Cạnh tranh xuất khẩu sẽ khốc liệt hơn

“Năm tháng còn lại của năm 2009, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn”, ông Nguyễn Thành Biên, Thứ trưởng Bộ Công thương, nhận định tại hội nghị “Tìm giải pháp đẩy mạnh xuất xuất khẩu 5 tháng cuối năm 2009” diễn ra tại TP HCM ngày 27/7.

>> Thái Lan mở kho bán gạo sẽ không ảnh hưởng tới VN >> Xuất khẩu cá tra sôi động, nông dân vẫn lỗ Nhiều khả năng chỉ tiêu xuất khẩu 64,6 tỷ USD đề ra trong năm nay khó hoàn thành, khi 7 tháng đầu năm mới đạt được 32,3 tỷ USD, giảm 13,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu hàng chủ lực giảm mạnh “Trong khi GDP, thương mại nội địa, sản xuất công nghiệp tăng thì tình hình xuất khẩu lại tiếp tục lao dốc”, ông Biên nói. Trong số các mặt hàng chủ lực bị sụt giảm, phải kể đến mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn là dầu thô, với mức giảm sâu gần 45% (tương đương 5,5 tỷ USD); tiếp đến là cao su, than đá, hạt điều và cà phê... Nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam chiếm hơn 50% thị phần của thế giới như cà phê, tiêu… rớt giá mạnh vì bị giới đầu cơ, ép giá khiến doanh nghiệp (DN) và nông dân điêu đứng. Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), cho rằng năm nay ngành không thể đạt được 4,5 tỷ USD như kế hoạch, mà chỉ phấn đấu đạt từ 4 - 4,2 tỷ USD. Ông Hòe lý giải: “Tôm sú là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành thủy sản nhưng hiện phải cạnh tranh trực tiếp với tôm thẻ chân trắng Thái Lan. Do phán đoán được thị trường nên họ đã giảm giá trước Việt Nam, từ đó giành được nhiều hợp đồng lớn”. Đại diện hầu hết các hiệp hội, ngành hàng, DN đều cho rằng, chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu 64,6 tỷ USD đề ra trong năm nay sẽ khó đạt được. Trong khi đó, những rào cản về kỹ thuật được dựng lên nhằm bảo hộ cho hàng hóa trong nước của các nước nhập khẩu lại có xu hướng tăng. Nhiều khả năng chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu năm nay sẽ không hoàn thành. Ảnh: TNLinh Để doanh nghiệp tự đi xúc tiến thương mại Để thúc đẩy xuất khẩu những tháng cuối năm, bà Nguyễn Thị Hồng, Phó chủ tịch UBND TP HCM, gợi ý: “Bộ Công thương nên hạn chế tổ chức các đoàn đi khảo sát thị trường, mà hỗ trợ kinh phí cho các DN để họ trực tiếp đi quảng bá hàng hóa tại các hội chợ quốc tế, tiếp cận thị trường, tìm kiếm khách hàng; nên tập trung vào các thị trường gần, thị trường truyền thống như Campuchia”. Thực tế cho thấy, tại TP HCM, từ đầu năm đến nay, giá trị xuất khẩu vào Campuchia của các DN tăng 44%. UBND TP HCM đang làm việc với tỉnh Tây Ninh, An Giang, nhằm xúc tiến việc hỗ trợ DN của TP HCM xây dựng các kho ngoại quan dọc biên giới và ở Pnom Penh. Ngoài ra, để mở đường cho DN vào thị trường Nhật Bản, UBND TP HCM đã mở văn phòng đại diện tại Nhật Bản. “Các DN đã đầu tư sản xuất sản phẩm mới thay thế nhập khẩu cũng như để xuất khẩu. Tuy vậy, chi phí đầu tư để ra sản phẩm mới là rất lớn, một mình DN rất khó thực hiện, chính vì vậy Chính phủ nên hỗ trợ những DN này”, bà Hồng kiến nghị. Trước đề xuất của nhiều DN trong việc mở rộng xúc tiến đầu tư vào những thị trường sớm hồi phục sau khủng hoảng (Hàn Quốc, Ý, Hà Lan…), ông Trương Đình Tuyển, Thành viên Hội đồng chính sách tiền tệ quốc gia, lại cho rằng DN nên tập trung vào bốn thị trường truyền thống (Mỹ, Asean, EU, Nhật). “Hiệp định đối tác toàn diện giữa Asean - Nhật Bản đã được thông qua và đến tháng 10/2009 sẽ có hiệu lực. Đây là cơ hội cho ngành dệt may và thủy sản Việt Nam vào thị trường này, khi phần lớn hàng hóa của chúng ta được miễn thuế”, ông Tuyển nói. Một số DN cũng cho biết, thị trường Nga, Cuba, Ba Lan… có nhu cầu nhập hàng Việt Nam nhưng rào cản về phương thức thanh toán khiến người mua và bán chưa thể gặp nhau, vì vậy rất cần sự hỗ trợ từ phía Chính phủ hai nước.