Giữ rừng từ gốc

Giữa cái nắng oi ả của những ngày hè tháng 6, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi dãy núi đá vôi, các thành viên tổ tuần tra bảo vệ rừng thôn Đông Đằng (xã Bắc Sơn) đã bắt đầu chuyến tuần rừng tại rừng nghiến Đông Đằng. Men theo những lối mòn dưới tán rừng, họ kiểm tra từng khu vực trọng điểm, nơi có nguy cơ xảy ra cháy rừng hoặc xâm hại tài nguyên rừng. Khu rừng nghiến nguyên sinh thuộc thôn Đông Đằng có diện tích 13,3 ha, với hơn 2.000 cây gỗ có đường kính 20 cm trở lên và đã được công nhận là khu bảo tồn loài - sinh cảnh Bắc Sơn năm 2018. Đây là cánh rừng nguyên sinh tập trung nhiều cây gỗ nghiến, có giá trị kinh tế cao.

Thành viên Tổ quản lý bảo vệ rừng và PCCCR thôn Bình Thái, xã Thái Bình cùng cán bộ kiểm lâm khu vực Đình Lập tuần tra rừng

Tuy phụ cấp thấp, đường đi vất vả nhưng nhiều năm nay họ vẫn đều đặn thay nhau bám rừng. Với họ, những chuyến đi ấy đã trở thành công việc quen thuộc nhằm kịp thời phát hiện nguy cơ cháy rừng, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng ngay từ sớm.

Ông Dương Hữu Chung, Tổ trưởng Tổ tuần tra bảo vệ rừng thôn Đông Đằng, xã Bắc Sơn cho biết: Người dân chúng tôi sống gần rừng, hiểu rừng và cũng nhờ rừng mà có sinh kế. Vì vậy, khi tham gia tổ bảo vệ rừng, ai cũng xác định đây là trách nhiệm chung. Chúng tôi thường xuyên tuần tra rừng nếu phát hiện dấu hiệu khai thác gỗ trái phép hay nguy cơ cháy rừng xảy ra, sẽ báo ngay cho kiểm lâm và chính quyền xã. Nhờ đó, nhiều năm qua, trên địa bàn thôn không xảy ra cháy và các vụ việc xâm hại rừng.

Không chỉ tuần tra, các tổ, đội quần chúng còn tích cực tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ rừng. Theo số liệu của Hạt Kiểm lâm khu vực Đình Lập, hiện khu vực Đình Lập có hơn 85.000 ha rừng. Để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, các xã đã thành lập, kiện toàn 109 tổ đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR tại các thôn, bản.

Bà Nguyễn Thị Biển, Tổ trưởng Tổ quản lý bảo vệ rừng và PCCCR thôn Bình Thái, xã Thái Bình cho biết: Tổ hiện có 6 thành viên, phụ trách quản lý trên 500 ha rừng. Bên cạnh việc tuần tra định kỳ tại các khu vực có nguy cơ cháy cao, các thành viên còn thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở người dân không đốt thực bì, đốt nương trong mùa khô hanh. Nhờ đó, nhiều năm nay diện tích rừng ở thôn luôn được bảo vệ an toàn, không xảy ra cháy rừng.

Sự vào cuộc thường xuyên của các tổ, đội quần chúng đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm bảo vệ rừng. Bà Trần Thị Nhị, xã Văn Quan chia sẻ: Vài năm trở lại đây, nhờ được tuyên truyền thường xuyên, người dân trong thôn đã ý thức hơn trong việc bảo vệ rừng. Mọi người đều hiểu rằng giữ rừng chính là giữ nguồn nước, giữ môi trường sống và sinh kế cho chính mình.

Hiện nay, toàn tỉnh có 1.563 tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR tại 1.563 thôn, bản có rừng do UBND xã quyết định thành lập. Mỗi tổ có từ 5 đến 7 thành viên, thực hiện nhiệm vụ tuần tra tại các khu vực rừng trọng điểm, rừng cộng đồng, khu vực có nguy cơ cháy cao, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân chấp hành các quy định của pháp luật về lâm nghiệp.

Để phát huy hiệu quả hoạt động của các tổ, đội, hằng năm lực lượng kiểm lâm đều phối hợp với chính quyền xã kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc thực hiện nhiệm vụ. Qua đánh giá, các tổ, đội đã từng bước phát huy vai trò là lực lượng hỗ trợ đắc lực cho chính quyền cơ sở và kiểm lâm địa bàn trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Hiệu quả từ sự phối hợp giữa lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và các tổ, đội quần chúng đã góp phần tích cực vào công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh.Trong năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 128 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, giảm 120 vụ so với năm trước, riêng từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 60 vụ vi phạm, giảm 1 vụ so với cùng kỳ năm trước.

Ông Nguyễn Hữu Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: Thời gian qua, các tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR tại cơ sở đóng vai trò quan trọng trong đồng hành với lực lượng kiểm lâm. Thành viên các tổ, đội là những người dân địa phương, những người bám đất, bám rừng sát sao nhất. Họ đã phối hợp hiệu quả với kiểm lâm địa bàn trong công tác tuyên truyền, tuần tra rừng và kịp thời cung cấp thông tin liên quan để bảo vệ rừng, góp phần hạn chế các hành vi xâm hại tài nguyên rừng và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Trước yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, nhiều xã trong tỉnh đang tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR. Trong đó chú trọng lựa chọn những người có trách nhiệm, am hiểu địa bàn, đồng thời tăng cường phối hợp giữa kiểm lâm, công an, chính quyền cơ sở và người dân.

Bằng sự nỗ lực thầm lặng, những thành viên tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR vẫn bám rừng, giữ rừng. Chính tinh thần trách nhiệm của họ đang góp phần quan trọng cùng lực lượng chức năng giữ màu xanh của những cánh rừng trên địa bàn tỉnh.