Hàng trăm ngàn lao động bị nợ lương và không có thưởng Tết

Cuộc họp báo của Bộ LĐ-TB&XH trong buổi chiều 17/1 cho thấy rõ thực trạng của nền kinh tế trong năm 2013. Khi mà tình hình sản xuất kinh doanh của các DN tiếp tục gặp khó khăn, đã có hơn 10 nghìn người lao động (NLĐ) bị nợ lương và hàng trăm nghìn NLĐ không có tiền thưởng Tết.

Hơn 250 nghìn lao động thuộc 8 tỉnh không có thưởng Tết

Theo Vụ Lao động tiền lương, Bộ LĐ-TB&XH, qua báo cáo của 63 tỉnh, thành phố, vẫn còn 22 địa phương có 9 DN nợ 75,7 tỉ đồng tiền lương của 10.168 NLĐ. Đây cũng là nguyên nhân dẫn tới lương thưởng Tết của NLĐ bị sụt giảm. Ông Tống Văn Lai, Phó Vụ trưởng Vụ Lao động tiền lương cho biết, mặc dù ngay từ đầu năm 2013, Bộ LĐ-TB-XH đã có văn bản gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc T.W, chỉ đạo các sở, ban, ngành thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất của các DN để đảm bảo việc làm, thu nhập đối với NLĐ; nắm bắt tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình nợ lương, nợ tiền BHXH của các DN, nhưng thực tế sức khỏe của nền kinh tế chưa đủ để vực dậy thị trường.

Cũng theo tổng hợp của Bộ LĐ-TB&XH có gần 2.000 DN (khoảng 2,5 triệu lao động) thuộc 4 loại hình DN: công ty TNHH một thành viên do nhà nước làm chủ sở hữu; DN có cổ phần vốn góp của Nhà nước; DN, DN tư nhân, tổng công ty cổ phần không có vốn nhà nước và DN vốn nước ngoài (FDI) của 63 tỉnh, thành gửi báo cáo lương thưởng Tết 2014. Hầu hết các DN báo cáo đều có thưởng cho NLĐ với mức thưởng bình quân khoảng 1 tháng lương (khoảng 4,4 triệu đồng/người, tăng 20% so với mức thưởng Tết năm 2013). Ông Lai cho hay, mức thưởng Tết âm lịch tăng chủ yếu do tiền lương của NLĐ tăng.

Đáng chú ý, có hơn 256 nghìn NLĐ của 595 DN (chủ yếu là DN tư nhân, công ty cổ phần không có vốn nhà nước) thuộc 8 tỉnh, thành: Bắc Ninh, Hòa Bình, Hải Dương, Thái Bình, Kon Tum, Phú Thọ, Thanh Hóa, Quảng Trị không được thưởng Tết Dương lịch. Ngoài ra còn 420 DN với hơn 118 nghìn NLĐ của 4 tỉnh: Bắc Ninh, Hải Dương, Phú Thọ và Thanh Hóa không có thưởng Tết âm lịch.

Không khuyến khích DN trả thưởng bằng hiện vật

Trao đổi với phóng viên về việc gần đây một số DN thay vì trả thưởng Tết cho NLĐ bằng tiền mặt, đã trả cho NLĐ tương ớt, gạch, giấy vệ sinh, quần đùi…ông Tống Văn Lai bày tỏ: “Trong luật chỉ quy định tiền lương trả cho NLĐ bằng tiền mặt. Còn các khoản thưởng khác lại chưa nêu rõ gồm những gì. Trên thực tế, việc trả thưởng Tết cho NLĐ bằng những hiện vật như trên, chế tài xử lý vấn đề này đúng hay không rất là khó bởi những vấn đề khác trong luật không cấm được. Tuy nhiên, chúng tôi khuyến khích DN nên thưởng cho NLĐ bằng tiền mặt, thay vì trả bằng hiện vật. Trong điều kiện DN khó quá, có thể thỏa thuận với NLĐ”.

Bị nợ lương, không có thưởng Tết, việc chi tiêu của nhiều lao động vô cùng khó khăn.

Đối với những DN còn nợ lương của NLĐ, ông Lai cho hay: “Những DN nợ lương đều là DN đã phải tạm dừng sản xuất kinh doanh hoặc phá sản. Năm 2013, tình trạng nợ lương diễn ra nhiều nên Thủ tướng đề nghị các địa phương tạm ứng ngân sách để chi trả lương. Tuy nhiên, năm nay ngân sách nhà nước cũng khó khăn, không thể hỗ trợ. Đây là vấn đề rất khó, Bộ LĐ-TB&XH đang tìm giải pháp tháo gỡ”.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Trọng Đàm cho hay, từ năm sau, Bộ LĐ-TB-XH sẽ phối hợp cơ quan thống kê xây dựng mẫu điều tra tiền lương, thưởng đại diện cho quy mô, tính chất, loại hình DN và đi sâu vào lĩnh vực ngành nghề như: xây dựng, cơ khí, dệt may, chế biến…Qua đó để thấy bức tranh chung về thị trường lao động và giúp cơ quan chức năng hoạch định chính sách chủ trương phù hợp.

Theo công bố của Bộ LĐ-TB&XH chiều 17/1, người có mức thưởng Tết Âm lịch cao nhất khoảng 709 triệu đồng của một DN (FDI) ở TP Hồ Chí Minh. Tiếp đến là khối DN tư nhân có mức thưởng cao nhất là 450 triệu đồng. Khối DN có cổ phần, vốn góp của Nhà nước xếp thứ 3 với 299 triệu đồng. Và người được thưởng cao nhất khối công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu có mức thưởng 87 triệu đồng. Ngoài ra, mức thưởng Tết Dương lịch, Bộ LĐ-TB&XH còn công bố mức thưởng Tết Dương lịch với mức cao nhất là 463 triệu đồng