Chơi dao, có ngày đứt tay

Ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng và 'chân dài' Hồng Quế, hai gương mặt gắn liền với những scandal trong năm 2012.

“THỰC” - CHÌM, “ẢO” - NỔI

Nhắc đến thị trường giải trí năm qua, người ta thấy những thành tựu nghệ thuật đích thực đang “nghèo nàn” đi đáng kể. Sự ê hề thông tin mặt trái khiến khán giả “bội thực” thuộc về những lời mạt sát nhau, những bộ trang phục phản cảm, những màn hát nhép ngày một tinh vi... Dùng trang công cụ tìm kiếm Google, gõ từ khóa showbiz Việt là sẽ có ngay hàng nghìn kết quả gắn với scandal, như cặp bài trùng luôn song hành mọi nơi, mọi lúc. Để thấy những chiêu trò ngày càng phong phú, đa dạng và “đầy sáng tạo” đang trở thành đòn bẩy hữu hiệu giúp những giá trị ảo “lên ngôi”.

Vì thế, “thành tích lớn nhất” của showbiz Việt năm qua là tạo ra được những “quả bom scandal” có sức công phá vượt ra ngoài biên giới chứ không còn dừng lại “quẩn quanh ao làng” như trước. Thay vì có những nghệ sĩ tên tuổi, những sản phẩm nghệ thuật giá trị đến được với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trang nhất của nhiều tờ báo lớn ở nước ngoài đã dành đất đăng tải và bình luận những vụ việc “người đẹp bán dâm”, “khóa môi sư thầy”... Showbiz Việt đã đến với bạn bè quốc tế, tiếc rằng không phải bằng những thành tựu nghệ thuật mà bằng vẻ ngoài méo mó, đáng xấu hổ. Chính vì thế, những cái tên thu hút sự quan tâm của công luận năm qua không phải là ca sĩ Mỹ Tâm (với giải thưởng “nghệ sĩ xuất sắc” tại Mnet Asia Music Award) hay bộ đôi nhạc sĩ Quốc Trung - Huy Tuấn (khởi xướng phong trào Nghe có ý thức)...

Nhiều tờ báo điện tử cùng các trang tin, diễn đàn đã trở thành nhịp cầu hữu hiệu từng ngày, từng giờ đưa những chiêu trò lố bịch, nhố nhăng của một bộ phận “người của công chúng” đến với cư dân mạng. Những trang mạng nhờ scandal mà tăng lượng truy cập. Chủ nhân của những vụ lùm xùm nhờ truyền thông nhiệt tình quảng bá mà trở nên “nổi tiếng”, từ “vô danh” biến thành người được công chúng “nhớ mặt thuộc tên”. Những ngôi sao đích thực, âm thầm tỏa sáng với những nỗ lực không ngừng nghỉ để sáng tạo nên các tác phẩm nghệ thuật giá trị dường như đang bị chìm nghỉm, khuất lấp bên cạnh một rừng “đom đóm” kém tài, lười khổ luyện nhưng chăm chỉ tạo scandal.

Đã có nhiều trường hợp bị phát hiện, bị cơ quan chức năng xử lý nhưng có lẽ do chế tài mà Nghị định 75/2010/NĐ-CP (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa) đưa ra quá nhẹ nên chưa đủ sức răn đe. Thí dụ, với lỗi vi phạm nghiêm trọng: “Người biểu diễn lợi dụng giao lưu với khán giả để có những hành vi thiếu văn hóa hoặc phát ngôn thô tục, không đứng đắn” (được áp dụng cho trường hợp ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng), Cục Nghệ thuật biểu diễn cũng chỉ có thể phạt giọng ca này năm triệu đồng. Màn kịch hát nhép bị lộ tẩy trong chương trình Quà tặng âm nhạc tháng sáu cũng chỉ khiến Cao Thái Sơn nộp phạt 4,5 triệu đồng. Cuối năm 2012, người mẫu Hoàng Yến nhận án phạt 3,5 triệu đồng cho bộ trang phục hớ hênh mà cô trình diễn trong đêm Đam mê và hội tụ. Khi mức xử phạt “nhẹ hều” này được công bố, lục lại trong trí nhớ, người ta mới nhận ra, cô đã từng vi phạm lỗi y hệt tới vài ba lần. Và ngay khi thông tin Hoàng Yến và cả đơn vị tổ chức đều phải nộp phạt xuất hiện rộng rãi trên nhiều trang tin điện tử, người ta lại thấy cô tiếp tục tự tin “bán nude” trong một bộ ảnh thời trang, mặc áo trong suốt trên một tờ báo mạng như chuyển tải thông điệp: “tôi đã nhờn thuốc”. Cám cảnh, một đạo diễn sân khấu đã phải khuyến cáo “đừng phạt để quảng cáo thêm cho người vi phạm”. Cũng chính ông, sau scandal “váy ren xuyên thấu” của “chân dài” Hồng Quế đã cay đắng thốt lên, “tôi dám cá là cô gái này sẽ quay trở lại sàn diễn với mức tiền cát-sê cao hơn rất nhiều”.

