'Cuộc chiến' chưa có hồi kết

Chúng tôi ngỏ ý xin theo đoàn liên ngành thanh kiểm tra hoạt động đánh bắt hải sản trên vùng biển Nghệ An nhưng bất thành. Cán bộ Chi cục Thủy sản Nghệ An khẳng định, kiểm tra hoạt động này là những cuộc 'đột kích' bất ngờ không báo trước.

Nóng tình trạng khai thác thủy sản trái phép

Tháng 3/2017, Chi cục Thủy sản Nghệ An phối hợp với Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận tổ chức đợt tuần tra kiểm soát hoạt động của các phương tiện khai thác thủy sản trên biển và tại các cửa lạch.

Vào lúc 23h15 ngày 3/3, tại vùng biển Thị xã Hoàng Mai, Đoàn công tác trên tàu VN-93969-KN phối hợp với đồn Biên phòng Quỳnh Thuận kiểm tra và bắt giữ 5 phương tiện trú tại xã Hải Hà, huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa) sử dụng kích điện để khai thác thủy sản. Đoàn kiểm tra đã tiến hành lập biên bản và bàn giao cho Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận (Quỳnh Lưu) xử phạt tổng số tiền 40.500.000 đồng, tịch thu ngư cụ tang vật vi phạm.

'Cuộc chiến' chưa có hồi kết - Ảnh 1

Lực lượng chức năng kiểm tra một tàu khai thác thủy sản trái phép

Trong suốt thời gian nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Đội tàu Kiểm ngư cùng xuồng công tác đã thường trực trên biển 24/24h tại vùng biển bãi tắm Cửa Lò.

Đoàn phát hiện và xử lý 54 phương tiện có các hành vi vi phạm. Trong đó, nhắc nhở 45 phương tiện và lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản 9 phương tiện.

Trong số này có 4 phương tiện sử dụng kích điện khai thác thủy sản, 4 phương tiện hoạt động khai thác thủy sản trái tuyến, 1 phương tiện hoạt động khai thác thủy sản trái tuyến và sử dụng giấy phép quá hạn trên 30 ngày. Tổng số tiền xử phạt 62.000.000 đồng.

Từ ngày 1-8/11/2017, 2 tàu Kiểm ngư cùng 22 cán bộ, thuyền viên Chi cục Thủy sản Nghệ An đã có chuyến công tác phối hợp kiểm tra, giám sát thực hiện Hiệp định Hợp tác nghề cá Việt Nam - Trung Quốc tại vùng đánh cá chung vịnh Bắc Bộ. Đoàn đã phối hợp với Chi cục Kiểm ngư vùng I, Chi cục Thủy sản Ninh Bình, Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Thanh Hóa, Thanh tra Nam Định tuần tra, kiểm soát các vùng biển xa bờ vịnh Bắc Bộ, vùng đánh cá chung phía Tây đường phân định, vùng biển từ Nam Định đến Nghệ An.

Đoàn đã kiểm tra được 45 phương tiện, lập biên bản xử lý vi phạm hành chính 6 phương tiện (5 phương tiên sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản, 1 phương tiện hoạt động không đúng nội dung ghi trong giấy phép khai thác thủy sản về vùng khai thác), xử lý vi phạm hành chính số tiền 36.000.000 đồng. Đoàn nhắc nhở 4 phương tiện có các lỗi nhỏ như biển kiểm soát mờ, vạch đánh dấu mờ.

'Cuộc chiến' chưa có hồi kết - Ảnh 2

Một tàu sử dụng kích điện đánh bắt trái phép bị phát hiện

Mới đây nhất, vào 9h sáng 28/11, trong lúc đang tuần tra làm nhiệm tại cửa Lạch Cờn, địa phận Quỳnh Lập (Quỳnh Lưu), trạm biên phòng Lạch Cờn, Đồn biên phòng Quỳnh Phương đã phát hiện, xử lí 4 phương tiện thuyền sử dụng hơn 80 lồng bát quái đánh bắt thủy sản. Sau khi bắt giữ, trạm biên phòng lạch Cờn đã lập biên bản và tiến hành tiêu hủy toàn bộ 80 lồng bát quái bị thu giữ.

Những “cuộc chiến” chưa có hồi kết

Theo thống kê, tính đến hết tháng 11/2017, Chi cục Thủy sản Nghệ An phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức 107 chuyến kiểm tra, kiểm soát với 515 ngày công tác. Trong đó có 202 ngày kiểm tra trên biển; 185 ngày kiểm tra tại cửa lạch; 128 ngày phục vụ đăng ký, đăng kiểm. Các đoàn kiểm tra đã kiểm tra 3.840 phương tiện. Trong đó, kiểm tra trên biển 1.372 lượt phương tiện; kiểm tra tại cửa lạch 2.468 lượt phương tiện.

