Đồng minh nay khác xưa

VH- Canada và Thổ Nhĩ Kỳ đều là thành viên của NATO như Mỹ và gần như tất cả các thành viên của EU, tức là đồng minh quân sự truyền thống và đối tác chiến lược của nhau từ rất nhiều năm nay.

Các nước này là bộ phận chính và số trong cái gọi là nhóm hay khối Phương Tây. Vậy mà khi xảy ra chuyện mới thấy nội bộ nhóm này chẳng hề đoàn kết nhất trí. Quan điểm thái độ và cách hành xử của Tổng thống Mỹ Donald Trump với NATO và EU là bằng chứng được biểu lộ không chỉ một lần cho tới nay. Mới nhất lại có thể thấy chuyện đó trong quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cũng như giữa Canada và Ả rập Xê út. Nguyên do và bản chất của hai mối bất hòa này có khác nhau. Nhưng hai vụ việc giống nhau ở chỗ các đồng minh trong khối Phương Tây không kề vai sát cánh bên nhau trong tình huống khẩn cấp và hành xử như thế chẳng liên quan gì đến nhau.

Mỹ trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ đáp trả khiến cho lần đầu tiên trong lịch sử NATO có chuyện giữa các thành viên căng thẳng và đối địch lẫn nhau đến mức độ như vậy. Hai bên còn tiếp tục căng thẳng trong khi các đồng minh khác im lặng. Họ có khó xử của họ vì không thể nhất biên đảo về phía nào. Nhưng sự im lặng của họ không giúp cho mối bất hòa giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ được hóa giải và phơi bày thực trạng nội bộ hiện chẳng ra gì giữa các đồng minh này.

Ở chuyện giữa Ả rập Xê út và Canada lại còn rõ ràng và nghiêm trọng hơn thế nữa. Canada phê trách Ả rập Xê út vi phạm dân chủ, nhân quyền mà Phương Tây luôn lớn giọng đề cao dân chủ nhân quyền. Nhưng khi Ả rập Xê út áp dụng những biện pháp chính sách trừng phạt Canada và làm rất găng với Canada thì Mỹ và các nước đồng minh khác của Canada đều coi vụ việc như thể chẳng liên quan gì đến họ cả. Canada chẳng khác gì bị các đồng minh truyền thống bỏ rơi. Đồng minh nay khác xa xưa là thế đấy.

LAM SA