Hài hước và mâu thuẫn

QĐND - Thất bại thảm hại ở SEA Games 2007, HLV Riedl bị ép từ chức và đến đầu năm 2008, ông Phạm Ngọc Viễn phát biểu trong cuộc họp tìm HLV cho đội tuyển Việt Nam (ĐTVN) rằng: “Cứ chiếu theo tiêu chí của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) thì chẳng có ai phù hợp hơn... HLV Riedl”. Lời phát biểu ấy của ông Viễn được coi là câu nói hài hước nhưng thực tế, nó lại khái quát hết những mâu thuẫn trong mảng công việc này. Sau 3 năm, như bao lần khác, Hội đồng HLV quốc gia lại trải qua những mâu thuẫn như vậy, với những câu chuyện hài hước như thế.

Lục tung cả thế giới... cho vui Cứ mỗi đợt tuyển HLV trưởng cho ĐTVN, VFF nhận được cả trăm hồ sơ và các bộ phận chức năng của VFF tha hồ tra cứu thông tin, liên hệ với các ứng viên để phỏng vấn hoặc đơn giản là xác minh những thành tích của họ trong quá khứ. Ba năm trước, sau khi gạt bỏ mấy hồ sơ không hợp lý ở vòng sơ loại, Hội đồng HLV quốc gia cầm 147 đơn ứng cử, trong đó có rất nhiều những nhà cầm quân danh tiếng, thậm chí từng dự World Cup. Có thể kể ra đây HLV Francisco Maturana Garcia - từng dẫn dắt đội tuyển Cô-lôm-bi-a, HLV Zoran Vulic huấn luyện CLB Vladivostok (Nga) và Branko Ivankovic từng đưa I-ran đến với ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Khi đưa 5 HLV mới tinh vào danh sách cuối cùng, tất cả đều nghĩ một trong số họ sẽ trở thành tân HLV trưởng của ĐTVN nhưng đùng một cái, bất ngờ đã xảy ra ở “phút bù giờ”. HLV Calisto đột ngột được đưa vào danh sách ứng viên mở rộng, để rồi trở thành người kế nhiệm HLV Riedl. Lúc ấy HLV Trần Văn Phúc, Phó chủ tịch Hội đồng HLV quốc gia, tỏ ra hết sức bực tức vì: “Công sức anh em làm hơn cả tháng trời trở thành công cốc” và “Chẳng lẽ, chúng ta lục tung cả thế giới lên… cho vui”. Câu chuyện bi hài kịch năm xưa đang có dấu hiệu trở lại ở lần tuyển HLV lần này. Khi mà rất nhiều ứng cử viên danh tiếng bày tỏ mong muốn dẫn dắt ĐTVN nhưng rất nhiều người đang ngả về những người cũ. Ngoài các HLV nội như Phan Thanh Hùng, Mai Đức Chung và Lê Huỳnh Đức, cựu HLV Riedl (mới đánh tiếng xin trở lại), Peter Withe từng dẫn dắt Xin-ga-po và Thái Lan… bỗng nhiên trở thành ứng cử viên nặng ký. Thế nên, nếu một trong số những người đã quen mặt này lên nắm ĐTQG thì đó chẳng thể coi là một bất ngờ nữa. Giám khảo lạc hậu hơn thí sinh? Trước đây, HLV Calisto từng nói thẳng với Hội đồng HLV quốc gia rằng: “Các thành viên nên sử dụng máy vi tính và học tiếng Anh để khai thác triệt để tài nguyên thông tin về bóng đá trên mạng Internet”. Mỗi một năm, Tiểu ban Kỹ thuật của FIFA thường có những đánh giá về sự ưu việt của bóng đá thế giới trong năm vừa rồi, phân tích cụ thể bí quyết của những đội bóng thành công nhất. Trong đó, các bộ phận chức năng của FIFA, UEFA thường cung cấp những ví dụ điển hình bằng sa bàn và có kèm theo video hướng dẫn, từ tập chiến thuật đến thể lực. Hội đồng HLV quốc gia lúc bấy giờ lại đóng vai Ban giám khảo. Bộ phận này đặt ra những câu hỏi (về định hướng phát triển, sơ đồ chiến thuật, lối chơi...) và trực tiếp thẩm định tất cả các hồ sơ rồi loại dần theo tiêu chí đặt ra. Trong cuộc thi tuyển này, Hội đồng HLV quốc gia được coi là “thầy”, còn các ứng viên trở thành thí sinh. Nhưng điều bất hợp lý nằm ở chỗ, Giám khảo lại không cập nhật kiến thức mới nhất về bóng đá hiện đại như các thí sinh. Nỗi ám ảnh mang tên Calisto Một trong những tiêu chí được cho là “hài hước và bất hợp lý” trong đợt tuyển HLV lần này là vị tân HLV trưởng của ĐTVN phải áp dụng và phát triển lối chơi trên cái nền của HLV Calisto. Tất cả các chuyên gia đều khẳng định rằng, nhà cầm quân người Bồ đã xây dựng lối chơi có bản sắc cho các cầu thủ Việt Nam. Trước đây, HLV Riedl từng rất thành công, với chiến tích đưa ĐTVN lọt vào 8 đội mạnh nhất châu Á ở ASIAN Cup 2007 - thành tích vẻ vang của bóng đá Việt Nam trong lịch sử nhưng không ai bắt HLV Calisto phải phát triển theo hướng như thế. Mỗi HLV có một cách thức huấn luyện, có chiến thuật của riêng mình và điều quan trọng là tân HLV trưởng ĐTVN phải được độc lập về ý tưởng để xây dựng đội bóng của mình, chứ không thể đưa ra một cái mẫu rồi bắt họ phải dập khuôn. Làm như thế, chẳng khác nào biến một HLV sáng tạo trở thành một anh công nhân lành nghề với kỹ năng sản xuất hàng loạt. HLV Calisto đã thành công, nhất là ở AFF Cup 2008 nhưng đừng quên rằng, chính ông cũng đã thất bại đau đớn ở 2 giải đấu sau đó, mất HCV SEA Games 25 và bị biến thành cựu vô địch Đông Nam Á năm 2010. Thế nên, muốn thành công hơn nữa, rõ ràng, VFF cần có một cách làm khác trước. Bóng đá Việt Nam đang chuyển mình, trong giai đoạn phát triển mới. Thế nên, VFF cần một cách làm mới, với những con người mới và lựa chọn một nhân vật hoàn toàn mới. Có như thế, chúng ta mới có hy vọng và cơ hội để giành lấy những đỉnh cao chưa từng có. Minh Hải