Chưa nhận S-400 Triump từ Nga, Thổ Nhĩ Kỳ mơ đến S-500 Prometey

Nếu Mỹ không giao F-35A, Thổ Nhĩ Kỳ có thể mua Sukhoi Su-57 Nga và S-400 Triump, thậm chí có thể mua cả S-500 Prometey?

Việc Mỹ yêu cầu hủy bỏ hợp đồng với Nga về việc cung cấp hệ thống tên lửa phòng không S-400 như một điều kiện tiên quyết cho việc chuyển giao máy bay thế hệ thứ năm F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ là "không thể chấp nhận được", Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Nurettin Dzhanikli cho biết.

"Việc Mỹ đưa ra những điều kiện như vậy đối với Thổ Nhĩ Kỳ là không thể chấp nhận. Điều này chỉ có thể được mô tả bằng từ "tống tiền" - lời của Bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ được hãng tin Anadolu trích dẫn.

Dzhanikli lưu ý rằng, một yêu cầu như vậy vượt xa mọi tiêu chuẩn chấp nhận được trong các mối quan hệ ngoại giao và thương mại. Theo ông, Ankara hy vọng Washington giao lô hàng máy bay chiến đấu F-35 kịp thời, theo đúng thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo hợp đồng, Thổ Nhĩ Kỳ phải trả cho hợp đồng mua sắm 100 máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm khoảng 11 tỷ USD, 800 triệu trong số đó đã được chuyển cho phía Mỹ như một khoản tiền ứng trước cho chi phí nghiên cứu, phát triển.

"Ankara đã đáp ứng nghĩa vụ của mình và dĩ nhiên là chúng tôi hiện đang mong đợi việc Mỹ cung cấp máy bay chiến đấu đúng với bổn phận và trách nhiệm của mình" - ông Dzhanikli nói và lưu ý rằng, một số chi tiết dành cho F-35 sẽ do Công ty chế tạo hàng không Thổ Nhĩ Kỳ (TAI) sản xuất.

Đáp lại những yêu cầu bị coi là “vô lý” của phía Mỹ về hợp đồng mua sắm các hệ thống phòng không S-400 Triump, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan nhấn mạnh, Nga đã cung cấp cho nước này một khoản vay để mua S-400 với điều kiện chấp nhận được. Ngoài ra, Nga còn cam kết sẽ bắt đầu cho Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất chung ở giai đoạn thứ hai và thứ ba.

Kênh truyền hình TV 24 cho biết, ông Erdogan thậm chí còn đề xuất với Nga về một kế hoạch lớn hơn nhiều, nhưng khá bất ngờ. “Tôi cũng đã đề xuất với Nga về việc sản xuất chung S-500” - hãng tin Anadolu dẫn lời nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cho biết.

Ông Erdogan còn đáp trả những chỉ trích của Hoa Kỳ và NATO về thỏa thuận S-400 giữa Moscow và Ankara. "Tại sao họ im lặng về hệ thống S-300 của Hy Lạp? Chúng tôi không hiểu chính sách như vậy. Ngành công nghiệp quốc phòng của Thổ Nhĩ Kỳ có nhu cầu riêng của mình và chúng tôi sẽ cố gắng đáp ứng những yêu cầu bảo vệ đất nước" - ông Erdogan nói.

Thổ Nhĩ Kỳ muốn mua cả S-400 Triump và S-500 Prometey của Nga?

Trước đó, lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cũng nói rằng, Ankara sẵn sàng sử dụng các hệ thống phòng không S-400 Triump của Nga nếu cần thiết.

Bình luận về vấn đề này, chuyên gia quân sự, đại tá về hưu Viktor Baranez, bình luận viên quân sự của tờ "Sự thật Thanh niên” (Komsomolskaya Pravda), đã ca ngợi đề xuất của Ankara nhưng đánh giá khả năng Moscow đồng ý về đề xuất này là “không cao”.

Theo ý kiến của chuyên gia Baranez, đề xuất của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan có vẻ hơi lạ và bí ẩn; khả năng hiện thực hóa đề xuất sản xuất chung các hệ thống S-500 Prometey (Prometheus, hay còn được gọi là 55R6M Triumfator-M) này là không cao bởi 3 lí do sau:

Thứ nhất là: Trong giai đoạn hiện nay, không phải tất cả các vấn đề liên quan đến việc Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400 bằng tiền của Nga cho vay đã được giải quyết xong.

Thứ hai là: Hệ thống S-500 Prometey vẫn đang trong giai đoạn hoàn tất thử nghiệm và vẫn chưa được trang bị cho quân đội Nga nên việc đề cập đến vấn đề này là quá xa xôi.

Thứ ba là: Một thỏa thuận như vậy hiện giờ khó có thể nói là khả thi, bởi vì thực tế Nga “chưa bao giờ thiết lập” việc sản xuất chung thiết bị quân sự mới nhất với các nước khác.

Ông Victor Baranez nhấn mạnh rằng, có một nghị định của chính phủ quy định rằng, các loại vũ khí mới nhất trước hết phải được trang bị đầy đủ cho quân đội Nga và chỉ sau đó mới xét đến việc chế tạo chung hoặc bán cho nước khác. Mà để sản xuất đầy đủ cho Quân đội Nga thì không thể nói đến việc 3 – 5 năm, mà có thể lên đến hàng chục năm.

Nguyễn Ngọc (Tổng hợp)