ĐBQH: "Hạn chế phương tiện bằng cách thu phí là bắt chẹt dân"

Trong khi nhiều người dân không tán thành việc thu phí hạn chế phương tiện thì một số đại biểu Quốc hội, những người sẽ nắm quyền nhấn nút thông qua hay bác bỏ việc thu phí hạn chế ô tô, cũng thẳng thắn thể hiện quan điểm như vậy.

Phí hạn chế phương tiện: Đảm bảo an sinh hay tăng gánh nặng cho dân?

Tiến sĩ Trần Du Lịch – Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM khóa XIII, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội:

TS Trần Du Lịch: "Không thể thu phí hạn chế xe cá nhân khi phương tiện giao thông công cộng chưa phát triển" - Ảnh Internet

“Hạn chế phương tiện cá nhân bằng cách thu phí là đang bắt chẹt, buộc người có xe phải đóng phí. Như thế không thể chấp nhận được! Hơn nữa, phương tiện giao thông công cộng hiện chưa phát triển mà thu phí cá nhân là một bất cập. Theo đó, người có xe phải chịu gần 10 loại phí. Nếu như thu phí bảo trì đường bộ, thì phải đảm bảo người dân có quyền đòi hỏi được hưởng phục vụ chất lượng tương đương”.

Luật sư Trương Trọng Nghĩa, Phó Chủ tịch Liên đoàn luật sư Việt Nam, Phó chủ nhiệm đoàn luật sư TP.HCM, đại biểu Quốc hội TP.HCM khóa XIII:

Luật sư Trương Trọng Nghĩa: "Cần phân tích kỹ các loại phí trước khi tiếp tục thu phí" - Ảnh Internet

“Chừng nào chúng ta có hệ thống đường giao thông và phương tiện giao thông công cộng đa dạng và đạt chất lượng tốt thì mới nghĩ đến chuyện hạn chế người dân sử dụng xe cá nhân. Hơn nữa, việc hạn chế xe cá nhân không phải là cứ thu phí một cách đồng loạt, không có cơ sở khoa học như thế. Theo tôi, trước khi thu phí, Bộ GTVT nên xem xét phân tích lại các loại phí đang hiện có để đánh giá hiệu quả việc thu phí người dân trong thời gian qua. Từ đó điều chỉnh lại mức phí, quyết định có nên tiếp tục thu thêm phí mới hay là không… Thu phí phải đảm bảo sao cho người dân bỏ tiền ra đóng phí thì phải được hưởng dịch vụ có chất lượng”."Chắc gì thu phí đường xá sẽ tốt lên, hết ùn tắc?"

ĐBQH Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội DN vừa và nhỏ VN (ĐBQH tỉnh Thái Bình):

Theo ĐBQH Cao Sỹ Kiêm, Bộ GTVT viện dẫn lý do cần thu thêm 2 loại phí: phí hạn chế phương tiện và phí lưu hành ô tô vào trung tâm thành phố giờ cao điểm (ngoài phí bảo trì đường bộ sẽ thu từ 1/6 tới) là nhằm hạn chế phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc giao thông... mà lại "đánh" vào túi tiền người dân thì không hợp lý. Thực tế, chẳng ai muốn phải dùng tới phương tiện cá nhân nếu các loại phương tiện công cộng thay thế khác như xe buýt, tàu điện ngầm... phát triển, thuận tiện. Tiếc là cho đến giờ các phương tiện giao thông công cộng của Việt Nam phát triển quá chậm, chất lượng và dịch vụ xe buýt thì tồi tàn, kém văn minh. Người "cực chẳng đã" phải dùng tới loại phương tiện này lúc nào cũng trong tình cảnh "nơm nớp" lo sợ bị móc túi, bị giật đồ... thì thử hỏi ai muốn sử dụng.

