Gỡ sức cản hạ lãi tiền đồng

(LĐ) - Dồn sức đáp ứng các quy định tỉ lệ an toàn mới trong hoạt động theo thông tư 13 và diễn biến tăng đột biến của chỉ số CPI trong tháng 9 có thể là những sức cản khiến các ngân hàng thương mại (NHTM) khó hạ mặt bằng lãi suất xuống thêm.

Sức cản và cơ hội mới Sự chững lại của xu hướng hạ dần lãi suất huy động và cho vay VND trong ít nhất hơn một tháng rưỡi qua nằm ngoài các kỳ vọng cũng như đồng thuận của các NHTM về một lộ trình hạ lãi suất hợp lý trong các tháng cuối năm. Các thành viên của Hiệp hội Ngân hàng VN (VNBA) trong các ngày cuối tháng 9 vừa ngồi lại với nhau và nhận thấy, có quá nhiều khó khăn khiến quyết tâm giảm dần mặt bằng lãi suất VND trên thị trường vốn được đưa ra từ tháng 7.2010 chưa thực hiện được. Dù tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt mức tăng 6,52%, chỉ số CPI 9 tháng đầu năm lại bất ngờ tăng lên 6,46% khi chỉ số CPI tháng 9 tăng ở mức đột biến 1,31%. Bên cạnh đó, trên thị trường tiền tệ, VNBA nhận thấy huy động vốn của các NHTM vẫn gặp nhiều khó khăn trong lúc nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm như thông lệ là rất lớn. Trong toàn bộ những yếu tố này, việc CPI bất ngờ tăng lên 6,46% so với tháng 12.2009 (và tăng 8,64% so với cùng kỳ) được coi là sức cản lớn nhất trong mục tiêu đưa lãi suất xuống nữa. Trong bối cảnh này, các điều chỉnh kịp thời đối với thông tư 13 của NHNN tháo gỡ kịp thời các bất cập trong cơ chế huy động vốn, mở rộng nguồn vốn huy động cũng như cơ chế cấp tín dụng. Khi các quy định trên có hiệu lực, đại diện các NHTM cho rằng, sự liên thông giữa thị trường tổ chức – dân cư và thị trường liên ngân hàng sẽ được thông thoáng hơn. “Các NHTM theo đó dễ dàng được tiếp cận nguồn vốn rẻ (lãi suất liên NH hiện chỉ xoay quanh 8-9%/năm) nên có điều kiện giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay” – Tổng Thư ký VNBA, bà Dương Thu Hương - nhận định. Hơn nữa, để tiếp tục hỗ trợ các NHTM giảm mặt bằng lãi suất, Thống đốc NHNN – ông Nguyễn Văn Giàu - trong lần trao đổi mới đây cũng khẳng định, NHNN sẽ tiếp tục chủ động điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ theo hướng mở rộng hoạt động của thị trường mở, bổ sung thêm kỳ hạn giao dịch, giảm nhẹ lãi suất giao dịch thị trường mở, ổn định lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu tiếp ở mức thấp để hỗ trợ các ngân hàng... Những điều chỉnh và định hướng này có thể là cơ sở vững chắc để đưa lãi suất huy động và cho vay VND xuống một mức mới so với mặt bằng hiện nay. Thêm một kỳ vọng VNBA cũng cho rằng, đó là những điều kiện cần thiết để các NHTM tiếp tục giảm thêm lãi suất huy động và cho vay dần tiến tới mục tiêu như Chính phủ chỉ đạo, 10% và 12%/năm đối với VND. Các thành viên của VNBA tại HN và TPHCM theo đó nhận được đề nghị giảm lãi suất huy động từ mức 11,2%/năm hiện nay xuống mức không vượt quá 11,0%/năm. Riêng lãi suất không kỳ hạn và lãi suất tiền gửi có kỳ hạn dưới 3 tháng, VNBA đề nghị các NHTM có mức điều chỉnh giảm mạnh hơn để tạo đường cong lãi suất hợp lý và tạo điều kiện thu hút nguồn vốn dài hạn. Thực tế trên thị trường hiện nay, một số NHTM đang đưa lãi suất huy động không kỳ hạn VND lên đến 4,8%/năm và động thái này có thể làm chi phí huy động vốn cao quá mức cần thiết ở một dòng vốn thiếu ổn định. Trên cơ sở hạ lãi suất đầu vào được đề nghị thực hiện từ ngày 15.10, VNBA một lần nữa kêu gọi các thành viên tiếp tục giảm lãi suất cho vay và đặc biệt đối với 3 đối tượng ưu tiên là khu vực nông nghiệp - nông thôn, DN xuất khẩu và DN sản xuất vừa và nhỏ xuống mức như Chính phủ chỉ đạo. Sau hai lần đồng thuận trước đây, các NHTM lớn như Vietinbank và Vietcombank thực tế đã hạ lãi suất cho vay đối với các đối tượng ưu đãi xuống còn 12,5%/năm và 12,3-13%/năm. Nhiều NHTM cổ phần khác cũng đưa lãi suất xuống khá sâu so với mặt bằng lãi suất trước tháng 7.2010, như SCB đưa lãi suất 13-13,5%/năm, WesternBank đưa ra lãi suất 14.4%/năm và HDBank chào lãi suất 15%/năm và có thể thỏa thuận giảm 0,5-1%/năm. Còn tại Techcombank, lãi suất cho vay ngắn hạn được NHTM này chào ra là 15,5%/năm và 15,8%/năm đối với vay trung- dài hạn. Văn Nguyễn