“Điểm tựa” biên phòng nơi Đất Mũi

QĐND - Với sự tận tâm và tinh thần trách nhiệm, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Cà Mau đã xây dựng những mô hình giúp dân hiệu quả, góp phần xóa đói giảm nghèo, tăng cường đoàn kết quân-dân, tạo sự gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau giữa ngư dân, nhân dân trên địa bàn, nhất là ở vùng biển, đảo xa.

Nghĩa tình chiến sĩ biên phòng

Trời phương Nam bắt đầu vào mùa mưa, với những trận mưa như trút nước xuống xóm nghèo ven biển. Mưa quất cây cối ngả nghiêng, khiến con đường đất trở nên nhão nhoét, lầy lội... Trong căn nhà ngụ khóm 6B, thị trấn sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, anh Nguyễn Văn Màu tâm sự:

- Tháng trước nhà dột nát lắm, may có cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng thị trấn Sông Đốc đến thăm, thấy vậy các anh liền mua cột, kèo và tấm lợp đến sửa sang lại, nếu không gặp trận mưa như hôm nay thì không biết chui vào đâu cho khỏi ướt.

Cách đây hơn 15 năm, anh Màu từ một thanh niên cường tráng là trụ cột của gia đình, bỗng mắc bệnh nặng, phải nằm một chỗ. Họa vô đơn chí, người vợ cũng bỏ anh và 3 đứa con còn thơ dại bơ vơ (Ngô Thị Trang 10 tuổi, Ngô Thị Thu 6 tuổi, Ngô Ngọc Phượng 5 tuổi). Trong mái tranh nghèo, 4 bố con anh sống lay lắt nhờ tình thương của bà con chòm xóm và tiền bán vé số của mấy đứa nhỏ. Biết được tình cảnh của gia đình, năm 2006, Đảng ủy, Ban chỉ huy Đồn biên phòng thị trấn Sông Đốc họp và quyết định đưa 2 cháu nhỏ là Thu và Phượng về đồn nuôi dạy, còn cháu lớn Ngô Thị Trang ở nhà chăm sóc ba. Hằng tháng, đồn còn hỗ trợ gạo, đồ ăn giúp gia đình; cán bộ, chiến sĩ còn xây tặng gia đình anh ngôi nhà đại đoàn kết trị giá 15 triệu đồng.

Từ đó, những giờ nghỉ, ngày nghỉ, trong doanh trại Đồn Biên phòng thị trấn Sông Đốc lại vang lên tiếng ê a học bài, tiếng nô đùa của trẻ nhỏ. Được các chú bộ đội chăm lo, dạy dỗ, Thu và Phượng đã học hết THPT; hiện cả hai đã lập gia đình. Ngồi bên cạnh cha, Phượng tâm sự:

- Hai chị lớn cưới chồng xa, nên không có điều kiện chăm sóc ba. Hiện em đang làm nghề vá lưới, mỗi tháng cũng được vài ba triệu đồng. Lại nhờ các chú ở đồn biên phòng giúp thêm mỗi tháng 18kg gạo và sửa chữa nhà cửa, mà cuộc sống của hai cha con bớt khó khăn.

Cán bộ Đồn biên phòng thị trấn Sông Đốc hướng dẫn anh Nguyễn Thanh Phương (bị tật nguyền) làm giàn phơi hải sản, tăng thu nhập cho gia đình.

Rời cửa biển sông Đốc, chúng tôi ra đảo Hòn Chuối trong nắng chiều. Trên tàu, Đại úy Lê Đăng Khoa, Đội trưởng Đội Tuyên truyền văn hóa (Phòng Chính trị, Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh Cà Mau) giới thiệu:

- Đảo Hòn Chuối nằm cách cửa biển sông Đốc khoảng 17 hải lý. Ngoài lực lượng Biên phòng, Hải quân đóng trên đảo, còn có hơn 30 hộ dân là người dân tộc Khơ-me, đều là hộ nghèo. Ở đảo có điều rất đặc biệt là mỗi năm, người dân phải di chuyển nhà ở 3 lần từ ghềnh Chướng, sang ghềnh Nồm và ghềnh Nam, để tránh sóng gió.

Dịp này đã bắt đầu vào mùa gió Nam. Sau hơn 3 giờ vượt biển, các mái nhà lụp xụp nằm chênh vênh trên vách đá đã hiện ra trong tầm mắt. Bên kia ghềnh Chướng, cuộc sống xôm tụ chỉ còn là vài mái nhà làm bằng cây tạm với các vật dụng che chắn đơn sơ. Anh Nguyễn Văn Thạch và chị Huỳnh Thị Phương đang tranh thủ gom nốt những vật dụng của căn nhà cũ để chuyển đến nơi ở mới, cho biết:

- Chuyển nhà cực lắm! May nhờ có BĐBP, nếu không đành phó mặc số phận cho trời, chứ tự lực chúng tôi làm sao nổi.

