Dược thiện hỗ trợ trị rối loạn nội tiết

Sử dụng các tuyến nội tiết của động vật để chữa các chứng bệnh có liên quan đến các vấn đề rối loạn nội tiết của cơ thể là một liệu pháp của y học cổ truyền.

Các tuyến nội tiết được người xưa chú ý đến là tinh hoàn, tụy, giáp trạng, thượng thận..., trong đó tinh hoàn và tụy là thông dụng hơn cả. Các tuyến nội tiết khác người xưa dùng tuyến thượng thận của lợn ngâm rượu uống để chữa chứng ho hen, dùng tuyến giáp trạng của dê, lợn cùng với các vị thuốc như hải tảo, côn bố, hải đới, ngưu bàng tử... sấy khô, tán bột uống để chữa chứng bướu giáp đơn thuần hoặc suy giảm chức năng tuyến giáp.

Tuyến tụy: thường dùng tụy lợn. Tụy lợn vị ngọt, tính bình, có công năng ích phế, bổ tỳ và nhuận táo, được sử dụng để chữa các chứng tiêu khát (tiểu đường), khái huyết, ho hen, lỵ tật, tắc tia sữa, da tay chân nứt nẻ...

Để điều trị chứng tiêu khát, tụy lợn được dùng trong một số bài thuốc như sau:

Bài 1: Tụy lợn sấy khô 8g, ý dĩ 8g, hoài sơn 8g, cát căn 8g, tất cả sấy khô, tán bột, đóng gói 5g, mỗi ngày uống từ 4-8 gói tùy theo mức độ bệnh.

Bài 2: Hoàng kỳ sống 15g, sinh địa 30g, hoài sơn 30g, sơn thù 15g, tụy lợn sống 9g, sấy khô tán bột. Sắc hoàng kỳ, sinh địa, hoài sơn và sơn thù lấy nước uống cùng bột tụy lợn.

Bài 3: Tụy lợn 1 cái, hoài sơn 200g, hai thứ hầm nhừ, chế đủ gia vị, chia làm 4 phần, mỗi ngày ăn 1 phần.

Bài 4: Tụy lợn (có thể thay bằng tụy trâu, bò hoặc dê) rửa sạch, thái miếng, sấy khô tán bột, mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 3g với nước ấm.

Vị thuốc ngưu bàng tử phối hợp với tuyến giáp trạng của dê hoặc lợn hỗ trợ trị suy giảm chức năng tuyến giáp.

Vị thuốc ngưu bàng tử phối hợp với tuyến giáp trạng của dê hoặc lợn hỗ trợ trị suy giảm chức năng tuyến giáp.

Tinh hoàn: Thường dùng tinh hoàn các loại động vật như hươu, dê, trâu, bò, chó, ngựa, hải cẩu,... được gọi chung là “ngoại thận”, có công dụng bổ thận tráng dương, thường được dùng để chữa các chứng bệnh có liên quan đến rối loạn sinh lý tình dục như liệt dương, di tinh, hoạt tinh, suy giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, suy giảm ham muốn tình dục, phụ nữ khó thụ thai...

Tinh hoàn chó: Tốt nhất là của chó vàng (hoàng cẩu), vị mặn tính ấm, vào kinh thận, có công dụng bổ thận tráng dương, sinh tinh ích tủy, dùng để chữa các chứng liệt dương, hoạt tinh, xuất tinh sớm, lãnh tinh, không có tinh trùng, suy giảm ham muốn tình dục... Dạng dùng: tinh hoàn rửa sạch, bỏ màng, sấy khô tán bột, mỗi ngày uống 2g với nước muối nhạt hoặc tinh hoàn chó 1 bộ nghiền nhỏ ngâm với 500 ml rượu trắng trong 7 ngày rồi uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 1 chén nhỏ. Có thể ngâm cùng các vị thuốc như kỷ tử, nhục dung, tỏa dương, dâm dương hoắc... để nâng cao hiệu quả và dễ uống

Tinh hoàn hươu: Vị ngọt mặn, tính ấm, vào ba kinh can, thận và bàng quang, có công dụng bổ thận khỏe lưng, tráng dương ích tinh, thường được dùng để chữa các chứng liệt dương, thiểu năng tinh trùng, xuất tinh sớm, suy giảm tình dục, suy nhược cơ thể, muộn con... Cách dùng: (1) Tinh hoàn hươu 1 đôi bỏ màng, thái vụn, nhục dung 60g tẩm rượu 1 đêm rồi thái phiến, nấu 100g gạo tẻ thành cháo rồi cho các vị thuốc vào, chế đủ gia vị, ăn nóng. (2) Tinh hoàn hươu 1 bộ, rửa sạch bỏ màng, tán nhuyễn rồi ngâm trong 500 ml rượu trắng, sau 10 ngày là dùng được, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 chén nhỏ. (3) Tinh hoàn hươu làm sạch, sấy khô tán bột, mỗi ngày uống 3-5g với nước muối nhạt.

Tinh hoàn dê: Vị mặn, tính ấm, vào kinh thận, có công dụng ích tinh trợ dương, bổ thận cường cốt, được dùng chữa các chứng muộn con, liệt dương, xuất tinh sớm, di tinh, đau lưng, suy giảm ham muốn tình dục, suy nhược cơ thể... Cách dùng: (1) Tinh hoàn dê 1 đôi, làm sạch bỏ màng, tán nhuyễn rồi ngâm trong 500 ml rượu trắng, sau 10 ngày là dùng được, uống mỗi ngày 1 chén nhỏ. (2) Tinh hoàn dê 1 đôi, làm sạch bỏ màng, thái mỏng rồi nấu cùng một bát nước hầm xương lợn trong 5 phút, chế đủ gia vị, ăn nóng. (3) Tinh hoàn dê 1 đôi, nhung hươu 3g, rượu trắng 500 ml. Tinh hoàn dê rửa sạch, bỏ màng, nghiền nát rồi đem ngâm với rượu cùng với nhung hươu trong 15 ngày, mỗi ngày uống 1 lần, mỗi lần 20 ml. (4) Tinh hoàn dê 1 đôi rửa sạch, thái phiến mỏng, lấy 2 củ tỏi và 3g gừng tươi thái lát rồi cho dầu thực vật vào chảo phi thơm rồi xào cùng với tinh hoàn dê, ăn nóng.

Ngoài ra, với tất cả các loại tinh hoàn động vật đều có thể điều chế đơn giản như sau: tinh hoàn rửa sạch, loại bỏ màng, dùng tay hoặc máy nghiền thật nát, sau đó đem ngâm với rượu hoặc cồn cao độ với tỷ lệ 1/1. Ngâm trong 5 ngày trở lên, càng lâu càng tốt, thỉnh thoảng lắc đều. Khi dùng, gạn lấy rượu, uống mỗi ngày 2-3 lần, mỗi lần 30 giọt.

BS. Hoàng Xuân Mai

Nguồn SK&ĐS: https://suckhoedoisong.vn/duoc-thien-ho-tro-tri-roi-loan-noi-tiet-n188029.html