Eleanor Clapham: “Trở lại” tình yêu Việt

Tham vọng của ca sĩ người Australia Eleanor Clapham là làm “nổ tung” Nhà hát Lớn Hà Nội với liveshow độc nhất vô nhị - 12 ca khúc tiếng Anh có lời dịch tiếng Việt kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống Việt Nam với nhạc trẻ phương Tây.

Cuối năm 2006, Eleanor Clapham đã mang đến một làn gió mới trong làng nhạc kịch Việt Nam khi biểu diễn rất thuần thục các trích đoạn Thị Mầu lên chùa, Hồ Nguyệt Cô hóa cáo, Súy Vân giả dại... Sự kiện cô gái tóc vàng mắt xanh trình diễn chèo, tuồng ngay trên quê hương của các bộ môn nghệ thuật này đã được truyền hình Mỹ, Pháp, Đức, Thái Lan và Australia giới thiệu. Eleanor còn được mời biểu diễn tại Hội nghị APEC 2006, diễn chung với Xuân Hinh trong đêm giao thừa phát trực tiếp trên VTV. Cô đã chọn cho mình cái tên Việt Nam là Hoàng Lan để nghe gần gũi hơn... Bắt đầu từ “ước mơ hơi lạ” Eleanor sinh ra và lớn lên ở thủ đô Canberra. Cô sớm yêu nghệ thuật nhờ ảnh hưởng từ cha là nhạc sĩ và mẹ có niềm đam mê sân khấu. Đầu năm 2005, Eleanor thấy tương lai của mình mờ mịt sau khi cô tốt nghiệp đại học Wollongo - nơi đào tạo các diễn viên kịch, mùa và opera với nhận xét rằng cô không đủ năng khiếu để trở thành nghệ sĩ opera. Cô bắt đầu tìm kiếm con đường khác và may mắn thay, cô được tiếp xúc với Tạ Duy Bình, nghệ sĩ người Australia gốc Việt trong chương trình biểu diễn tuồng của anh. “Trước mắt tôi là một người đàn ông vẽ mặt và làm những động tác cách điệu kỳ lạ. Chân di chuyển, tay múa và anh ta hát bằng một giọng đặc biệt. Tôi như bị thôi miên”, Eleanor nhớ lại. Và điều quan trọng, Eleanor biết là mình có thể học kĩ năng này, dù cô còn bỡ ngỡ với tiếng Việt. Vài tháng sau, trước sự bất ngờ của bạn bè và gia đình, Eleanor khăn gói sang Việt Nam thực hiện “ước mơ hơi lạ” của mình: Biểu diễn chuyên nghiệp về nghệ thuật truyền thống Việt Nam. Món nợ với nghệ thuật Hai năm khổ luyện đã được đền đáp. Một người nước ngoài xa lạ hay đi lại quanh khu văn công Mai Dịch giờ đã trở thành gương mặt quen thuộc với cái tên “Thị Mầu tóc vàng”. Báo chí nhắc đến cô như người phương Tây đầu tiên học và thể hiện chuyên nghiệp tuồng, chèo. Sau đó, Hoàng Lan “bỗng dưng” vắng bóng trên sân khấu nhạc kịch Việt Nam. Không ít khán giả mê tuồng, chèo đã tưởng cô nói lời giã từ với nghệ thuật truyền thống Việt. Tâm sự về sự ra đi đột ngột này, Hoàng Lan cho biết, thực ra đằng sau sự thành công, cô lại cảm thấy mình thất bại khi không thể tìm hướng phát triển cho những gì mình đã cất công khổ luyện. Cô quyết định quay về Australia. “Đó là thời điểm khó khăn nhất của tôi. Hụt hẫng, không lối thoát. Khi ai hỏi tại sao lại rời bỏ Việt Nam, tôi chỉ biết khóc và nói, tôi thực sự không hiểu tại sao”, Hoàng Lan kể lại. Làm bồi bàn, người pha cà phê ở một nhà hàng tại Sydney, Hoàng Lan đã nghĩ đến chuyện từ bỏ nghệ thuật. “Sự trở lại lần này còn là trở lại với ước mơ của tôi. Tôi vẫn luôn tin rằng kiếp trước tôi là người Việt, tôi là một cô gái được sinh ra trong một gia đình quan họ ở đất Kinh Bắc”. (Eleanor Clapham) Nhưng khi vừa quyết định ghi danh học dược, một bước ngoặt kỳ diệu đã xảy ra khi cô nhận được lời mời biểu diễn chèo từ một đạo diễn người Singapore. Điều đó giống như một lời khuyên rằng cô vẫn còn món nợ với nghệ thuật và không nên từ bỏ quá sớm. Dạo chơi trên đường phố Hà Nội sau chuyến lưu diễn Singapore, cô đã nghĩ ra con đường mới cho mình: Trở thành người viết nhạc. Và con dâu Việt tương lai Từ đó, cô dành nhiều thời gian sáng tác, kết hợp nghệ thuật cổ truyền và âm nhạc hiện đại, rút tỉa cảm xúc từ những trải nghiệm, những quãng thời gian mất thăng bằng, cả run sợ lẫn hy vọng. Cô tự tin biểu diễn các trích đoạn tuồng, chèo ở các bảo tàng và một số nhà hát, thậm chí cả quán rượu của người Việt tại Australia. Và cô gái 28 tuổi tiếp tục chứng tỏ rằng tình yêu với chèo, tuồng không hề bị phai nhạt bằng liveshow mang tên Trở lại tại Nhà hát Lớn Hà Nội vào tối 26/6 tới. 12 ca khúc do chính Hoàng Lan sáng tác được lấy ý tưởng từ các nhân vật trong tuồng, chèo. Chẳng hạn như Điên lấy cảm hứng từ Súy Vân giả dại, Trở lại xây dựng một phần từ Thị Mầu lên chùa, Ru anh sử dụng giai điệu của cải lương. Cô cũng mượn trang phục múa của tuồng, chèo đưa vào biểu diễn như trong Giả dối, vừa hát vừa đánh trống, múa kiếm như trong Nhịp trái tim. Trong các sáng tác có cả nhạc cụ hiện đại và truyền thống, từ trống, guitar, piano, bass tới đàn tranh, đàn bầu, sáo, nhị… Một điều khiến cô đau đầu là việc dịch lời bài hát sang tiếng Việt. Một số từ tiếng Anh rất hay nhưng chuyển sang tiếng Việt lại thành vô nghĩa hoặc cách phát âm sai nhạc điệu. “May mắn vì người yêu tôi là người Việt lại có khả năng về viết lời”, Eleanor khoe. Anh chàng mà cô thường gọi là “Anh hùng của em” chính là Cát Trần Tùng, cựu diễn viên của Nhà hát Tuổi trẻ, hiện định cư tại Australia. Hai người dự định sẽ tổ chức đám cưới tại Việt Nam vào năm tới. Hạnh Diễm