'Cuộc chiến' chưa có hồi kết - Ảnh 3

Hai tàu kiểm ngư của Nghệ An xuất quân

Lực lượng chức năng phát hiện 339 phương tiện vi phạm quy định trong hoạt động khai thác thủy sản; nhắc nhở 217 phương tiện, lập biên bản vi phạm hành chính trong hoạt động thủy sản 122 phương tiện; xử phạt 117 phương tiện với số tiền 450.300.000 đồng; chuyển hồ sơ 3 phương tiện cho Đồn biên phòng xử lý theo quy định về tội tàng trữ chất nổ trong khai thác thủy sản. Tang vật tịch thu gồm 5 kg chất nổ, 181 kíp nổ; 9,7 mét dây cháy chậm; 14 giã điện; 4 giã nghêu; 432 giây lồng bát quái; 5 bộ cào ngao; 2 bộ kích điện.

Lực lượng chức năng tham gia đăng ký, đăng kiểm cho 301 tàu cá, thu được tổng số tiền là 286.767.000 đồng.

Theo ông Trần Đăng Tuấn, Chi cục phó Chi cục Thủy sản Nghệ An, số vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác nguồn lợi thủy sản ở Nghệ An trong vài năm lại đây có xu thế giảm cả về tính chất, mức độ lẫn quy mô. Một số lỗi chủ yếu được lực lượng chức năng Nghệ An ghi nhận là khai thác trái tuyến, kích điện, sử dụng thuốc nổ để đánh bắt... Tuy nhiên, hoạt động khai thác thủy sản trái phép luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát nếu lực lượng chức năng không tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát.

“Hàng năm, lực lượng chức năng tại Nghệ An phát hiện 2-3 vụ sử dụng thuốc nổ khai thác hải sản. Năm 2017 chưa ghi nhận vụ việc nào nhưng chắc không thể tránh khỏi vì đây là những hành vi rất dễ phi tang. Hiện nay, lực lượng kiểm ngư Nghệ An chỉ có 2 tàu công suất 580 CV và 660 CV. Các phương tiện này được trang bị từ năm 1998 nay đã xuống cấp; lực lượng trên tàu mỏng (6-7 người/tàu). Trong khi đó, các đối tượng đánh bắt hải sản trên biển manh động, chống đối lực lượng thực thi gây khó khăn cho công tác đấu tranh, ngăn chặn” – ông Tuấn cho biết.

'Cuộc chiến' chưa có hồi kết - Ảnh 4

Lực lượng kiểm ngư mỏng khiến cho công tác đấu tranh gặp khó khăn

Ông Tuấn cũng cho biết thêm, trước đây, một số loài sinh vật biển đứng trước nguy cơ tuyệt diệt nhưng vài năm lại đây, nhờ công tác bảo vệ tốt hơn, 8 cụm rạn nhân tạo được thả xuống biển đã tạo thành những điểm trú ngụ cho sinh vật biển. Nghệ An không có đơn vị xuất khẩu thủy sản xứng với tiềm năng, nguồn lợi. Hải sản chủ yếu được xuất khẩu qua đường tiểu ngạch, do các đầu nậu tự thu gom nên giá trị thấp.

Ông Trần Châu Thành, Trưởng phòng Thanh tra-Pháp chế Chi cục Thủy sản Nghệ An cho biết, công tác đấu tranh với hoạt động đánh bắt thủy sản hiện nay gặp rất nhiều khó khăn.

“Đa phần ngư dân Nghệ An chỉ có tàu công suất nhỏ, không thể vươn khơi mà thường đánh bắt trong vùng lộng, gây khó khăn cho công tác quản lý. Các đối tượng ngụy trang phương tiện đánh bắt trái phép rất tinh vi nên khó phát hiện. Nhiều vụ việc, cơ quan chức năng đã bắt quả tang nhưng xét tình hình ngư dân quá khó khăn, khó áp dụng xử phạt theo quy định. Nhà nước nên có thêm các chính sách hỗ trợ để ngư dân đầu tư tàu công suất lớn đánh bắt xa bờ” – ông Thành cho biết.

Theo số liệu, Nghệ An có chiều dài bờ biển 82 km, tiềm năng, nguồn lợi thủy sản dồi dào, phong phú với khoảng 280 loài sinh vật biển, trong đó có cả những sinh vật biển quý hiếm. Mỗi năm, sản lượng khai thác hải sản ở Nghệ An năm 2017 dự ước đạt 130.000 tấn, tổng giá trị 3000 tỷ đồng.

VĂN DŨNG