Dậy sóng đầu độc điệp viên Nga: Nỗ lực của Anh gần như vô vọng?

Hai công dân Nga đã phải đối mặt với lời buộc tội từ phía Anh liên quan tới vụ Sergei Skripal và con gái bị trúng độc.

Reuters đưa tin, hôm thứ Tư (5/9), Anh đã buộc tội hai người Nga vì đã cố tình sát hại một cựu điệp viên Nga và con gái. Theo London, hai kẻ tình nghi chính là các nhân viên tình báo quân đội và gần như chắc chắn hoạt động nhân danh nước Nga.

Lực lượng cảnh sát Anh đã công bố hình ảnh của hai người đàn ông trên và cho biết, họ đã bay tới Anh vào một dịp cuối tuần trong tháng Ba vừa qua, để ám sát cựu điệp viên Sergei Skripal với chất độc thần kinh quân sự Novichok.

Con gái của Skripal, Yulia và một sỹ quan cảnh sát có mặt tại hiện trường vụ án cũng đã bị trúng độc. Vụ việc đã dẫn tới “làn sóng” trục xuất ngoại giao lớn nhất trong lịch sử Đông – Tây kể từ thời kỳ Chiến tranh lạnh. Vào tháng Bảy, một người phụ nữ khác cũng đã thiệt mạng bởi chất Novichok sau khi người bạn trai đem về nhà một lọ nước hoa giả bị nhiễm độc.

Thủ tướng Anh cáo buộc Moscow đứng sau hai vụ đầu độc trên, đồng thời chỉ ra, những kẻ tình nghi là nhân viên của cơ quan tình báo quân đội Nga GRU.

“GRU là một tổ chức cực kỳ kỷ luật với bộ máy cơ quan chỉ huy lâu đời, vì vậy đây không phải là một chiến dịch bất thường. Gần như chắc chắn nó đã được thông qua bên ngoài GRU ở cấp độ cao trong chính quyền Nga”, bà May phát biểu trước Quốc hội Anh.

Từng là cựu nhân viên GRU, Sergei Skripal được cho là đã phản bội một số đồng nghiệp để phục vụ cho cơ quan tình báo nước ngoài Anh MI6. Hôm 4/3, người ta phát hiện ra ông này cùng con gái bị bất tỉnh trên một băng ghế tại thành phố Salisbury, Anh.

Theo chính quyền Anh, hai kẻ tình nghi là Alexander Petrov và Ruslan Bóhirov. Những hình ảnh từ camera quay được cho thấy, hai người này đã thực hiện một nhiệm vụ trong 3 ngày, từ Moscow tới London, sau đó là Salisbury – nơi họ xịt chất độc lên cửa nhà của Skripal trước khi bay thẳng về Moscow vài giờ sau đó.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga khẳng định, những cái tên mà phía Anh đưa ra không mang bất kỳ ý nghĩa nào. Nga luôn kiên quyết phủ nhận mọi liên quan tới vụ tấn công tại Salisbury.

Anh và một số nước phương Tây khác đã tiến hành trục xuất các nhà ngoại giao Nga sau vụ việc Skripal. Moscow cũng có một số đòn đáp trả tương tự. Quan hệ giữa Nga và phương Tây từ đó lại càng trở nên xấu hơn, bên cạnh những căng thẳng trước đó về Ukraine, Syria và các vấn đề khác.

Một hình ảnh ghi lại hai người đàn ông Nga bị tình nghi đã tham gia ám sát hai bố con cựu điệp viên Nga Sergei Skripal (ảnh: TIME)

Ông Neil Basu, người đứng đầu Cơ quan Chống khủng bố Anh cho biết, “vụ tấn công vô cùng tinh vi” rõ ràng là một hành động cố ý giết người.

Theo các nhà chức trách Anh, hai người đàn ông bị tình nghi bay từ Moscow đến London vào ngày 2/3 trên một chuyến bay của hãng hàng không Nga Aeroflot và quay trở lại Moscow vào ngày 4/3. Họ ở lại London hai đêm tại một khách sạn trong thành phố, bắt hai chuyến tàu ban ngày tới Salisbury – một lần để do thám và lần thứ hai là để ám sát Skripal.

Ông Basu nói, hai người trên khoảng 40 tuổi. Họ di chuyển bằng hộ chiếu Nga mặc dù nhiều khả năng đã sử dụng tên tuổi giả. Đây không phải là lần đầu tiên họ tới Anh.

“Nếu ai biết bất kỳ tin tức nào về những người này, xin hãy nói với chúng tôi”, ông Basu kêu gọi. Ông cũng cho biết thêm, hai người đàn ông Nga đã bị các camera gần nhà của Skripal quay lại. Novichok – một chất độc từng được phát triển trong quân đội từ những năm 1970 và 1980 – đã được xịt lên cửa ra vào của ngôi nhà. Dấu vết của Novichok sau đó được tìm thấy tại khách sạn ở London, nơi hai người bị tình nghi ngủ qua đêm.

Nga bị cáo buộc vì đã có âm mưu ám sát và tiến hành giết hại Sergei Skripal và con gái. Ngoài ra, Moscow còn phải đối mặt cáo buộc vi phạm Luật Vũ khí hóa học vì tàng trữ và sử dụng chất Novichok.

Theo các công tố viên Anh, lệnh truy nã hai người đàn ông Nga đã được phát đi; tuy nhiên, London sẽ không yêu cầu Nga đưa họ quay trở lại Anh, đơn giản là vì hiến pháp Nga không cho phép dẫn độ công dân của mình.

Cả hai bố con Skripal hiện đã phục hồi tốt.

Liên quan tới vụ việc người phụ nữ tên là Dawn Sturgess qua đời vào tháng Bảy trong khi bạn trai Charlie Rowley phải nhập viện sau khi ông này mua một chai nước hoa hiệu Nina Ricci tại một cửa hàng từ thiện ở Amesbury – khá gần với Salisbury, cảnh sát Anh cho rằng, họ cũng bị trúng độc Novichok.

Phía Anh nhận định, hai sự kiện có liên quan tới nhau; đồng thời tiết lộ, họ đã liên hệ với các công tố viên để tiến hành các buộc tội cần thiết trong vụ Dawn Sturgess và Charlie Rowley bị đầu độc.

Một số chính trị gia Anh đã liên hệ vụ tấn công Skripal với trường hợp cựu điệp viên KGB Alexander Litvinenko bị đầu độc trong một khách sạn ở London vào năm 2006. London cũng đã buộc tội hai công dân Nga vì đã ám sát Litvinenko, nhưng cả hai người này đều ở lại Nga. Một người sau đó còn trở thành Nghị sỹ. Tương tự, Moscow cũng kiên quyết phủ nhận tất cả các các buộc từ phía Anh trong vụ việc này.

Minh Đức