Đất lành đãi ngoại

1. Tổ dân cư số 2, phường Văn Quán quận Hà Đông (Hà Nội) nguyên xưa là làng Văn Quán cổ. Một miền quê có cả nghìn năm tuổi nên có bề dày văn hóa, luôn lấy cái tình làm gốc trong mọi ứng xử.

Năm 2008, một "cuộc cách mạng” đã đến với người dân nơi đây đó là làng lên phố, tên xóm, tên làng được thay bằng tổ dân phố. Phần lớn đất nông nghiệp, tư liệu sản xuất lâu đời của người dân đều nhường cho công nghiệp và đô thị. Cuộc chia tay, đoạn tuyệt con trâu cái cày để buôn bán, làm dịch vụ đã thay đổi hình ảnh của người dân Văn Quán - như cách nói của bà con.

Trong bối cảnh đó, mỗi gia đình, mỗi người tích cực tìm cho mình một việc làm, một phương thức lao động kiếm tiền. Những người làm công tác phong trào tập trung tìm giải pháp ổn định cuộc sống, lao động, nhưng trong đó, luôn nhấn mạnh, điều kiện tiên quyết xây dựng một cuộc sống mới là vẫn phải giữ gìn truyền thống, gia phong, quy chế làng.

2. Môi trường cuộc sống đô thị đã tạo điều kiện cho người dân tận dụng điều kiện của mình để phát triển. Ngõ làng biến thành phố thị, cửa hàng cửa hiệu mọc lên như nấm, người thì đầu tư làm nhà trọ cho thuê, người thì học làm bánh làm bún, mở hàng ăn…Mới có 6, 7 năm nay, làng Văn Quán xưa kia đã trở thành một tổ dân phố hiện đại.

Những mảnh đất trong làng bỗng dưng lên giá vùn vụt, một m2 giá mấy chục triệu đồng. Người tứ xứ kéo về. Nhà cao tầng mọc lên sáng rực cả vùng quê. Cũng chính vì thế, số người thập phương kéo về đây ở cũng gần bằng số dân gốc, đấy là không kể hơn 500 sinh viên và người làm thuê tạm trú trên địa bàn. Một miền quê thanh bình, yên ả bỗng chốc trở thành một góc thị thành có cuộc sống sôi động nhất ở xứ Hà Đông.

Tại sao ở đây lại có rất đông người tứ xứ tới định cư như vậy, trong khi đó ở những làng khác xung quanh lại ít hơn nhiều? Câu hỏi này được Trưởng ban Công tác Mặt trận Nguyễn Văn Xê giải thích: "Người dân Văn Quán từ lâu đời có tiếng là mến khách, chính vì thế mà nhiều người thích tới đây sinh sống. Họ gọi đất Văn Quán là đất "đãi ngoại”.

3. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của những người làm công tác Mặt trận ở đây là xây dựng mối quan hệ thân tình giữa những người dân trên địa bàn. Theo tìm hiểu của chúng tôi thì không ít nơi xung quanh Hà Đông, người ngụ cư rất khó hội nhập với người địa phương. Thậm chí có nơi người ngụ cư còn phải đóng góp nhiều hơn người gốc làng. Hiện tượng này tuyệt nhiên không hề có ở khu dân cư số 2 này. Những người ở bất cứ đâu mua nhà, mua đất trong làng đều được bà con tạo mọi điều kiện cho họ xây nhà, ổn định cuộc sống. Khi những thủ tục hành chính đã xong thì lập tức người mới tới được mời tham gia vào các đoàn thể, các CLB của khu dân cư. Đây là một hoạt động mang tính kết chạ thân thiết, hòa đồng với nhau thông qua gặp gỡ và hoạt động vui vẻ.

Hiện nay trong khu dân cư số 2 có 6 đoàn thể và 4 CLB hoạt động rất sôi nổi, thường xuyên, trong đó CLB thơ văn và CLB văn nghệ thể thao đã thu hút số người tham gia đông nhất. Hội viên các CLB thường xuyên gặp nhau chơi thể thao rèn luyện sức khỏe, tập hát, đọc thơ cho nhau nghe…Mô hình này đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với người dân nơi đây. Chính sự gặp gỡ giao lưu ấy đã xây dựng tình cảm, cố kết cộng đồng.

Ban CTMT của khu dân cư số 2 có 9 thành viên, hoạt động nhịp nhàng đều tay. Để xây dựng mối quan hệ sống đoàn kết trong khu dân cư, những người làm phong trào đã đề ra nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ tận gốc rễ mọi mâu mắc, xích mích hàng xóm láng giềng, trong từng gia đình. Một trong những lý do thường gây ra mâu thuẫn ở đây là tranh chấp lối đi chung, tranh chấp tài sản thừa kế đất đai giữa các thành viên trong gia đình. Để giải quyết những vụ việc như thế này, Ban CTMT phải xuống tận từng gia đình giải thích cho họ hiểu về Luật Thừa kế, rồi sau đó mới nói tới cái tình cái nghĩa với nhau. Nhờ giải thích ngọn ngành những quy định của pháp luật nên việc hòa giải có kết quả nhanh chóng.

Một trong những tổ chức thành viên tích cực nhất của ban CTMT là "Đội an ninh tự quản” với 6 người, đều là CCB và quân nhân hoàn thành nghĩa vụ. Các thành viên trong đội thay nhau tuần tra liên tục xung quanh trên địa bàn về ban đêm, và có mặt thường xuyên tại những điểm phức tạp vào ban ngày. Thành viên của đội an ninh tự quản luôn theo dõi sát những điểm phức tạp nên 3 năm qua trên địa bàn không xảy ra bất cứ vụ việc lộn xộn, xích mích nào.

Với một địa bàn có đông người ngụ cư, tổ an ninh tự quản đã phối hợp với các chủ nhà trọ thường xuyên kiểm tra giấy tờ tùy thân của người thuê trọ, hướng dẫn, giúp đỡ cho họ làm thủ tục tạm trú cẩn thận. Mỗi gia đình cho thuê nhà trọ đều phải ký hợp đồng, thỏa thuận quy chế sinh hoạt chặt chẽ, nhất là điều khoản chấp hành quy ước của khu dân cư.

Đã 3 năm liền khu dân cư số 2 này được công nhận danh hiệu "khu dân cư văn hóa”. Đây là sự ghi nhận của Cấp ủy, Chính quyền, Mặt trận đối với công tác xây dựng phong trào ở đây.

Lê Tự