền sẽ chứng minh một thất bại to lớn của nhánh Taliban tại Badghis và những khu vực lân cận. Chỉ huy đã đầu hàng Toofan cùng những tay súng của hắn sẽ sớm đến Qala-e-naw, thủ phủ của tỉnh Badghis để thông báo với truyền thông. Tuy nhiên, phiến quân Taliban vẫn chưa đưa ra bình luận nào.