Đến lượt Iran muốn 'thoát' đồng USD

Iran muốn nhận tiền bán dầu thô tại các thị trường quốc tế bằng đồng euro, chứ không phải bất kỳ đồng tiền nào khác.

Đó là tuyên bố của Bộ trưởng Dầu mỏ Iran, ông Bijan Namdar Zanganeh. Theo đó, Iran đang muốn nhận hàng chục tỷ USD tiền bán dầu mà các khách hàng đang nợ Tehran bằng đồng euro và các hợp đồng mới cũng sẽ được thanh toán bằng đồng tiền chung châu Âu, nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.

Tháng 2/2016, một quan chức của Công ty Dầu mỏ Quốc gia Iran (NIOC) tiết lộ rằng Iran sẽ sử dụng đồng euro làm phương tiện thanh toán cho các hợp đồng mua bán dầu thô với các đối tác quốc tế, trong đó có Tập đoàn dầu khí Total (Pháp), hãng lọc dầu Cepsa (Tây ban Nha) và Litasco, một công ty con của Tập đoàn Lukoil (Nga).

Đến lượt Iran muốn 'thoát' đồng USD - Ảnh 1

Nhân viên làm việc tại cơ sở hóa dầu Mahshahr ở tỉnh Khuzestan, tây nam Iran ngày 28/9/2011. Ảnh: EPA

Cũng theo quan chức này, Iran đã thông báo cho các khách hàng còn nợ Tehran hàng tỷ USD rằng nước này muốn được thanh toán bằng đồng euro.

Ở thời điểm các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran chưa được bãi bỏ, Ngân hàng Trung ương Iran đã xây dựng chính sách liên quan đến giao dịch ngoại thương bằng đồng euro.

Quan chức của NIOC nhấn mạnh Iran muốn chuyển sang sử dụng đồng euro làm phương tiện thanh toán và hủy bỏ đồng USD vì các lý do chính trị.

Trong quá khứ, vào năm 2008, Iran đã từng tuyên bố ngừng hoàn toàn mọi giao dịch buôn bán dầu mỏ bằng đồng USD, chuyển sang đồng euro và Yên Nhật.

Cũng vào thời điểm đó, Ngân hàng Trung ương Iran đã giảm dự trữ ngoại tệ bằng USD. Iran thậm chí còn đề nghị các nước thành viên Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) sử dụng một số đồng tiền khác ngoài USD để định giá dầu trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, đề xuất này không nhận được nhiều ý kiến ủng hộ.

Việc giảm phụ thuộc vào đồng USD dường như đang trở thành một xu hướng của một số quốc gia như Iran, Nga, Trung Quốc...

Tháng 4/2016, sàn giao dịch hàng hóa lớn nhất nước Nga - St. Petersburg tuyên bố sẽ ngắt cơ chế thiết lập giá với giá dầu Brent, chuẩn giá dầu được sử dụng nhiều nhất thế giới. Ngoài ra, động thái này cũng là để ngưng niêm yết giá dầu bằng USD.

Đối với Trung Quốc, tháng 9/2015, truyền thông quốc tế đưa tin Trung Quốc đang có kế hoạch khởi động thùng dầu tiêu chuẩn riêng, tương tự như dầu Brent biển Bắc và dầu WTI ngọt nhẹ Bắc Mỹ. Các hợp đồng mua bán dầu trên sẽ thực hiện thanh toán bằng nhân dân tệ, không dùng USD.

An Nhiên (Tổng hợp)