Câu chuyện của anh Thạch và chị Phương gợi cho chúng tôi những hình ảnh đẹp về anh Bộ đội Cụ Hồ nơi đầu sóng ngọn gió. Ở đảo Hòn Chuối, từ chuyện thiếu gạo, nước ngọt, bịch muối, hay chuyện ốm đau; chuyện tàu, thuyền của cư dân gặp sự cố… đều được BĐBP giúp đỡ. Ngày trước, trẻ em trên đảo Hòn Chuối mới lên 5, lên 6 đã phải phụ việc gia đình, nhiều em đến tuổi vào cấp 2 mà vẫn chưa biết con chữ, thì nay đã có lớp học của đồn biên phòng trên đảo giúp các em biết chữ, biết làm tính.

Để lớp học đi vào hoạt động cũng là một kỳ tích trên đảo đá giữa vùng biển Tây Nam này. Trước hết, cán bộ, chiến sĩ phải dựng một lớp học, sắm bàn ghế, sách vở, bút mực cho các em… Tiếp theo, phải đến từng nhà vận động cho con, em nghỉ làm để đi học. Nhiều em đến lớp được ít ngày đã “chán” và bỏ học để đi bắt tắc kè, câu cá. Các em bảo: “Đi như thế vui hơn, đỡ đau tay, đau đầu, mỏi lưng, chồn chân vì phải ngồi một chỗ…”. Một lần nữa, những người thầy mang quân hàm xanh phải đón đường, động viên các em về trường, về lớp. Đến nay, việc học đã được phụ huynh và các em quan tâm hơn rất nhiều. Có nhiều em, khi học hết chữ của người thầy biên phòng đã được gia đình cho vào đất liền, gửi gắm ăn học để cuộc sống sau này đỡ vất vả. Cái tình, cái nghĩa quân dân đã góp phần xây dựng đảo Hòn Chuối thành mái nhà chung đầm ấm, giúp nhân dân an tâm sinh sống, bám biển hướng về một ngày mai tươi sáng hơn nơi đảo xa. Thượng tá Tô Thanh Ngoan, Chính trị viên Đồn biên phòng đảo Hòn Chuối trầm ngâm tâm sự:

- Đảo rất thiếu nước ngọt, đời sống cán bộ, chiến sĩ và nhân dân còn nhiều khó khăn. Chúng tôi rất mong những chủ trương, chính sách hỗ trợ vùng sâu, vùng xa của Đảng và Nhà nước sớm đến với đảo, giúp cán bộ, chiến sĩ và nhân dân thêm yên tâm, gắn bó với đảo nghèo, còn nhiều thiếu thốn.

“Điểm tựa” của ngư dân

Kể với chúng tôi về tai nạn đã qua, trong ánh mắt anh Bùi Văn Tiến, sinh năm 1984, ngụ khóm 4, thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời thoáng chút bàng hoàng: “Cách đây hơn một năm, khi tàu của tui đánh cá cách cửa sông Đốc chừng 42 hải lý thì tàu bị phá nước và chìm. May là tui kịp thời điện báo, cầu cứu BĐBP. Sau hơn 3 giờ lênh đênh với sóng dữ, tui và 4 ngư phủ cùng tàu được Hải đội Biên phòng ra cứu vớt, nên giờ mới còn ngồi đây nói chuyện với các anh…”.

Trung tá Phạm Minh Giang, Phó chủ nhiệm Chính trị BĐBP tỉnh Cà Mau cho biết: Hằng ngày, trên vùng biển rộng 80.000km2 của tỉnh Cà Mau có hàng nghìn tàu cá của ngư dân trong và ngoài tỉnh đánh bắt hải sản. Để hỗ trợ ngư dân khi gặp sự cố trên biển, các đồn biên phòng đều có tần số đài, trạm liên lạc riêng với các tàu 24/24 giờ. Ngoài những tai nạn do thiên tai, tai nạn lao động, hư hỏng tàu trên biển… thì vấn đề đâm va, tranh chấp ngư trường cũng thường xuyên xảy ra. Đảng ủy, chỉ huy BĐBP tỉnh đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng mô hình hoạt động “Đội tàu an toàn” hoạt động dưới sự kiểm tra, giám sát của BĐBP để tạo sợi dây liên kết ngư dân.

Theo Đại úy Nguyễn Chí Nguyện, Chính trị viên Đồn biên phòng thị trấn Sông Đốc: Khi bắt đầu vận động các chủ tàu vào “Đội tàu an toàn” cũng gặp không ít khó khăn. Nhiều chủ tàu cho rằng, vào đội là tự “chui vô rọ”; số khác băn khoăn vì phải tốn kinh phí sửa chữa tàu cho đạt chất lượng. Thế nên, thời gian đầu thực hiện chủ trương chỉ thành lập được 2 đội với 21 tàu tham gia.

