'Hãy ưu tiên chăm sóc đôi mắt của bạn'

Ước tính Việt Nam hiện có trên 200.000 người mù do bệnh lý giác mạc, cần được thực hiện phẫu thuật ghép giác mạc để tìm lại ánh sáng. Tại Bệnh viện Mắt Trung ương, danh sách người đăng ký chờ ghép giác mạc lên đến hàng nghìn người.

Hưởng ứng Ngày thị giác thế giới năm 2019, chiều ngày 10/10 tại Hà Nội, Ban chỉ đạo Quốc gia Phòng chống mù lòa Bộ Y tế, Bệnh viện Mắt Trung ương, Hội Nhãn khoa Việt Nam phối hợp tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thị giác thế giới năm 2019 với chủ đề “Hãy ưu tiên chăm sóc đôi mắt của bạn”.

Thứ Năm, tuần thứ hai của tháng 10 hàng năm được Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Tổ chức Quốc tế về phòng chống mù lòa (IAPB) chọn là Ngày Thị giác thế giới (World Sight Day). Theo đó, Ngày Thị giác thế giới năm nay sẽ là Thứ Năm ngày 10 tháng 10 năm 2019, bên cạnh chủ đề “Hãy ưu tiên chăm sóc cho đôi mắt của bạn”, IAPB còn nhấn mạnh đến hai loại bệnh cần quan tâm: Thoái hóa hoàng điểm tuổi già và rối loạn tuyến Meibomian (tuyến nhờn bờ mi). Đây là năm thứ 17 Việt Nam tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Thị giác thế giới.

Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương Cung Hồng Sơn phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: Đỗ Thoa)

Phát biểu tại buổi Lễ, ông Cung Hồng Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương cho biết: Để hưởng ứng Ngày Thị giác thế giới năm 2019, Bệnh viện Mắt Trung ương đã tổ chức các hoạt động, các sự kiện truyền thông thiết thực như: khám, tư vấn và cấp thuốc miễn phí cho người bệnh; kêu gọi gây quỹ chăm sóc mắt cho người dân nghèo, vùng khó khăn; tăng cường cơ sở vật chất và đào tạo nhân lực cho các cơ sở chăm sóc mắt ban đầu,... tuyên truyền vận động nâng cao nhận thức người dân, chính quyền các cấp về chăm sóc và bảo vệ đôi mắt, khám mắt định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh mắt...

Nhân sự kiện này, từ ngày 5/10/2019 Bệnh viện Mắt Tung ương đã tư vấn, khám mắt miễn phí cho 700 bệnh nhân ở xã Xuân Ngọc, Xuân Trường, Nam Định; từ ngày 10-15/10/2019 Bệnh viện Mắt Trung ương sẽ tiếp tục triển khai khám cho 1.000 người và thực hiện phẫu thuật từ thiện 500 ca ở huyện Hải Hậu, Nam Định.

Theo báo cáo của Bệnh viện Mắt Trung ương, 9 tháng đầu năm 2019, Đội phẫu thuật từ thiện lưu động của Bệnh viện đã khám cho hàng nghìn người bệnh và phẫu thuật miễn phí cho gần 1.300 ca tại các tỉnh: Yên Bái, Sơn La, Lạng Sơn, Nghệ an, Quảng Ninh, Nam Định, Ninh Bình, Hải Dương.

Nhờ chú trọng hoạt động vận động, tuyên tuyền thường xuyên, phong trào hiến tặng giác mạc sau khi qua đời đã tăng lên theo từng năm: 77 ca hiến (2017), 109 ca (2018), 111 ca (9 tháng đầu năm 2019), chủ yếu từ các tỉnh Nam Định, Ninh Bình, Hà Nội … Dù vậy, lượng giác mạc hiến tặng quá ít ỏi so với lượng người bị các bệnh lý giác chờ được ghép.

Ước tính Việt Nam hiện có trên 200.000 người mù do bệnh lý giác mạc, cần được thực hiện phẫu thuật ghép giác mạc để tìm lại ánh sáng. Tại Bệnh viện Mắt Trung ương, danh sách người đăng ký chờ ghép giác mạc lên đến hàng nghìn người.

Trên thế giới hiện có khoảng 314 triệu người mù và thị lực thấp, trong đó khoảng 45 triệu người mù, những người trên 50 tuổi chiếm tỷ lệ 80%. Cứ 5 giây thế giới có thêm một người bị mù, và cứ 1 phút thế giới có thêm 1 trẻ bị mù. 90% người mù sống ở các nước nghèo và đang phát triển với các điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế khó khăn (Việt Nam được xếp trong nhóm các nước này). 80% các nguyên nhân gây mù có thể điều trị hoặc phòng tránh được.

Việt Nam hiện có khoảng 2 triệu người mù và thị lực kém. 1/3 trong số đó là những người nghèo không có tiền điều trị mang lại ánh sáng. Trên 80% tỷ lệ người mù ở Việt Nam có thể phòng, chữa được. Các nguyên nhân gây mù chính hiện nay qua điều tra cho thấy đục thể thủy tinh vẫn là nguyên nhân chủ yếu (chiếm tới 66,1%), tiếp đó là các bệnh lý đáy mắt, bệnh glôcôm, tật khúc xạ ...

Lãnh đạo Bệnh viện Mắt Trung ương tôn vinh gia đình có người thân qua đời hiến tặng giác mạc tại buổi lễ. (Ảnh: Đỗ Thoa)

Bên cạnh đó, công tác phòng chống mù lòa xuất hiện những thách thức mới như tỷ lệ mắc bệnh võng mạc ở trẻ đẻ non, bệnh võng mạc do đái tháo đường, bệnh glôcôm cũng ngày càng tăng cao...

Đáng chú ý, tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị) đang ngày càng phổ biến trong thanh thiếu niên, với tỷ lệ mắc khoảng 15-20% ở học sinh nông thôn, 30-40% ở thành phố. Nếu tính riêng nhóm trẻ từ 6 - 15 tuổi (lứa tuổi cần ưu tiên được chỉnh kính) cả nước có khoảng gần 15 triệu em, với tỷ lệ mắc các tật khúc xạ khoảng 20%, thì Việt Nam ước tính gần 3 triệu em mắc tật khúc xạ cần chỉnh kính, trong đó có tới 2/3 bị cận thị. Tuy nhiên, việc khám và cấp kính cho trẻ em mắc tật khúc xạ lại là một trong những biện pháp can thiệp với chi phí thấp nhất nhưng mang lại hiệu quả cao để giảm tỷ lệ mù lòa gặp nhiều rào cản từ nhận thức, cơ sở vật chất và kinh phí....

Nhân sự kiện này, lãnh đạo Bệnh viện Mắt Trung ương đã trao tặng kỷ niệm chương nhằm tôn vinh nghĩa cử cao đẹp của các gia đình có người thân hiến tặng giác mạc sau khi qua đời./.

Đỗ Thoa