Giải đáp về trường hợp nghỉ theo chế độ sắp xếp lại lao động

(Chinhphu.vn) - Ông Nguyễn Duy Hân (hanelmaco@...) nghỉ chế độ theo Quyết định 176-HĐBT từ năm 1989 đến nay. Ông Hân muốn biết, trường hợp người lao động đã nghỉ theo chế độ này có được xem xét lại để bổ sung quyền lợi không; nếu ông muốn được tham gia bảo hiểm xã hội thì có được không và thủ tục bắt đầu như thế nào?

Luật sư Trần Văn Toàn, Văn phòng Luật sư Khánh Hưng - Đoàn Luật sư Hà Nội giải đáp trường hợp của ông Hân như sau:

3 chế độ chính sách áp dụng theo Quyết định 176

Ngày 9/10/1989, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Quyết định 176-HĐBT sắp xếp lại lao động trong các đơn vị kinh tế quốc doanh, nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị kinh tế quốc doanh chuyển sang kinh doanh, phát huy vai trò chủ đạo trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. Tận dụng tối đa lực lượng lao động hiện có, tạo điều kiện từng bước chuyển số lao động không có nhu cầu sử dụng trong các đơn vị kinh tế quốc doanh sang làm việc ở các thành phần kinh tế khác.

Quyết định này có 3 chế độ chính sách được áp dụng đối với người lao động là: chế độ thôi việc, chế độ tạm ngừng việc (nghỉ chờ việc); chế độ hưu trí và mất sức lao động.

- Chế độ thôi việc: Đối với số lao động ra làm việc ở khu vực ngoài kinh tế quốc doanh được thực hiện chế độ trợ cấp thôi việc thì cứ mỗi năm công tác liên tục được trợ cấp một tháng lương cơ bản cộng phụ cấp (nếu có), tối thiểu là 3 tháng, do đơn vị trả, Nhà nước trợ giúp một phần đối với đơn vị có nhiều khó khăn nhưng tối đa không quá 1/2 số trợ cấp, phần trợ giúp này căn cứ vào từng trường hợp cụ thể.

- Chế độ tạm ngừng việc (nghỉ chờ việc): Trong trường hợp công nhân tạm thời nghỉ việc trọn tháng trở lên đến 3 tháng được hưởng trợ cấp tạm ngừng việc từ nguồn của xí nghiệp. Nếu kéo dài trên 3 tháng, thì xem xét chuyển sang chế độ thôi việc trợ cấp 1 lần.

- Chế độ hưu trí và trợ cấp mất sức lao động: Các đơn vị kinh tế quốc doanh áp dụng điều kiện giảm tuổi về hưu đối với số công nhân sản xuất mà đơn vị không có nhu cầu sử dụng. Công nhân viên chức về nghỉ mất sức lao động được hưởng trợ cấp hàng tháng, thời hạn trợ cấp hàng tháng bằng 1/2 thời gian công tác đã quy đổi.

Đối tượng được cấp sổ bảo hiểm xã hội (BHXH)

Mục 8 Thông tư 19/2008/TT-BLĐTBXH ngày 23/9/2008 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội bổ sung khoản 11 vào Phần D Thông tư số 03/2007/TT-BLĐTBXH ngày 30/1/2007 hướng dẫn một số điều của Nghị định 152/2006/NĐ-CP hướng dẫn Luật BHXH .

Theo đó, người lao động làm việc thuộc khu vực nhà nước, nghỉ chờ việc từ ngày 1/11/1987 đến trước ngày 1/1/1995 do doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức không sắp xếp, bố trí được việc làm, chưa nhận trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp BHXH một lần, tính đến ngày 31/12/1994 vẫn còn có tên trong danh sách lao động của đơn vị và có quyết định nghỉ chờ việc (không bao gồm người bị kỷ luật buộc thôi việc hoặc tự ý bỏ việc, bị phạt tù giam trước ngày 1/1/1995, ra nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài không hợp pháp) nếu chưa được cấp sổ BHXH thì được tổ chức BHXH cấp sổ BHXH.

Hồ sơ đề nghị cấp sổ BHXH của mỗi người bao gồm:

- Tờ khai cấp sổ BHXH.

- Lý lịch gốc và lý lịch bổ sung (nếu có) của người lao động, quyết định tiếp nhận, hợp đồng lao động, các giấy tờ có liên quan khác như: quyết định nâng bậc lương, quyết định điều động hoặc quyết định chuyển công tác, quyết định phục viên xuất ngũ, chuyển ngành, giấy thôi trả lương.

- Danh sách của đơn vị có tên người lao động đến ngày 31/12/1994 hoặc các giấy tờ xác định người lao động có tên trong danh sách của đơn vị đến ngày 31/12/1994.

- Quyết định nghỉ chờ việc. Trường hợp không có quyết định nghỉ chờ việc thì phải có xác nhận bằng văn bản của thủ trưởng đơn vị tại thời điểm lập hồ sơ đề nghị cấp sổ BHXH, trong đó đảm bảo người lao động có tên trong danh sách của đơn vị tại thời điểm có quyết định nghỉ chờ việc và chưa hưởng các khoản trợ cấp một lần. Nếu đơn vị đã giải thể thì do cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp xác nhận.

Trường hợp ông Nguyễn Duy Hân nghỉ theo chế độ 176 từ năm 1989 cho đến nay, do ông Hân không nêu rõ ông nghỉ theo chế độ nào trong 3 chế độ chính sách tại Quyết định 176-HĐBT, do vậy đề nghị ông đối chiếu trường hợp cụ thể của mình như sau:

Nếu ông Hân nghỉ theo chế độ chờ việc từ năm 1989 đến trước ngày 1/1/1995 do doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức không sắp xếp, bố trí được việc làm, chưa nhận trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp BHXH một lần, tính đến ngày 31/12/1994 vẫn còn có tên trong danh sách lao động của đơn vị và có quyết định nghỉ chờ việc, nếu chưa được cấp sổ BHXH thì được cơ quan BHXH cấp sổ BHXH. Hồ sơ, thủ tục đề nghị cấp sổ BHXH thực hiện theo quy định tại Mục 8 Thông tư 19/2008/TT-BLĐTBXH. Sau khi được cấp sổ, ông có thể cộng nối thời gian khi tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc, hoặc BHXH tự nguyện.

Nếu ông Hân nghỉ theo chế độ thôi việc đã nhận trợ cấp thôi việc một lần hay trợ cấp BHXH một lần; hoặc nghỉ việc theo chế độ hưu trí, mất sức lao động nhận trợ cấp hàng tháng thì không thuộc đối tượng được cấp sổ BHXH theo quy định nêu trên.

Luật sư Trần Văn Toàn

VPLS Khánh Hưng – Đoàn Luật sư Hà Nội

* Thông tin chuyên mục có giá trị tham khảo với người đọc, không dùng làm tài liệu trong tố tụng pháp luật.