Từ khi vào “Đội tàu an toàn”, các chủ tàu được nhận những chế độ, chính sách ưu đãi, được tạo thuận lợi về vốn vay, giảm bớt thời gian về thủ tục khi đi đánh bắt ngoài biển. Hơn hết là các chủ tàu và ngư dân tăng cường đoàn kết, chia sẻ thông tin, ngư trường, giảm thiệt hại, rủi ro trong đánh bắt hải sản ngoài khơi xa… tạo được ấn tượng tốt đẹp về “Đội tàu an toàn” đối với chủ tàu khác. Đến nay, riêng ở thị trấn Sông Đốc đã thành lập được 5 đội với 68 tàu và 967 thuyền viên tham gia. Đồng chí Từ Văn Hiền, Chủ tịch UBND thị trấn Sông Đốc phấn khởi nói:

- Việc thành lập “Đội tàu an toàn” đã hạn chế rất nhiều cảnh làm ăn chụp giật trên biển. Từ khi có “Đội tàu an toàn”, hàng trăm người dân bị nạn trên biển đã được cứu sống. Đặc biệt, nhờ họp mặt định kỳ hằng tháng, lực lượng Biên phòng đã giúp địa phương làm tốt công tác tuyên truyền về Luật Biển, góp phần để trong 6 tháng đầu năm 2014, địa phương chỉ có 3 vụ tàu đánh cá nước ngoài xâm phạm ngư trường bị bắt giữ (năm 2012 là 50 vụ). Ngoài việc hỗ trợ nhau làm ăn trên biển, các đội tàu còn là lực lượng xung kích tham gia công tác xã hội ở địa phương. Từ năm 2007 đến nay, các “Đội tàu an toàn” đã ủng hộ hàng trăm triệu đồng để xây dựng nhà tình nghĩa, mua tặng sách vở, đồ dùng học tập hỗ trợ trẻ em nghèo hiếu học…

Đề cao trách nhiệm giúp dân

Theo Đại tá Nguyễn Minh Phương, Phó chính ủy BĐBP tỉnh Cà Mau: Việc xây dựng những mô hình giúp dân được Đảng ủy, chỉ huy BĐBP tỉnh chỉ đạo sát sao đến các cơ quan, đơn vị; chú trọng các mô hình sát với yêu cầu nhiệm vụ địa bàn. Ngoài mô hình “Đội tàu an toàn” đang được triển khai nhân rộng, BĐBP tỉnh đã và đang phát huy hiệu quả hai mô hình: “Ấp không có tội phạm và tệ nạn xã hội” và “Dự án hỗ trợ việc làm”.

Đến hết năm 2013, các đồn biên phòng trong tỉnh đã xây dựng được 12 ấp, khóm không có tội phạm và tệ nạn xã hội, góp phần xây dựng phong trào quần chúng tự quản an ninh trật tự trên địa bàn, phát huy hiệu quả trong đấu tranh với các loại tội phạm, xây dựng ấp an toàn, vững mạnh của các xã, thị trấn ven biển… Trong mô hình “Dự án hỗ trợ việc làm”, các đồn biên phòng làm chủ dự án với nguồn vốn được phân bổ từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Theo hình thức họp dân bình xét những hộ gia đình thật sự khó khăn, bảo đảm các tiêu chí theo quy định để làm thủ tục tiếp cận vốn xóa đói, giảm nghèo. Các đồn biên phòng trực tiếp kiểm tra, động viên và phối hợp tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, nuôi trồng thủy sản… Đến nay, qua 4 dự án hỗ trợ việc làm với 300 lượt hộ gia đình được vay vốn, đã tạo công ăn việc làm cho hơn 1000 nhân khẩu, nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo…

Trong nhiệm vụ giúp dân, đảng ủy, chỉ huy Đồn biên phòng thị trấn Sông Đốc luôn đề cao trách nhiệm, tận tâm tận lực của toàn đơn vị và của từng cán bộ, chiến sĩ. Cùng với giúp các hộ xóa nghèo, trong năm học 2014-2015, cán bộ, chiến sĩ của đồn nhận đỡ đầu hai học sinh nghèo hiếu học; đài thọ kinh phí mua sách, vở, đồ dùng học tập và hỗ trợ 200.000 đồng/tháng từ nguồn quỹ do cán bộ, chiến sĩ đóng góp.

Mỗi năm, các cơ quan, đơn vị BĐBP tỉnh Cà Mau còn vận động các Mạnh Thường Quân ủng hộ hàng trăm triệu cho công tác an sinh xã hội; huy động hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia giúp dân và chính quyền địa phương làm đường, làm cầu, làm nhà tình thương, tình nghĩa. “Sống có tình thương, đề cao trách nhiệm” đã góp phần để các đồn biên phòng trở thành "điểm tựa" vững chắc cho nhân dân và ngư dân, cho vùng Đất Mũi tận cùng Tổ quốc bình yên, đổi mới đi lên.

Bài và ảnh: VIỆT HÀ - LÊ KHOA