Đặt tượng Phật "lạ" vào khu di tích nhưng không biết ai… chỉ đạo?

(ĐSPL) - Một bức tượng Phật mới bất ngờ được đặt ở vị trí trang trọng nhất, che khuất toàn bộ tượng Phật có tuổi đời hàng nghìn năm tại ngôi chùa nổi tiếng, được xếp hạng di tích lịch sử gây nhiều bức xúc cho người dân.

Nhiều phật tử tỏ ra ngạc nhiên vì sự xuất hiện của bức tượng Phật mới này, họ không hiểu ý nghĩa của sự xuất hiện tượng Phật mới này và không lý giải được tại sao ngôi chùa có một hệ thống tượng Phật đầy đủ lại xuất hiện thêm một bức tượng Phật lạ chẳng ăn nhập gì với cảnh quan vốn có. Câu chuyện lạ lùng này xảy ra tại chùa Bà Đá, tại phố Nhà Thờ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Tượng Phật “lạ”... đưa vào chùa

Phóng to

Bức tượng Phật lạ nằm án ngữ tại điện của chùa Bà Đá đang gây khó hiểu cho phật tử.

Sau khi nhận được thông tin phản ánh, chùa Bà Đá, nằm trên phố Nhà Thờ xuất hiện một bức tượng Phật mới, nằm án ngữ tại vị trí trang trọng nhất của ngôi chùa, PV báo Đời sống và Pháp luật đã có mặt tại chùa tìm hiểu thực hư sự việc và câu chuyện lạ ẩn đằng sau sự xuất hiện tượng Phật bất thường này.

Có tận mắt chứng kiến pho tượng Phật mới được đặt tại chùa Bà Đá, mới thấy được sự khác lạ của nó và hiểu phần nào cái sự bức xúc của phật tử. Bức tượng này nhìn tổng thể rất đẹp, có kích thước lớn, khắc họa thần thái của đức Phật và đặt ngay tại vị trí trung tâm của chùa. Tuy nhiên, khi so sánh với các bức tượng Phật cổ có tuổi đời hàng trăm năm thì bức tượng Phật mới này nó hoàn toàn xa lạ. Nhiều phật tử đến lễ chùa đầu năm tại đây để tỏ ra ngạc nhiên và thắc mắc không hiểu vì sao nhà chùa lại cho đặt bức tượng này, vì một lẽ, hệ thống tượng trong chùa có đầy đủ và mang vẻ đẹp, triết lý thẩm mỹ truyền thống trong khi bức tượng trên lại rất mới lạ.

Được biết, chùa Bà Đá được xây từ năm 1056 dưới đời Lý Thánh Tông. Chùa được dựng trên nền tháp Báo Thiên nổi tiếng của kinh thành Thăng Long xưa và là một trong những di tích có ý nghĩa lịch sử và văn hóa quan trọng của Hà Nội. Chính vì vậy, sự xuất hiện của một bức tượng lạ lại càng gây sự khó hiểu cho nhiều người. Ông Ngô Quốc Chinh, một người dân sinh sống tại Hoàn Kiếm cho biết, trước đây trong chùa chưa từng xuất hiện bức tượng Phật này, tượng ở trong chùa Bà Đá đa số là tượng Phật cổ và có giá trị thẩm mỹ cao. Trong khi đó, bức tượng Phật mới này hoàn toàn khác, nó mang phong cách xa lạ, khi đặt trong tổng thể quần thể các bức tượng Phật ở chùa, gần như bức tượng trên thuộc một phong cách riêng.

Việc nhà chùa tự ý bổ sung bức tượng Phật trong quần thể di tích của chùa như vậy theo ông Chinh là không cần thiết. Hệ thống tượng Phật ở chùa Bà Đá đã đầy đủ, cực kỳ đẹp và nguyên vẹn. Việc làm thêm một ban nữa ở ngay chính điện khi vừa bước vào sân chùa, làm phá vỡ toàn bộ không gian kiến trúc. Xét về nhu cầu tâm linh của người dân và mặt kiến trúc mỹ thuật đều không có lý do gì để bức tượng Phật mới lạ này có mặt trong chùa.

Vẫn chưa rõ ai chỉ đạo

Trong khi câu chuyện sự xuất hiện tượng Phật lạ tại ngôi chùa nghìn năm ở Hà Nội đang gây tranh cãi cho nhiều nhà nghiên cứu văn hóa và người dân thì phía nhà chùa cho rằng, bức tượng trên chỉ đặt tạm thời phục vụ nhu cầu tâm linh của người dân.

