Gặp lại 'Ba Cẩn' một thời trong phim 'Biệt động Sài Gòn'

Diễn viên Hai Nhất được nhiều khán giả nhớ đến khi đảm nhiệm các vai phản diện, trong đó, ghi dấu ấn lớn nhất là vai Ba Cẩn trong phim 'Biệt động Sài Gòn' (đạo diễn Long Vân) khởi chiếu những năm 80 của thế kỷ trước. Để rồi sau này, dù trải qua nhiều phim, nhiều vai diễn khác nhau, diễn viên Hai Nhất vẫn được công chúng nhớ tới và gọi với cái tên 'Ba Cẩn'.

NSƯT Hai Nhất. Ảnh: Thanh Thuận

Thành công từ những vai phản diện

Những ngày đầu tháng 9 vừa qua, chúng tôi có dịp gặp diễn viên Hai Nhất tại Nhà hát Lớn Hà Nội trong ngày các nghệ sĩ được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT). Vẫn dáng vẻ như thường thấy trên phim, với bộ râu quai nón đặc trưng, duy chỉ có đôi mắt là hiền từ hơn, tính cách cũng điềm đạm hơn. Nhìn diễn viên Hai Nhất khó có thể nghĩ ông đã ở vào tuổi 71 bởi thần thái nhanh nhẹn, khỏe mạnh.

Diễn viên Hai Nhất tên thật là Nguyễn Mai A, sinh ra tại Ninh Bình, lớn lên tại Hải Phòng. Thời thanh niên sôi nổi, ông đi bộ đội, hoạt động trong Đội Văn công của Sư đoàn 350. Năm 1976, sau khi ra quân, Hai Nhất về quê, nhưng cuộc sống khó khăn khiến 2 vợ chồng ông phải “khăn gói” vào miền Nam lập nghiệp. Trong một lần đến Hãng phim Giải phóng, Hai Nhất tình cờ gặp đạo diễn Hồng Sến. Thấy ông phù hợp với vai diễn mình đang tìm kiếm, Hồng Sến đã mời ông tham gia đóng phim. Từ đó, nghệ danh Hai Nhất đã bắt đầu đi vào làng điện ảnh Việt Nam. Ông đã nhập vai rất “có hồn” ngay từ lần đầu đóng phim với vai phản diện Đồn trưởng Phi trong phim “Mùa nước nổi” của cố Nghệ sĩ Nhân dân - đạo diễn Hồng Sến.

Diễn viên Hai Nhất bộc bạch: “Có lẽ, do tướng tá của tôi có phần dữ dằn nên các đạo diễn thường mời tôi vào các vai phản diện, tàn ác, gian trá. Trong đó, vai tên phản bội Ba Cẩn trong phim “Biệt động Sài Gòn” là vai diễn đã mang lại cho tôi sự nổi tiếng khắp cả nước từ khi khởi chiếu lần đầu tiên năm 1986”.

Trong “Biệt động Sài Gòn”, Ba Cẩn là một tên phản bội độc ác, gian manh. Quãng thời gian đóng vai Ba Cẩn, Hai Nhất là chàng thanh niên 35 tuổi, trẻ trung và đầy nhiệt huyết với điện ảnh. Mặc dù lúc đó là thời bao cấp, điều kiện sống còn nhiều khó khăn, phải vay tiền để đi đóng phim, Hai Nhất vẫn quyết tâm theo các đoàn phim đi quay đến cùng. Đến khi bộ phim hoàn thành, lấy được thù lao thì cũng đem đi trả nợ hết. Ông tâm sự: “Trước đây, để làm một bộ phim phải mất vài năm, làm kỹ lưỡng chứ không như bây giờ. Từ đạo diễn đến diễn viên đều chăm chút, cẩn trọng và tỉ mỉ đến từng chi tiết. Ví dụ như phim “Biệt động Sài Gòn” làm trong 5 năm. Đạo diễn Long Vân đã phải trăn trở rất nhiều, từ khâu kịch bản đến khi quay đã phải chỉnh sửa mấy lần để phù hợp với nhân vật và tình hình thực tế lúc bấy giờ”.

Sau thành công của “Biệt động Sài Gòn”, cùng với ê kíp diễn viên của phim, Hai Nhất trở nên nổi tiếng đến mức đi tới đâu người ta cũng nhớ tới Ba Cẩn. Nhiều người còn tưởng ông là người miền Nam. Để rồi sau này, dù trải qua nhiều vai diễn khác nhau, nhưng người hâm mộ vẫn luôn nhớ và gọi ông là Ba Cẩn. Hai Nhất cười bảo: “Tôi bị “chết” tên với vai Ba Cẩn suốt một thời gian dài như thế”.

Sau gần 30 năm kể từ phim “Biệt động Sài Gòn”, năm 2010, đạo diễn Long Vân lại bắt tay vào làm phim “Những đứa con biệt động Sài Gòn”. Và Hai Nhất vẫn là người mà ông nhớ tới đầu tiên để mời hợp tác với vai diễn “ông trùm” tàn bạo Bảy Xoài - lấy nguyên mẫu từ nhân vật Năm Cam “khét tiếng” ngoài đời thực. Bộ phim phát sóng, cái tên Hai Nhất tạm thời bị quên lãng, thay vào đó là cái tên Bảy Xoài trong phim giúp Hai Nhất đoạt giải Diễn viên xuất sắc.

Ngoài vai “ông trùm” này, diễn viên Hai Nhất còn đóng các vai “ông trùm” khác trong các phim “Kẻ giấu mặt”, “Tiếng cú đêm”, “Tên cướp vượt biên máu lạnh”, “Con gái ông trùm”...

Hạnh phúc vì những cống hiến đã được ghi nhận

Hiện nay, diễn viên Hai Nhất có một gia đình lớn với 7 người con, trong đó, chỉ có duy nhất cậu con trai Thành Đạt theo nghiệp diễn của bố. Ông tạm rời xa nghệ thuật, chuyển về sinh sống tại huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh, nuôi yến kinh doanh. Trong thâm tâm, ông vẫn chờ đợi một kịch bản hay và vai diễn phù hợp để tái xuất với điện ảnh.

So với nhiều bạn diễn cùng thời, Hai Nhất nhận danh hiệu NSƯT khá muộn. Bởi với mấy chục năm theo nghề diễn, giành nhiều huy chương, giải thưởng, ông không nghĩ sẽ làm hồ sơ đề xuất để được phong tặng danh hiệu này.

Tại buổi lễ trao tặng danh hiệu NSƯT, Hai Nhất cho biết, ông thấy rất vui và hạnh phúc vì hơn 30 năm trời gian khổ, lăn lộn với nghề, đóng hơn 100 bộ phim, thành công với nhiều vai diễn, ông đã được ghi nhận.

“Tôi đến với điện ảnh vì tình yêu, vì sự đam mê. Mỗi khi được giao vai diễn nào, tôi đều cố gắng làm hết sức để không phụ lòng khán giả. Danh hiệu NSƯT là phần thưởng của Đảng và Nhà nước ghi nhận sự cống hiến của tôi” - NSƯT Hai Nhất chia sẻ.

Thanh Thuận