Cảng Oyster – ‘viên ngọc trai quân sự’ của Mỹ,Philippines tại Trường Sa

Trước tình trạng cảng Subic của Philippines có dấu hiệu quá tải, kế hoạch phát triển cảng nước sâu Oyster (thuộc tỉnh Palawan), nơi chỉ cách Trường Sa 160km, có thể giúp Mỹ “canh chừng” Trung Quốc với các hoạt động ngày càng gấp rút tại Biển Đông.

Với khoản đầu tư phân bổ 12 triệu USD vào nền tảng hạ tầng tại Oyster, Chính phủ Tổng thống Benigno Aquino hy vọng đến năm 2016, khu vực này sẽ thành quân cảng hiện đại. Đây cũng là thời điểm ông Aquino tròn 6 năm nhiệm kỳ lãnh đạo đất nước luôn phải đối mặt với thiên tai , địch họa tại Biển Đông.

Căng thẳng leo thang trước Trung Quốc đã giúp ông Aquino tìm được sự ủng hộ trong việc phê chuẩn chương trình hiện đại hóa quân đội 1,8 tỷ USD bao gồm cả kế hoạch tăng cường khả năng phòng thủ Hải-Không quân và nâng cấp căn cứ Hải quân ở Subic. Đồng thời, thỏa thuận chiến lược song phương với Washington nếu hoàn thiện sẽ cho phép Mỹ triển khai quân đội luân phiên, mà Oyster chắc chắn sẽ là điểm đến thứ 2 sau Subic, vốn rất náo nhiệt. Trung bình trong 6 tháng đầu năm, tại đây đã có 72 tàu chiến và tàu ngầm Mỹ đến và đi. Trong khi cả năm 2012 mới có 88 tàu chiến, hay con số chỉ dừng lại ở 51 trong năm 2010.

Oyster được coi là một “mini-Subic”, cách Manila 550km. Việc hồi sinh Oyster đáng nhẽ sẽ là một chủ đề quan trọng giữa Tổng thống Philippines và Tổng thống Mỹ trong tháng 10 vừa qua.Tuy nhiên, ông Obama đã khiến Philippines hụt hẫng khi cắt giảm chuyến công du châu Á do kế hoạch tài chính của chính phủ ngưng trệ.

Theo đánh giá của ông Al Labita - phóng viên thường trú của tờ Asia Times tại Philippines - Vịnh Oyster chính là điểm chốt của Mỹ - Philippines nhằm canh chừng các hành động ngày càng lấn lướt của Trung Quốc. Việc xúc tiến hoạt động quân sự trong khu vực này không hề đơn giản khi các nhà hoạt động môi trường và nhóm cực tả tại Palawan không muốn các tàu chiến của Mỹ phá hoại các rặng san hô nguyên sơ hay biến nhóm đảo này thành một Okinawa (Nhật Bản) thứ hai. Nhưng theo nhận định của ông Zachary Keck trên tờ tạp chí Diplomat, sau khi Hải quân Hoàng gia Malaysia thành lập căn cứ thủy quân lục chiến tại Bintulu (cách bãi ngầm James hơn 100km, điểm xa nhất trong vạch 10 đoạn lưỡi bò của Trung Quốc) thì việc hình thành các căn cứ Hải quân tại Vịnh Oyster của Philippines hay như Việt Nam đang mở rộng căn cứ Hải quân tại Vịnh Cam Ranh là điều hoàn toàn dễ hiểu, đặc biệt là khi Trung Quốc ngày càng khó lường tại Biển Đông.