Cú hạ cánh bùng lửa dập tắt sự tự hào của Nga và mở ra trang sử cho Mỹ

Người Mỹ tự hào với chiếc tiêm kích F-35B có khả năng cất hạ cánh thẳng đứng, nhưng ít ai biết rằng, trước đó người Nga cũng làm được điều tương tự với chiếc Yak-141 trước đó hàng chục năm. Nguyên lý hoạt động giống nhau khiến một số nguồn tin cho rằng có thể F-35B đã thừa hưởng một số ý tưởng thậm chí tài liệu từ Yak-141, vậy điều đó có đúng?

Yakovlev Yak-141 là một máy bay tiêm kích thử nghiệm có khả năng cất hạ cánh thẳng đứng của Liên Xô, nó sở hữu rất nhiều điểm tương đồng với chiếc F-35B Lightning II.

Có những thông tin cho rằng vào năm 1991, Tập đoàn Lockheed Martin Mỹ và tập đoàn Yakovlev Nga đã ký kết thỏa thuận hợp tác cho phép công ty Mỹ thu thập thông tin về Yak-141.

Tiêm kích F-35B của Mỹ cũng có kiểu cất và hạ cánh thẳng đứng.

Những dữ liệu "nhiều năm phát triển và thử nghiệm" của dòng chiến đấu cơ cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (VTOL) tương lai mà các công trình sư Liên Xô phát triển dang dở.

"Đó là thông tin vô cùng quan trọng, thừa đủ điều kiện để cho phép nhà sản xuất Mỹ bắt đầu phát triển động cơ - trái tim của những chiếc máy bay F-35 hiện đại ngày nay" - Trang tin Task and Purpose của Mỹ cho biết.

Bình luận về bài viết của tờ báo Mỹ về sự tương đồng giữa máy bay chiến đấu F-35 Mỹ với Yak-141, chuyên gia sự Nga, tổng biên tập tạp chí "Kho vũ khí Tổ quốc" Nga, ông Victor Murakhovski nói rằng, tất cả các máy bay loại này đều có bố cục tương tự.

"Cần phải hiểu rằng, về cơ bản, tất cả các dòng chiến đấu cơ cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng hoặc cất cánh, hạ cánh hoàn toàn thẳng đứng đều có bố cục tương tự, bởi vì đặc tính vật lý đòi hỏi phải có các giải pháp kỹ thuật giống nhau” - chuyên gia Murakhovski nói.

Ông nhấn mạnh rằng, khi mà chưa phát minh ra phản đối lực thì tất cả các loại máy bay này, dù do ai chế tạo thì cũng đều phải hoạt động theo cơ chế giống nhau, bởi không thể có cách nào khác.

Tuy nhiên cả Victor và những chuyên gia vũ khí khác đều đồng thuận rằng, chưa đủ cơ sở để kiểm chứng việc F-35B có dựa vào thiết kế của Yak-41 hay không.

Cả Nga và Mỹ đều không lên tiếng về vụ việc, mặt khác hai loại máy bay này có các cấu hình khí động học và hệ thống ổn định hoàn toàn khác nhau.

Yak-141 được thiết kế với khả năng cất và hạ cánh thẳng đứng. Điều mà chưa có một máy bay nào của Mỹ làm được cho tới khi xuất hiện F-35B gần đây.

Hơn 50 bản thiết kế đã được nghiên cứu, cuối cùng nó được quyết định thiết kế tốt nhất là một vòi phụt vector đơn nằm ngay phía sau trung tâm của trọng tâm máy bay, cũng như 2 động cơ đẩy thẳng đứng nằm ngay phía sau buồng lái.

Một khoảng thời gian đáng kể được dành cho sự phát triển của vòi phụt vector hình chữ nhật tương tự như F-22 Raptor của Mỹ.

Một vòi phun như vậy chứng tỏ rất phù hợp cho những thay đổi trong cấu hình cần thiết cho cả hai vector lực đẩy và bay siêu âm. Cuối cùng, một vòi phụt tròn được sử dụng, nằm giữa 2 cánh đuôi ngang.

Để làm được điều này Yak-141 trang bị 3 động cơ, máy bay sẽ phun các luồng khí theo hướng đi xuống tạo góc 90° với mặt đất, cả ba động cơ sẽ cùng thực hiện thao tác này.

Để đạt được đủ sức mạnh cho việc cất cánh thẳng đứng, động cơ sẽ phải đốt nhiên liệu lần 2. Dự án hứa hẹn chế tạo ra một siêu tiêm kích hạm vượt trội hoàn toàn trước Mỹ và phương Tây.

Yakovlev chế tạo tổng cộng 4 nguyên mẫu và kết quả thử nghiệm thu được nhiều tiến bộ khả quan trong lĩnh vực công nghệ.

Cánh chính được đặt trên lưng máy bay tương tự như Yakovlev Yak-36, kiểu cánh mũi tên xuôi và có thể được gấp lại để lưu trữ trên tàu.

Tuy vậy những vấn đề mấu chốt của kỹ thuật vẫn đang trong quá trình hoàn thiện do Liên Xô vẫn chưa làm chủ được kỹ thuật công nghệ kiểu mới này dẫn tới vụ tai nạn đáng tiếc.

Chưa kịp giải quyết xong vấn đề kỹ thuật thì Liên Xô gặp khủng hoảng dẫn tới tan rã, vì thế chương trình cũng đóng băng theo, gây nên tiếc nuối của không ít những nhà quân sự yêu mến khoa học kỹ thuật Liên Xô.

Việt Hùng