Chân dung Thủ tướng Libya

Việc Libya chọn một giáo sư chuyên về kỹ thuật điện được đào tạo ở Mỹ và có ít kinh nghiệm chính trị vào vị trí Thủ tướng sẽ làm an lòng cả phương Tây và người dân quốc gia Bắc Phi này.

Tân Thủ tướng Libya Abdurrahim el-Keib

Abdurrahim el-Keib đã được Hội đồng Chuyển tiếp quốc gia Libya tín nhiệm khi giành 26 trong tổng số 51 phiếu bầu. Ông có hai tuần để lập một chính phủ lâm thời mới dọn đường cho việc soạn thảo hiến pháp và các cuộc tổng tuyển cử.

El-Keib, hiện đang sống ở Tripoli, quả quyết rằng ông sẽ đảm bảo Libya tôn trọng luật pháp. "Chúng tôi đảm bảo chúng tôi đi theo một đất nước tôn trọng nhân quyền và không cho phép lạm dụng nhân quyền. Nhưng chúng tôi cần thời gian", ông nói sau khi được bầu chọn.

El-Keib lên thay Thủ tướng lâm thời mãn nhiệm Mahmoud Jibril, người đã tuyên bố rút lui sau khi chế độ Gaddafi sụp đổ.

El-Keib có bằng tiến sĩ về kỹ thuật điện của Đại học Bắc Carolina và tham gia đội ngũ giảng dạy của trường Đại học Alabama năm 1985.

Chính phủ lâm thời Libya trước đó được thành lập vội bởi một nhóm các nhà hoạt động và các quan chức rời bỏ chế độ cũ sau khi làn sóng chống Gaddafi nổ ra hồi giữa tháng 2. Ông Jibril đã được chọn làm thủ tướng lâm thời do giúp đảm bảo sự hỗ trợ của quốc tế cho cuộc cách mạng chống Gaddafi.

NTC đã lập ra "Văn phòng Điều hành" đóng vai trò như một Nội các. Ngay cả trước khi Gaddafi thất thế, NTC khẳng định rằng sau chiến tranh, một chính phủ được lựa chọn kỹ càng hơn sẽ giám sát tiến trình chuyển giao kéo dài 8 tháng.

El-Keib, một thành viên NTC đến từ Tripoli, không giống như Mahmoud Jibril, một cố vấn kinh tế của chế độ cũ. Vị giáo sư này đã dành hầu hết sự nghiệp của mình ở bên ngoài Libya và dường như không bị tì vết bởi các mối quan hệ với Gaddafi.

Mohammed al-Harizi, một thành viên NTC, chúc mừng el-Keib và nói rằng, không giống Jibril, tân Thủ tướng đã trải qua cuộc chiến ở Libya và "biết rõ điều gì xảy ra trên chiến trường". Trong phần lớn thời gian diễn ra cuộc cách mạng Libya, ông Jibril không ở Libya, bàn bạc với các nhà lãnh đạo nước ngoài và huy động sự ủng hộ.

El-Keib cũng có thể yêu cầu phương Tây giúp đỡ vào một thời điểm có nhiều thông tin về tình trạng lạm dụng nhân quyền của các chiến binh cách mạng và cảnh hành hạ Gaddafi trước khi ông này bị giết.

Trong khi đó, cam kết của Chủ tịch NTC Mustafa Abdul-Jalil rằng Libya sẽ áp dụng luật Hồi giáo cũng gây quan ngại ở phương Tây.

Các tài liệu trên mạng cho thấy el-Keib giảng dạy tại Đại học Alabama trong 20 năm, tham gia Hội đồng Giảng viên và đóng vai trò như một tiếng nói đại diện cho người Hồi giáo trước các cộng đồng khác trong thành phố sau loạt vụ khủng bố 11/9.

Ông đã phát biểu tại một nhà thờ Thiên chúa giáo ở Tuscaloosa về các đức tin Hồi giáo hồi tháng 1/2002. Theo người bạn lâu năm của el-Keib, nhà hóa học Mirza Beg, ông còn giúp quyên tiền cho một trung tâm Hồi giáo mới mở ở Tuscaloosa hơn một thập niên trước gần sân bóng của trường.

Beg cho hay, ông biết el-Keib có "các tài năng về chính trị" nhưng bạn ông hiếm khi bàn luận về Libya. "Lý do rất dễ hiểu. Đó là một chế độ độc tài, và ông ấy không thấy thoải mái khi nói về đất nước mình, bởi vì gia đình lớn của ông sống ở đó", Beg nói thêm.

Tân Thủ tướng Libya cam kết ông sẽ lắng nghe kỹ các ước nguyện của nhân dân. "Chúng ta là những người lính phục vụ người dân Libya", ông nói.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, Victoria Nuland, ca ngợi việc el-Keib được bầu làm Thủ tướng và kêu gọi Libya hãy ủng hộ nhân quyền và thiết lập một bộ tư lệnh thống nhất cho hàng chục cánh quân nổi dậy có vũ trang vẫn đang hoạt động ở nước này.

Thanh Hảo (Theo AP)