Đổi mới mạnh mẽ tư duy lý luận

LTS: Thực hiện hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương về việc hướng dẫn công bố và lấy ý kiến góp ý của các tổ chức, cán bộ, đảng viên và nhân dân vào các dự thảo văn kiện Ban Chấp hành Trung ương (khóa X) trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, Báo SGGP ra ngày 15-9-2010 đã đăng toàn văn Dự thảo Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011); Dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020; Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại (dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng).

Bắt đầu từ hôm nay 27-9-2010, Báo SGGP mở mục “Góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện trình Đại hội XI của Đảng” để đăng những ý kiến đóng góp có giá trị của các tổ chức, cá nhân vào các dự thảo văn kiện quan trọng trên. Báo SGGP rất mong nhận được nhiều ý kiến tâm quyết của bạn đọc, góp phần làm cho các văn kiện trở thành sản phẩm kết tinh trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. 1. Trong điều kiện Đảng CSVN vừa là Đảng lãnh đạo, vừa là Đảng cầm quyền, Đảng phải nắm vững ngọn cờ dân chủ, có bản lĩnh mở rộng và phát huy dân chủ trước hết trong Đảng để củng cố và tăng cường đoàn kết nhất trí trong Đảng, mở rộng dân chủ trong xã hội, trong phát triển kinh tế. Đảng cầm quyền mà phát huy dân chủ đúng mức, mở rộng dân chủ sẽ có nhiều cơ hội ngăn ngừa nguy cơ bệnh quan liêu, độc tài độc đoán, tham nhũng trong bộ máy nhà nước, củng cố lòng tin và đồng thuận xã hội. Đảng phải có bản lĩnh trong việc mở rộng và phát huy dân chủ, đồng thời xử lý không khoan nhượng người lợi dụng dân chủ chống phá Đảng và Nhà nước. Chúng ta có hơn 2 triệu đảng viên và nhiều triệu quần chúng nhân dân tin theo Đảng nên không có cơ sở để lo ngại trình độ dân trí, diễn biến hòa bình hay lý do nào khác khi phát huy và mở rộng dân chủ để có thể bác bỏ luận điệu phải đa Đảng mới có dân chủ. Một Đảng vẫn có thể phát huy và mở rộng dân chủ đúng mức, nếu có bản lĩnh chính trị vững vàng. Ngược lại, nếu chúng ta không thực sự phát huy và mở rộng dân chủ theo đòi hỏi của công cuộc đổi mới, của xã hội, xa rời quần chúng, không chỉnh đốn và nâng cao năng lực lãnh đạo theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà sa vào bệnh quan liêu, độc tài độc đoán, thoái hóa biến chất thì có thể phải đối mặt với nguy cơ khi mà niềm tin và sự đồng thuận xã hội giảm sút đối với sự lãnh đạo của Đảng. 2. Nâng cao chất lượng và đổi mới công tác nghiên cứu lý luận, đổi mới tư duy về chiến lược, chính sách để có những đột phá về lý luận, quan điểm, chiến lược, chính sách, giải pháp, đáp ứng yêu cầu cạnh tranh, hội nhập trong bối cảnh thế giới ngày nay đã thay đổi rất nhiều so với mấy trăm năm trước đây. Bối cảnh thế giới ngày nay đòi hỏi công tác lý luận phải vượt lên chính mình, bứt phá lối mòn, giải đáp một cách nghiêm túc, khoa học những vấn đề, nguyên lý của chủ nghĩa xã hội. Những vấn đề nêu lên từ mấy trăm năm trước đây, có những vấn đề không còn phù hợp với thực tiễn ngày nay. Chúng ta đã chạy theo mô hình tăng trưởng chiều rộng quá lâu, để lại nhiều hệ lụy không dễ dàng khắc phục. Do đó, cần có những nghiên cứu lý luận, nghiên cứu phát triển đột phá để có mô hình tăng trưởng hợp lý theo định hướng chất lượng hiệu quả, nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế. Rút kinh nghiệm về mô hình tăng trưởng trong thời gian qua, những chủ trương