Cháy ở Rạng Đông: Kết quả quan trắc môi trường của Hà Nội có đáng tin cậy?

Môi trường quanh khu vực Công ty Rạng Đông sau vụ cháy đã thực sự an toàn, chiểu theo các con số trong báo cáo của Chi cục Bảo vệ Môi trường Hà Nội. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn tiếp tục di dời vì lo lắng…

Cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội kiểm tra, giám sát công tác khắc phục sau vụ cháy ở Công ty Rạng Đông - ảnh: Hanoimoi

Theo báo cáo mới nhất của Chi cục Bảo vệ Môi trường Hà Nội, kết quả quan trắc, đánh giá, theo dõi ảnh hưởng ô nhiễm môi trường vụ cháy tại Công ty Rạng Đông trong các ngày 6 - 7/9/2019 cho thấy, đối với môi trường nước thải, đã tiến hành quan trắc, lấy mẫu tại 5 vị trí: Điểm xả cuối trong nhà máy; Hố gas thoát nước, cách xưởng cháy 100m; Hố gas trước cửa tổ phục vụ và chăm sóc khách hàng; Cống xả ra sông Tô Lịch; Hố ga trong khu dân cư, ngõ 342 Khương Đình.

Kết quả phân tích so sánh với Quy chuẩn kỹ thuật về nước thải công nghiệp trên địa bàn Thủ đô Hà Nội cho thấy, duy nhất thông số COD (là lượng oxy cần thiết để oxy hóa các hợp chất hóa học trong nước bao gồm cả vô cơ và hữu cơ. COD càng cao thì nước thải đó càng ô nhiễm và khó xử lý - PV) tại Hố gas trước cửa tổ phục vụ và chăm sóc khách hàng của Công ty bóng đèn phích nước Rạng Đông là 821mg/l (vượt 5,47 lần).

Còn lại tất cả các thông số, bao gồm cả thủy ngân tại 5 vị trí đều nằm trong giới hạn cho phép.

Đối với không khí xung quanh, ngày 6/9/2019, đã lấy mẫu tại 6 vị trí: Giáp cổng công ty Động Lực; cổng chào tổ dân phố số 10 dân cư số 5 ngõ 342 Khương Đình; cổng nhà máy nước Hạ Đình; số nhà 54, ngõ 190 Hạ Đình; giáp cổng giữa sân trường tiểu học Hạ Đình; số nhà 1B ngõ 138, giáp nhà hội họp tổ 27.

Kết quả phân tích so sánh với QCVN cho thấy, các thông số: Vi khí hậu, Pb (trung bình 24 giờ), Zn đều nằm trong giới hạn cho phép; không phát hiện thấy Hg - thủy ngân (trung bình 24 giờ) trong không khí.

Tuy nhiên, vẫn còn một số các chỉ tiêu: SO2, Benzen, Toluen, Bụi tổng tại một số vị trí xung quanh, nhất là vị trí giáp cổng Công ty Động Lực vẫn còn vượt quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam.

Vị trí trong sân trường tiểu học Hạ Đình (có khoảng cách 550m đến tường rào Công ty), tất cả các chỉ tiêu đều nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép của quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

Chi cục Bảo vệ môi trường cũng cho biết, ngày 7/9, Chi cục đã trưng cầu đơn vị quan trắc có đủ năng lực hoạt động dịch vụ quan trắc và tư cách pháp nhân tiến hành lấy mẫu thủy ngân trong không khí xung quanh tại khu vực cháy, các vị trí cách vụ cháy 200m, 500m và tại trường Tiểu học Hạ Đình.

Kết quả phân tích cho thấy hàm lượng thủy ngân (trung bình 24 giờ) trong không khí dưới ngưỡng quy định của QCVN.

Đây là một kết quả đáng tin cậy, bởi ngay cả khi chưa cần các thông số, các nhà khoa học đã phân tích rằng, thứ nhất, thảm họa là thảm họa lúc diễn ra vụ cháy. Thủy ngân phát tán vào không khí là lúc xảy ra vụ cháy và anh hưởng đến sức khỏe con người khi hít phải là lúc diễn ra vụ cháy.

Thứ hai, tính chất hóa học của thủy ngân là khi gặp nhiệt độ cao sẽ bốc hơi, chuyển từ dạng lỏng thành dạng khí. Nhưng thủy ngân cũng là kim loại nặng nên khi gặp mưa và nhiệt độ thấp sẽ lắng đọng xuống, trôi vào các cống, rãnh, sông ngòi…, do vậy, môi trường đất và nước trong khu vực cũng đã được rửa sạch. Lúc này, các kết quả quan trắc sẽ cho ra các thông số an toàn, kể cả trong phạm vi 200m là hợp lý. Do đó, người dân không nên lo lắng mà “bỏ chạy” khỏi nơi sinh sống một cách thiếu căn cứ.

Tuy nhiên, do những thông tin khá nhiễu loạn những ngày vừa qua, nhiều người vẫn không hoàn toàn tin tưởng vào các kết quả quan trắc của cả Hà Nội và của Bộ TN&MT. Trước thực tế này, chuyên gia môi trường Đào Nhật Đình cho rằng, kết quả quan trắc thủy ngân mới nhất do Hà Nội công bố không vênh với kết quả trước đó của Bộ TN&MT mà phù hợp với diễn tiến chất lượng không khí theo thời gian.

Liên quan đến những lo ngại về môi trường trong phạm vi nhà máy và nguy cơ phát tán khi gặp mưa, nắng..., Chi cục Bảo vệ Môi trường Hà Nội cho biết, công ty Rạng Đông đã thực hiện biện pháp che phủ toàn bộ khu vực cháy bằng bạt để tránh tro xỉ tiếp xúc với nước mưa và tránh tro bay vào khu vực dân cư xung quanh.

Công ty Rạng Đông cũng đã xây bờ be xung quanh khu vực cháy nhằm ngăn nước bên trong khu vực này ra ngoài môi trường, đồng thời lắp đặt dàn phun nước để làm mát, khống chế nhiệt độ khu vực bị cháy không vượt quá 30 độ C, hạn chế thủy ngân trong khu vực cháy bay hơi ra môi trường không khí xung quanh khi có nhiệt độ cao.

Công ty này cũng đã thuê Công ty CP môi trường công nghệ cao Hòa Bình tiến hành hút bùn và nước thải tại toàn bộ các hố gas xung quanh nhà máy.

Dù có sự chậm trễ, nhưng chắc chắn, đến giờ này, các cơ quan chức năng sẽ phải cố gắng hết sức để triển khai các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn cho người dân, trong đó có việc tiếp tục quan trắc trong các thời điểm khác nhau phòng trường hợp còn thủy ngân bay hơi.

Điều quan trọng nhất là với những người đã trót hít phải không khí nhiễm độc trong thời điểm cháy cần phải cẩn trọng theo dõi sức khỏe, đi khám ngay khi có các dấu hiệu đã được khuyến cáo, thậm chí có thể tiến hành khám sàng lọc những người có mặt trong phạm vi ảnh hưởng trong thời điểm diễn ra vụ cháy.

Xuân Hưng