Cơ hội cho du lịch thể thao

Việt Nam đã chuẩn bị gì cho mảng kinh doanh du lịch thể thao trị giá 600 tỉ USD mỗi năm trên toàn thế giới này?

Cho đến nay, chưa ai trong chúng ta nghe nói về việc khách nước ngoài đến Việt Nam để chơi thể thao. Vì sao một đất nước luôn tự hào là địa điểm du lịch hấp dẫn của châu Á và trong các kỳ SEA Games luôn đứng trong top 3 của Đông Nam Á lại chưa có bất kỳ động thái nào để nắm bắt cơ hội này?

Góc nhìn từ thế giới

Ngày nay, tại nhiều nước thể thao được xem là một điểm nhấn thu hút khách du lịch quốc tế. Theo một báo cáo của tổ chức SportBusiness Group (Anh), du lịch thể thao là một trong những phân khúc phát triển mạnh mẽ nhất của du lịch, ngành công nghiệp trị giá khoảng 4.500 tỉ USD/năm trên toàn cầu. Trong năm 2011, công nghiệp du lịch thể thao đạt mức tăng trưởng 16% và có giá trị ước tính chiếm hơn 10% tổng sản phẩm quốc nội của các quốc gia trên thế giới. Ở một số nước, thể thao đã đóng góp đến 25% tổng nguồn thu từ ngành du lịch.

Ở Úc, Cục Nghiên cứu Du lịch nước này ước tính du lịch thể thao hiện chiếm khoảng 55% nguồn thu từ ngành du lịch. Chỉ tính riêng du lịch thể thao trong và ngoài nước, ngành du lịch Úc đã thu được khoảng 3 tỉ USD mỗi năm từ phân khúc này. Hiệp hội Công nghiệp Du lịch Mỹ cũng cho biết trong khoảng hơn 5 năm trở lại đây, 38% số người tham gia các sự kiện thể thao ở nước này là khách du lịch.

Nhận ra tầm quan trọng của thể thao trong việc phát triển kinh tế - du lịch, một số nước Đông Nam Á cũng đã và đang có những bước chuẩn bị để đón đầu trào lưu này. Vừa qua, Chính phủ Singapore đã đầu tư 1 tỉ USD vào dự án xây dựng khu liên hợp thể thao Singapore Sports Hub. Dự án rộng 35 ha này sẽ được phát triển theo mô hình nhà nước và tư nhân cùng làm. Chính phủ Singapore còn kỳ vọng công trình này, dự kiến hoàn thành vào năm 2014, sẽ giúp Singapore trở thành một trong những trung tâm thể dục thể thao hàng đầu thế giới.

Các doanh nghiệp tư nhân ở Thái Lan cũng đã nhanh chân không kém. Vào cuối năm 2011, tập đoàn Thanyapura đã đầu tư phát triển một tổ hợp thể thao - giải trí - nghỉ dưỡng rộng hơn 23 ha tại Phuket, hòn đảo du lịch nổi tiếng của Thái Lan. Với số vốn đầu tư đến nay đã hơn 100 triệu USD, tổ hợp này dự kiến được xây dựng thành 3 khu vực chính: Câu lạc bộ thể dục thể thao và giải trí Thanyapura, Trường Quốc tế Phuket và Trung tâm Nghỉ dưỡng Thanyapura. Trong đó, Thanyapura được hoạch định để trở thành điểm nhấn thu hút khách du lịch thể thao không chỉ cho Thái Lan mà còn cho cả khu vực Đông Nam Á.

Với thời gian, Thanyapura có thể sẽ trở thành điểm đến được các vận động viên cũng như người hâm mộ thể thao ưa chuộng. Bên cạnh đó, việc liên kết với các tổ chức huấn luyện thể thao danh tiếng cũng có thể sẽ giúp nâng tầm hình ảnh của Trung tâm.

Tại Philippines, các hoạt động thể thao giải trí có yếu tố du lịch đã mang lại hơn 1 tỉ USD vào năm 2005, theo cuộc khảo sát hằng năm về Công nghiệp Kinh doanh của Philippines (ASPBI).

Vì sao Việt Nam còn chậm?

Việt Nam còn chậm do sự thờ ơ của giới doanh nghiệp tư nhân trong việc đầu tư làm thể thao chuyên nghiệp. Chiến lược xã hội hóa thể thao quốc gia đã được Chính phủ Việt Nam hoạch định từ nhiều năm nay, nhưng vẫn chưa có doanh nghiệp nào tham gia một cách bài bản. Thêm vào đó là tư duy chạy theo thành tích đã khiến nhiều khoản đầu tư công không mang lại hiệu quả. Câu chuyện hạ tầng phục vụ cho thể thao nơi này thừa nơi kia thiếu và chất lượng thì xuống cấp trầm trọng chỉ sau vài năm sử dụng đã trở nên quá quen thuộc ở Việt Nam.

Ngoài ra, thể dục thể thao vẫn chưa được người Việt Nam xem trọng, dẫn đến việc kinh doanh các hoạt động thể thao ở trong nước trở nên khó khăn. Nếu như ở nước ngoài, thể thao luôn được coi trọng và được xem là một phương tiện để dạy cách làm việc nhóm, cách giải quyết vấn đề cùng với khả năng lãnh đạo thì ở Việt Nam người ta chỉ coi thể thao là thứ yếu.

Có lẽ vì những lý do trên, hiện có rất ít cơ sở huấn luyện thể thao tư nhân được đầu tư chuyên nghiệp.

Đầu tư thể thao tư nhân bài bản nhất bây giờ có lẽ là Trung tâm Huấn luyện Thể thao Sài Gòn (Saigon Sports Academy - SSA), hoạt động từ năm 2008. Trung tâm này do ông Connor Nguyễn - huấn luyện viên quần vợt cấp cao từng làm việc trong Liên đoàn Quần vợt Mỹ và ông Nguyễn Bảo Hoàng - Chủ tịch quỹ đầu tư mạo hiểm IDG, thành lập. SSA hiện huấn luyện cho khoảng 500 học viên từ 4-18 tuổi ở các bộ môn quần vợt, bóng đá, bóng rổ, bơi lội, cờ vua… Khoảng 80% học viên của SSA hiện nay là con em người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam.

Với kỳ vọng trở thành một trung tâm đào tạo thể thao đẳng cấp khu vực, nơi sẽ thu hút các vận động viên hàng đầu Đông Nam Á đến để huấn luyện và cọ xát, trong tương lai gần, SSA cho biết sẽ đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng. Theo ông Connor Nguyễn, dự án đầu tư sắp tới của SSA sẽ là một khu liên hợp huấn luyện và thi đấu thể thao chuyên nghiệp cùng với một tổ hợp giải trí - văn hóa riêng biệt. Tuy nhiên, ông chưa tiết lộ con số cụ thể về quy mô cũng như vốn đầu tư của khu liên hợp này.