Dự án thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé ở Kiên Giang: Đừng làm mất đi lợi thế tài nguyên

Theo các nhà khoa học, dự án này sẽ phá vỡ đi dòng chảy tự nhiên vốn có, gây ra nhiều hệ lụy khôn lường, nhất là về môi trường

Dù đã có ý kiến phản biện của các nhà khoa học, đại diện cơ quan chức năng của tỉnh Kiên Giang vẫn tỏ rõ quyết tâm thực hiện dự án "Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 1".

Lãnh đạo tỉnh và ngành nông nghiệp rất đồng tình (!?)

Ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) tỉnh Kiên Giang, cho biết quan điểm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cũng như ngành nông nghiệp tỉnh này đều rất đồng tình với dự án thủy lợi trên sông Cái Lớn và Cái Bé. Bởi lẽ dự án còn gắn với hạng mục xây dựng âu thuyền trên 2 tuyến sông này. Mục đích chính của dự án là nhằm điều tiết tình hình mặn, ngọt một cách phù hợp nhất để phục vụ cho việc trồng lúa hay nuôi tôm. Trong khi đó, tình trạng nước ngọt từ thượng nguồn về ngày càng kém và xâm nhập mặn ngày càng tăng nên Kiên Giang đã đề xuất với Chính phủ nên cho triển khai sớm dự án này.

Sông Cái Lớn sẽ bị chặn dòng nếu dự án thủy lợi được triển khai Ảnh: THỐT NỐT

"Nhà khoa học có quyền phân tích, đánh giá còn trên thực tiễn tại địa phương đã chứng minh rất rõ rồi. Ngoài dự án này, Kiên Giang còn mong muốn có đầy đủ 43 cống ngăn mặn và trữ ngọt lớn nhỏ từ TP Rạch Giá về đến huyện Kiên Lương để khép kín. Do đó, trong trường hợp nước từ đầu nguồn về kém thì sẽ cho đóng cống để xoay nước trở về vùng Tây sông Hậu phục vụ sản xuất. Đặc biệt, khi cống Cái Lớn và Cái Bé hoàn thành và đưa vào sử dụng sẽ rất thuận lợi trong việc vận hành cũng như điều tiết nước cho cả vùng bán đảo Cà Mau" - ông Tâm khẳng định.

Phải tính toán hợp lý

Cũng theo vị lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh Kiên Giang, nếu Bộ NN-PTNT cứ chần chừ trước những đánh giá của các nhà khoa học thì thật khó cho địa phương. Ông Tâm khẳng định khi dự án đi vào hoạt động sẽ không xảy ra tình trạng tranh chấp nước mặn, ngọt giữa người dân trồng lúa với nuôi tôm vì ngành nông nghiệp đã thực hiện xong quy hoạch với sự đồng thuận cao từ phía người dân.

"Chúng tôi đã công bố quy hoạch cho người dân nắm để chủ động trong sản xuất. Việc này cũng đã được trình lên HĐND các cấp để phê duyệt quy hoạch. Chủ trương chung của tỉnh là diện tích trồng lúa phải từng bước khép dần để thay vào đó là nuôi tôm ở những nơi có đủ điều kiện nhằm đem lại lợi ích cho người dân theo hướng phát triển bền vững" - ông Tâm nêu quan điểm.

Tuy nhiên, theo ThS Kỷ Quang Vinh, nguyên Chánh Văn phòng Công tác Biến đổi khí hậu TP Cần Thơ, công trình ngăn dòng Cái Lớn - Cái Bé là có thể làm nhưng phải tính toán như thế nào cho hợp lý, làm hại môi trường ít nhất hoặc có lợi cho môi trường. Vì tất cả công trình xây dựng thì mục tiêu cuối cùng là phải bảo vệ cuộc sống của người dân và sự an toàn của họ. "Tôi thấy ở ĐBSCL làm các công trình thủy lợi theo kiểu chắp vá. Thấy xâm nhập mặn chỗ này thì làm cống ngăn mặn, thấy chỗ kia lũ lụt thì làm cống thoát lũ, trong khi cái cần nhất là một công trình thủy lợi hoàn chỉnh cho ĐBSCL. Nếu làm công trình tổng thể này rồi phân ra các tiểu công trình ngăn mặn, thoát lũ sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí, phát huy hiệu quả. Nếu làm kiểu chắp vá sẽ đội vốn cao, đôi khi công trình làm xong gây trở lại cho công trình sắp làm và ngược lại" - ông Vinh nói.

THỐT NỐT - CA LINH