"Nói ùn tắc và "đổ lỗi" cho phương tiện cá nhân là hoàn toàn chưa hợp lý, vì tắc đường đâu phải mỗi nguyên nhân do phương tiện, mà còn do ý thức người tham gia giao thông, hạ tầng yếu kém. Sao không giải quyết vấn đề này trước mà lại "đổ lỗi" cho phương tiện cá nhân. Chắc gì khi loại bỏ số phương tiện cá nhân này, thu thêm các loại phí đường xá đã tốt hơn lên và hết tắc?" – ông Kiêm nói và tỏ ra hoài nghi trước những sáng kiến của Bộ GTVT trong việc giảm ùn tắc giao thông. Còn nhớ, mấy tháng trước đây thôi, Bộ GTVT đưa ra quyết sách chống ùn tắc bằng cách thay đổi giờ học, giờ làm, phân luồng giao thông.... tốn biết bao tiền của, làm xáo trộn cuộc sống người dân, nhưng rốt cục "đường tắc vẫn cứ hoàn tắc".

"Bộ trưởng GTVT nói đóng phí là thể hiện lòng yêu nước, rằng mỗi người dân đóng phí sẽ cảm thấy tự hào, tôi cho rằng đó chỉ là phát biểu cảm tính"- ông Kiêm tiếp lời. Người dân chỉ đóng phí khi phải trả để sử dụng một dịch vụ nào đó. Ở đây không có dịch vụ nào thì không phải là đóng phí mà phải là đóng thuế, Bộ trưởng Thăng dường như đang có sự nhầm lẫn giữa khái niệm thuế và phí. "Không thể nói đóng thuế là tự hào, là yêu nước, vì đã gọi là đóng thuế thì đó là trách nhiệm và nghĩa vụ của người dân. Nếu họ cảm thấy hợp lý thì trách nhiệm của người dân là đóng các loại thuế ấy, còn với vấn đề đưa ra bất hợp lý thì chắc chắn sẽ không ai đóng cả" - ĐB Kiêm nói.

Trong giai đoạn khó khăn hiện nay, đưa ra thêm biện pháp nào "siết" cũng là bất hợp lý. Khi mọi thứ đều tăng giá, lương luôn "chạy đuổi" theo chi phí cuộc sống, Bộ trưởng Thăng cho rằng cứ thu phí thật nhiều, đánh vào lợi ích của người dân thì sẽ hạn chế được xe cá nhân, giảm ùn tắc, biện pháp này khó giải quyết được như mong muốn của Bộ trưởng, mà chỉ khiến "phí chồng lên phí".

Thêm nữa, cơ quan quản lý lại chưa đưa ra được thông tin mạch về việc sẽ sử dụng nguồn thu các loại phí này thế nào thì việc tăng thu phí chỉ khiến cuộc sống thêm khó khăn, người dân thêm bức xúc. "Lý do mà Bộ GTVT đưa ra là để giảm ùn tắc giao thông không được rõ ràng, hợp lý. Với đề xuất này của Bộ GTVT, là đang đẩy gánh nặng giải quyết các vấn đề cấp bách sang "vai" người dân. Nên rõ ràng, tính khả thi của đề xuất này là hoàn toàn không có" – ĐBQH Cao Sỹ Kiêm nhấn mạnh.

Trước đề xuất còn quá nhiều điều bất hợp lý, và không có nghiên cứu một cách bài bản chứng minh được rằng nếu thu phí vấn đề ùn tắc giao thông sẽ được giải quyết ngay, ông Kiêm cho biết, không chỉ riêng ông mà rất nhiều ĐBQH sẽ không "ấn nút" thông qua đề xuất này của Bộ GTVT. "Tổng tư lệnh ngành giao thông phải đưa ra được đề án tổng thể, chứng minh một cách bài bản hiệu quả của việc thu phí chứ không thể nói chung chung, muốn thu là thu ngay được" - ĐB Kiêm chốt lại.

Duy Nguyên - Thu Hoài