Câu hỏi chưa có lời đáp

(TBKTSG) - Theo kế hoạch đầu tư phát triển dự kiến năm 2011 vừa mới được Chính phủ trình Thường vụ Quốc hội, vốn ngân sách rót cho năm tập đoàn, tổng công ty 91 trong năm tới dự kiến là 5.180 tỉ đồng, tăng thêm 235 tỉ đồng so với kế hoạch năm 2010. Trong số gần 5.200 tỉ đồng kể trên, vốn trong nước dự kiến là 4.080 tỉ đồng và vốn nước ngoài là 1.100 tỉ đồng.

Thời báo Kinh tế Sài Gòn Có năm tập đoàn, tổng công ty được cấp vốn ngân sách trong kế hoạch năm 2011, bao gồm tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam), tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) và Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines). Tuy vốn ngân sách bố trí cho các tập đoàn, tổng công ty chỉ chiếm khoảng 3,4% trong tổng số 152.000 tỉ đồng vốn đầu tư phát triển thuộc nguồn ngân sách nhà nước dự kiến phân bổ cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương năm 2011, nhưng như vậy là Nhà nước vẫn tiếp tục dùng vốn ngân sách để nuôi các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Trước đó, vào ngày 27-9-2010, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) kế hoạch vay vốn nhiều giai đoạn trị giá 630 triệu đô la Mỹ, trong đó có 600 triệu đô la Mỹ từ nguồn vốn thông thường và 30 triệu đô la Mỹ từ nguồn vốn ưu đãi, nhằm “hỗ trợ chuyển đổi một số doanh nghiệp nhà nước và các công ty thành viên, lành mạnh hóa bảng cân đối kế toán, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp thông qua việc tái cấu trúc tài chính, tái cấu trúc doanh nghiệp, đổi mới quy trình hoạt động hoặc quản lý, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước”. Trong khoản vay này, ba doanh nghiệp được chọn thí điểm cho vay lại từ Chính phủ Việt Nam để thực hiện kế hoạch hỗ trợ chuyển đổi là tập đoàn Sông Đà với 124,1 triệu đô la Mỹ; Tổng công ty Đường sông miền Nam 3,1 triệu đô la Mỹ và Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp (DATC) 2,7 triệu đô la Mỹ. Người ta không hiểu, “chuyển đổi” doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sao lại phải “hỗ trợ” bằng các khoản vay nước ngoài; tại sao “tái cấu trúc tài chính, tái cấu trúc doanh nghiệp, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp” lại phải dùng tới vốn ngân sách. Đọc những thông tin này, các doanh nghiệp dân doanh, vốn khó tiếp cận ngay cả vốn tín dụng ngân hàng, sẽ nghĩ gì? Rõ ràng, trong khi hiệu quả sản xuất kinh doanh, tạo công ăn việc làm của các DNNN thua kém khối doanh nghiệp dân doanh thì nguồn lực quốc gia, vốn ngân sách, bao gồm cả các khoản vay nước ngoài, vẫn tiếp tục được ưu tiên dồn cho các DNNN. Dường như sự đổ vỡ của Vinashin vẫn chưa dẫn đến một sự xét duyệt lại chính sách phân bổ nguồn lực quốc gia, phân bổ ngân sách. Ngược lại, như chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang A nói tại một hội thảo do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức mới đây, việc cải tổ DNNN đã chậm lại từ năm 2006, và thậm chí đang đi theo hướng củng cố các DNNN với việc tiếp tục “thí điểm” các tập đoàn kinh tế nhà nước. Khi chiều hướng này vẫn tiếp tục thì mọi tuyên bố về tái cấu trúc nền kinh tế sẽ được thực hiện như thế nào? Bởi mục tiêu của việc tái cấu trúc là gia tăng hiệu quả của nền kinh tế bằng cách phân bổ lại một cách hợp lý các nguồn lực, nhưng với việc tiếp tục tập trung nguồn lực cho khu vực kinh tế nhà nước thì sự gia tăng hiệu quả của nền kinh tế vẫn là một câu hỏi chưa có lời đáp.