Trao đổi với chúng tôi liên quan đến sự xuất hiện của tượng Phật lạ, đặc biệt có nhiều người cho rằng, bức tượng trên không có giá trị thẩm mỹ. Trong khi đó, nó lại chiếm vị trí lớn trong ngôi chùa cổ, che khuất cả vị trí của toàn bộ bức tượng Phật cổ có ở đây. Thì, thầy Thích Tục Kha - người được cử túc trực tại chùa Bà Đá những ngày tết cho rằng, bản thân nhà chùa rất tôn trọng kiến trúc cảnh quan của chùa Bà Đá và không có ý định phá vỡ không gian kiến trúc của ngôi chùa. Sự xuất hiện của tượng Phật mới là xuất phát từ ý tưởng muốn lập Đàn Dược Sư để cầu quốc thái dân an, phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân.

Theo thầy Thích Tục Kha, ý định nhà chùa đặt bức tượng này chỉ là tạm thời, từ trước tết cho đến hết ngày 14 âm lịch tháng Giêng thì sẽ tháo dỡ, trả lại cảnh quan cho chùa như trước. Đây là năm đầu tiên chùa Bà Đá lập Đàn Dược Sư theo cách này nên đem đến sự bất ngờ cho một số phật tử. Tuy nhiên, khi được hỏi, ý tưởng này xuất phát từ đâu, ai là người đề xướng, chủ trương trên đã được thông qua cơ quan chức năng, Thành hội Phật giáo Hà Nội hay chưa; nguồn gốc của bức tượng và bức tượng sẽ được sử dụng như thế nào thì PV không nhận được câu trả lời.

Trao đổi với PV báo Đời sống và Pháp luật, một phật tử cho rằng: Cần thiết cơ quan chức năng phải có biện pháp xử lý mạnh, vì chùa không chỉ là nơi tâm linh mà còn là một di tích văn hóa có giá trị cảnh quan, thẩm mỹ. Việc tùy tiện lập đàn, dựng tượng dù thời gian chỉ vài ngày cũng cần phải nghiên cứu cẩn trọng. Chùa cần được trả lại đúng với nét văn hóa và thẩm mỹ, đúng với ý nghĩa tâm linh của người dân trong nhiều thế kỷ. Việc thêm mới hay "đẻ" ra các hạng mục không cần thiết, nhiều phật tử cho rằng, trụ trì ở các chùa chỉ thay mặt người dân để trông coi chùa chứ không có quyền quyết định số phận của ngôi chùa. Dù xuất phát từ ý định tốt đẹp nào, cũng cần thiết phải tôn trọng luật Di sản.

Cũng theo GS. Trần Lâm Biền, những ngôi chùa đã được xếp hạng phải được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Những chuyện bỏ ra hay đưa vào, bất kể một đồ thờ nào, cả tượng pháp đều phải được sự đồng ý của cơ quan quản lý trực tiếp. Những di tích nào có nhu cầu bổ sung hiện vật phải lập hồ sơ và trình lên cơ quan quản lý chứ không được nhận bừa bãi công đức của một ai đó hay ý kiến chủ quan của một số người. Bản thân di tích đã được xếp hạng đều có giá trị lịch sử, mỹ thuật, việc đột ngột thay đổi và bổ sung hiện vật cần thiết phải có một hội đồng có trình độ thẩm định. Câu chuyện tự ý đưa tượng Phật vào chùa để lập đàn một thời gian rồi mà không xin phép ý kiến của cơ quan chức năng, cần thiết phải rút kinh nghiệm. Di tích lịch sử văn hóa không thể là nơi thích bê vào rồi bê ra các hiện vật hay đồ thờ cúng được. Luật Di sản đã quy định, cần thiết phải được tuân thủ.

Cơ quan quản lý cần có biện pháp để xử lý

Theo Ban quản lý di tích & danh thắng Hà Nội thì chùa Bà Đá được xếp hạng di tích cấp thành phố. Theo Quyết định 11 của UBND TP. Hà Nội về quản lý di tích thì chùa thuộc sự quản lý trực tiếp của UBND quận Hoàn Kiếm. Hiện tại, phía phòng Văn hóa, thể thao và du lịch quận Hoàn Kiếm chưa có ý kiến chính thức nào về việc trên. Theo tìm hiểu, việc nhà chùa đưa tượng Phật vào không thông qua Phòng này. Trong khi đó thời điểm ngày 10/2/2014, chúng tôi đến chùa Bà Đá thì được biết, có đoàn kiểm tra của quận Hoàn Kiếm đến làm việc. Phía nhà chùa cho rằng: "Sau khi nghe nhà chùa giải thích thì mọi người cũng đồng cảm với ý tưởng của nhà chùa và bản thân nhà chùa hứa, tượng Phật sẽ được nhà chùa di dời sau ngày 14 âm lịch. Tuy nhiên, trước hiện tượng không chỉ ở chùa Bà Đá mà nhiều ngôi chùa ở Hà Nội đang có hiện tượng nhà chùa tự ý thay đổi tượng Phật, tự tung tự tác thay đổi kiến trúc của chùa, theo chúng tôi phòng Văn hóa, thể thao và du lịch quận Hoàn Kiếm cần có quan điểm rõ ràng.

Như Hải