chính sách lớn về công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH), hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa đạt được kết quả mong muốn là do chủ trương thì đúng đắn và cần thiết nhưng hầu như chỉ mang tính mục tiêu mà thiếu những chính sách, giải pháp, biện pháp hữu hiệu, phù hợp. Vì thế, những chủ trương đó chưa thật sự đi vào cuộc sống. Chúng ta muốn phát triển nhanh, “đi tắt đón đầu” nhưng rốt cuộc vẫn bị chậm và lạc hậu so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, trong khi trí tuệ của dân tộc Việt Nam không hề thua kém các nước khác. Nếu chúng ta không đổi mới tư duy về chiến lược, chính sách, huy động trí tuệ của dân tộc để thay đổi thật sự mô hình tăng trưởng; tái cấu trúc mang tính lột xác nền kinh tế; đổi mới cơ chế quản lý điều hành, đáp ứng yêu cầu cạnh tranh mới để tồn tại; phát triển, khắc phục bệnh thành tích, hình thức, duy ý chí, viển vông, thoát ly thực tiễn và quy luật kinh tế thì không thể có phát triển nhanh và bền vững, không thể có CNH-HĐH, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn như mong muốn. Đảng và Nhà nước nên có bước đột phá đổi mới tư duy trong bối cảnh, tình hình mới. Kiên trì chủ nghĩa xã hội và mục tiêu xã hội chủ nghĩa hoàn toàn không có nghĩa là vẫn cứ đi theo con đường mòn cũ mà không có sự điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi cần thiết, thay đổi quan điểm, tư duy về chiến lược chính sách trong khi thực tiễn, điều kiện kinh tế - xã hội, khoa học kỹ thuật trên thế giới đã có những thay đổi hết sức quan trọng về chất so với vài trăm năm trước đây. Có những nguyên lý, quan niệm, chân lý nay không còn phù hợp thực tiễn. Có những vấn đề từng là chân lý trước đây nay không còn đúng. Phải có nhận thức, quan điểm như vậy, chúng ta mới không sa vào bệnh giáo điều, duy ý chí, nâng cao năng lực lãnh đạo, củng cố và nâng cao lòng tin và sự đồng thuận xã hội. 3. Nâng cao vai trò kiểm tra, giám sát của cả hệ thống chính trị, nhất là kiểm tra giám sát của Đảng, Quốc hội, HĐND, MTTQ, những tổ chức giám sát độc lập không thuộc hệ thống Thanh tra nhà nước. Bài học từ vụ làm ăn kém hiệu quả của Tập đoàn Vinashin cho thấy trong trường hợp này Thanh tra nhà nước đã tỏ ra bất lực, phải đến khi kiểm tra Đảng vào cuộc và có kết luận mới vỡ lẽ mọi chuyện. Từ kinh nghiệm này cho thấy, trong điều kiện bộ máy nhà nước còn nhiều bất cập, quản lý còn nhiều yếu kém, sơ hở, lỏng lẻo, chúng ta phải bằng mọi cách tổ chức lại, phát huy hơn nữa vai trò kiểm tra, giám sát chặt chẽ, của Đảng, Quốc hội, HĐND, MTTQ, nhằm góp phần đắc lực công tác điều hành vĩ mô của nhà nước, đồng thời loại trừ những yếu kém, tiêu cực trong quản lý nhà nước, củng cố niềm tin, sự đồng thuận xã hội của cộng đồng. Có thể nói, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, Quốc hội, HĐND, MTTQ là một trong những điều kiện quan trọng để ngăn ngừa những tiêu cực khi thi hành những chủ trương, đường lối, chính sách đúng đắn, đồng thời uốn nắn, điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi những chủ trương, chiến lược, chính sách, đề án, dự án kém hiệu quả, không phù hợp điều kiện kinh tế xã hội, gây bức xúc, giảm sút lòng tin và sự đồng thuận xã hội. TS PHẠM MINH TRÍ Thông tin liên quan >> Dự thảo cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) >> Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng >> Dự thảo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020