Hình thành thói quen tốt khó, vứt thói quen xấu càng khó

40% hành vi hàng ngày của con người là theo thói quen. Vậy thì, nếu muốn hình thành một thói quen tốt, tập thể dục thường xuyên, uống đủ nước, dậy sớm đúng giờ… thì mất bao lâu?

Hình thành thói quen tốt khó, vứt thói quen xấu càng khó - Ảnh 1

Khi tìm kiếm trên Google chắc chắn người dùng sẽ thấy những con số như 21 và 28 ngày, nhưng sự thật là không có bằng chứng chắc chắn cho những con số đó. Con số 21 ngày có thể đến từ một cuốn sách mang tên Psycho-Cybernetics xuất bản năm 1960 của bác sỹ Maxwell Maltz khi ông phát hiện thấy những người cụt chân/tay, trung bình cần khoảng 21 ngày để điều chỉnh với việc mất một chi vì vậy đã đưa ra kết luật con người cần 21 ngày để điều chỉnh, thích nghi với một vài thay đổi quan trọng trong cuộc sống. Nếu bạn lặp đi lặp lại một hành vi thường xuyên, con người sẽ tạo ra lối mòn trong bộ não. Nhưng trong 21 ngày không phải là một con số quá chính xác, bởi tùy vào bộ não và hoạt động của từng người mà thời gian được xác định. Ngoài ra các yếu tố kinh nghiệm và cá tính cũng chi phối đến quá trình hình thành thói quen.

Không dừng lại ở đó, Phillippa Lally là một nhà nghiên cứu tâm lý sức khỏe tại Đại học College London đã tiến hành khảo cứu 96 người có hứng thú với việc hình thành một thói quen mới, ví dụ như ăn một phần trái cây cùng bữa trưa hoặc tập chạy 15 phút mỗi ngày. Theo đó, họ sẽ được hỏi hàng ngày về việc họ cảm thấy mức độ tự động hóa của hành vi như thế nào? Kết quả cho thấy, trung bình hành vi tự động hóa ở trạng thái ổn định sau 66 ngày. Tuy nhiên, mỗi hành vi sẽ có sự khác nhau đáng kể về thời gian hình thành có thể mất từ 18 ngày đến 254 ngày. Ví như thói quen uống một ly nước trở thành tự động hóa xảy ra rất nhanh, nhưng tập thể dục kiểu nằm xuống-ngồi dậy 50 cái trước bữa sáng thì đòi hỏi nhiều công sức hơn.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy những vấn đề: Bỏ qua một ngày (không thực hiện hành vi đó) sẽ không làm giảm cơ hội hình thành 1 thói quen và một số loại thói quen có thể tốn nhiều thời gian hơn để tập. Đối với một số người phá vỡ một thói quen phức tạp hơn nhiều so với việc hình thành thói quen, bởi lối mòn về thói quen có thể bị yếu đi nếu không được củng cố nhưng nó không bao giờ hoàn toàn mất đi.

Vậy mất chính xác bao lâu để hình thành một thói quen mới? Ban đầu hãy thử con số 21 ngày. “Kiêng hoàn toàn một thói quen trong vòng 21 đến 30 ngày sẽ đủ để phá vỡ nó, bởi vậy bạn hoàn toàn không phải lo lắng quá nhiều về việc phải luôn đấu tranh tinh thần trong suốt quãng đời còn lại. Sau 21 đến 30 ngày, bạn đã có thể vượt qua ngưỡng cần thiết” (theo cuốn The Secret). Một hành vi được lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ trở thành một bản năng và thói quen. Thời gian hình thành hay từ bỏ một thói quen tùy thuộc vào bộ não của từng người có dễ thích nghi được với việc thay đổi hay không.

Vì vậy, cuốn sách “Change Your Habits, Change Your Life” (Thay thói quen, đổi cuộc đời) khẳng định việc hình thành những thói quen có thể mang đến thành công trong cuộc sống. Vậy thì làm thế nào để thay đổi hoặc hình một thói quen? Hãy cố gắng thực hiện từng bước nhỏ một, đừng cố gắng làm tất cả mọi thứ cùng lúc. Ví dụ như thay vì tập thể dục mỗi ngày thì hãy bắt đầu với bắt đầu tập thể dục hai lần mỗi tuần. Tiếp đó, hãy viết ra thói quen muốn thay đổi và một kế hoạch cụ thể để thay đổi chúng, cố gắng lặp đi lặp lại hành vi tối đa có thể. Nhưng hãy nhớ rằng, từ bỏ một thói quen xấu không hề đơn giản, vì lối mòn đã tạo ra rất khó hoặc không thể xóa bỏ, chỉ là bạn có đi theo lối mòn đó hay không mà thôi.

Xem thêm:

Hương Nguyên