TÍN HIỆU TÍCH CỰC

Chưa bao giờ, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch lại có được những động thái cương quyết, đồng bộ và mạnh tay trong việc ngăn chặn những vi phạm trong hoạt động biểu diễn, trình diễn thời trang như thời gian gần đây. Ngày 14-6-2012, chỉ thị 65/CT-BVHTTDL đã ra đời nhằm cung cấp “liều thuốc đắng đặc trị” giúp “dã tật” các nghệ sĩ và đơn vị tổ chức cố tình vi phạm. Cứ phát hiện hát nhép, ăn mặc phản cảm là bị phạt tiền, không “giơ cao đánh khẽ” như trước (3 - 6 triệu đồng) mà mạnh tay gấp dăm lần (15 - 25 triệu đồng). Hình phạt xử phạt bổ sung với nghệ sĩ là cấm biểu diễn trong thời gian lũy tiến, công ty đứng ra tổ chức sẽ bị tạm dừng cấp giấy phép (nếu vi phạm từ lần thứ hai trở đi). Bộ cũng bày tỏ quyết tâm mang lại kỷ cương cho thị trường biểu diễn nhiễu loạn hiện nay khi có văn bản khuyến cáo các đơn vị truyền thông không được đăng tải, phát sóng hình ảnh; không mời biểu diễn và sử dụng những quảng cáo có sự góp mặt của nghệ sĩ bị “thổi còi”; không kết hợp tổ chức chương trình với những công ty đã và đang vào “sổ đen” của cơ quan quản lý.

Rồi Nghị định số 79/2012/NĐ-CP, ban hành ngày 05 tháng 10 năm 2012 của Chính phủ “quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu” cũng đã chính thức có hiệu lực. Với năm chương, 31 điều, việc NĐ 79 ra đời cho thấy cơ quan chức năng đã thể hiện thái độ cương quyết chấn chỉnh hoạt động biểu diễn nhằm hạn chế sai sót, dần xóa bỏ các sự cố phản cảm. Bằng một văn bản luật ra đời trên cơ sở cập nhật, điều chỉnh cho sát nhất với tình hình thực tế, dư luận đã có thể đặt lòng tin vào khả năng áp chế với những vụ tai tiếng đã từng xảy ra và cả những sự việc khiến cơ quan quản lý bối rối trong khâu xử lý.

Không cần chờ đến khi những người đứng đầu của các bộ ngành liên quan ngồi lại với nhau (trong nỗ lực phối hợp nhịp nhàng để làm trong sạch lại các trang tin chọn chạy đua cùng chiêu trò làm định hướng tác nghiệp), những vụ lùm xùm đình đám nhất năm 2012 đã “dạy lại” cho các “thợ săn tin - ảnh” những bài học nhãn tiền. Khi đường dây bán dâm cao cấp của “Tú Bà” Mỹ Xuân bị phanh phui, chính “người đẹp” này thú nhận đã lợi dụng và biến nhiều trang báo mạng thành công cụ PR đắc lực cho công việc làm ăn của mình. Bằng cách liên tục tung lên những bộ ảnh gợi cảm, những cô gái trong đường dây đã được tiếp thị rộng rãi tới các “đại gia” háo sắc mà không tốn một đồng chi phí. Với nghi án “đồng tính, lừa đảo tình - tiền”, cặp đôi Cao Thái Sơn và Adam Nguyễn đã trở nên hot hơn bao giờ hết. Chỉ tới khi Adam quyết định hạ vũ khí một cách khó hiểu, khi chàng ca sĩ “chuẩn men” cho ra đời liên tiếp nhiều ca khúc ăn theo scandal, kha khá phóng viên mới lờ mờ nhận ra, hình như mình đã trở thành con rối cho bộ đôi giật dây mà không biết. Những bài học cay đắng này sẽ buộc đội ngũ biên tập viên và phóng viên báo mạng phải cẩn trọng hơn trong khâu tác nghiệp, để tránh nguy cơ “gậy ông lại đập lưng ông”.

Cũng đã xuất hiện một tín hiệu đổi thay tích cực, khi những “nghệ sĩ”, “ngôi sao” từng ranh mãnh chọn cho mình con đường nổi tiếng thật nhanh bằng chiêu trò phản cảm đang phải đối mặt với những phản ứng cực kỳ gay gắt từ phía công chúng khán giả, bên cạnh những chế tài xử phạt ngày càng nặng tính răn đe của các cơ quan quản lý.

Sau màn “khóa môi sư thầy”, chưa bao giờ hình ảnh nghệ sĩ mà Đàm Vĩnh Hưng dụng công xây đắp bao năm trở nên nhem nhuốc đến thế. Số đông người hâm mộ giờ quay ra chỉ trích, phê phán, tuyên bố sẽ tẩy chay mọi sản phẩm âm nhạc của anh. Thậm chí, nhiều ý kiến còn đề nghị VTV phải ngay lập tức chấm dứt vai trò huấn luyện viên của anh trong chương trình truyền hình trực tiếp đình đám Giọng hát Việt. Tại Lễ trao giải Làn sóng xanh 2012, dù nhận được số phiếu bình chọn cách biệt trong hạng mục “Nam ca sĩ của năm”, Đàm Vĩnh Hưng cũng không được đưa vào danh sách đề cử để Hội đồng nghệ thuật bình chọn do “bị xử phạt hành chính vì sự cố trong hoạt động biểu diễn”. Cũng trong hạng mục “Top 10 ca sĩ của năm” thuộc giải thưởng này, anh cùng hai đồng nghiệp từng bị “thổi còi” trong năm (là Thu Minh vì trang phục phản cảm và Cao Thái Sơn vì hát nhép) chỉ được xướng tên nhưng không được trao giải trên sân khấu.

Hồng Quế đã thành danh từ rất sớm, khi trở thành vedette trong những sự kiện thời trang lớn lúc mới 15 tuổi. Vậy mà chỉ một năm trở lại đây, Hồng Quế liên tục song hành cùng những chiêu trò nhố nhăng, phản cảm. Vụ bị tố đánh người, với án phạt 750 nghìn đồng dành cho người đang trong độ tuổi vi thành niên chưa kịp giảm nhiệt, Hồng Quế đã trình diễn bộ trang phục “nhức mắt” trong một sự kiện mà cô là khách không mời. Dư luận phản ứng dữ dội. Nhiều bài báo, thậm chí đã đề nghị “cần có văn hóa tẩy chay” cô gái trẻ tài sắc nhưng nhiều tật này. Tất cả những động thái tích cực đó sẽ khiến những người quen đánh bóng tên tuổi bằng scandal phải nghĩ lại và cân nhắc, nếu còn muốn tiếp tục tạo dựng sự nổi tiếng bằng những giá trị ảo.

Và trên hết, chứng kiến những nghệ sĩ đích thực (những người khẳng định tên tuổi bằng tài năng của bản thân, luôn chọn cho mình một cách sống đúng mực, miễn nhiễm với scandal, luôn có ý chí vươn lên và lao động nghệ thuật hết mình) luôn được xã hội tôn vinh, được khán giả vô cùng yêu mến, những nghệ sĩ trẻ từng muốn “đốt cháy giai đoạn” bằng mọi giá sẽ có được những tấm gương sáng để soi vào. Để nhận ra rằng, mọi trò đánh bóng, dù tinh vi đến đâu cũng chỉ có tác dụng trong một thời gian rất ngắn. Chưa nói tới việc tạo chiêu trò luôn giống như con dao hai lưỡi, chơi dao ắt sẽ có ngày đứt tay.

Một bầu không khí showbiz sẽ dần lấy lại sự trong lành. Năm mới đến, liệu có đồng nghĩa với niềm hi vọng mới sẽ đến?