Cần xác định cụ thể các mục tiêu của dự trữ quốc gia

QĐND - Sáng 11-4, ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục làm việc, cho ý kiến về dự thảo Luật Dự trữ Quốc gia. Trước đó, Pháp lệnh Dự trữ quốc gia được ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành ngày 29-4-2003, có hiệu lực kể từ ngày 1-9-2004. Tuy nhiên, sau 8 năm thực hiện, Pháp lệnh đã bộc lộ một số hạn chế, không theo kịp với những diễn biến thực tiễn của hoạt động dự trữ quốc gia, cần được bổ sung và sửa đổi cho phù hợp. Một số quy định tại Pháp lệnh đã không còn phù hợp với quy định của luật khác mới được ban hành như: Quy định về phương thức mua hàng dự trữ quốc gia chưa đồng bộ với Luật Đấu thầu; các quy định về quản lý hàng dự trữ quốc gia đối với doanh nghiệp chưa phù hợp với quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Thương mại; Một số quy định về quản lý tiêu chuẩn chất lượng, thời hạn bảo quản hàng dự trữ quốc gia không còn phù hợp với Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật…

Các ý kiến phát biểu tại buổi làm việc đều tập trung nhấn mạnh: Nhà nước cần hình thành và sử dụng dự trữ quốc gia nhằm chủ động đáp ứng những yêu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội; tham gia bình ổn thị trường; góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, ứng phó với các tình huống biến đổi khí hậu, an sinh xã hội; thực hiện các nhiệm vụ đột xuất, cấp bách khác. Nguồn dự trữ quốc gia được hình thành từ ngân sách Nhà nước do Quốc hội quyết định. Một số ý kiến cho rằng, cần xã hội hóa trong dự trữ quốc gia vì nếu chỉ lấy từ một nguồn duy nhất từ ngân sách Nhà nước sẽ không khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tổ chức cá nhân tham gia hoạt động của dự trữ quốc gia. Trong điều kiện hiện nay, để tăng cường sức mạnh dự trữ quốc gia thì cần thiết phải xã hội hóa nguồn lực, tạo cơ chế, khuyến khích các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và các nguồn lực khác ngoài nguồn ngân sách Nhà nước tham gia. Tuy nhiên cũng thấy rõ không nên xã hội hóa tất cả các mặt hàng, vì có những mặt hàng cần được quản lý theo chế độ mật, chỉ nên xã hội hóa một số mặt hàng thiết yếu, cụ thể có thể huy động tại chỗ trong nhân dân, doanh nghiệp. Để huy động nguồn dự trữ quốc gia từ xã hội hóa, cần sớm có chính sách, cơ chế cho doanh nghiệp tham gia.

Theo quy định của dự thảo luật thì phạm vi hàng dự trữ quốc gia bao gồm các loại vật tư, hàng hóa thiết yếu và tiền. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị không nên quy định dự trữ quốc gia bằng tiền mà chỉ nên dự trữ bằng hàng hóa, vật tư thiết yếu. Bởi trong bối cảnh hiện nay, tiềm lực tài chính của Việt Nam còn hạn chế, việc quy định dự trữ quốc gia bằng tiền sẽ khó phát huy tối đa giá trị, phát sinh nhiều phức tạp trong quản lý, sử dụng. Hơn nữa mục tiêu của dự trữ quốc gia là nhằm phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, ứng phó với những tình huống đặc biệt nghiêm trọng. Tiền trong những trường hợp này cũng chỉ để mua hàng hóa, vì vậy chỉ hàng hóa mới có thể đáp ứng tính khẩn cấp, kịp thời và phù hợp với những tình huống này…

Buổi chiều cùng ngày, ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Giá và dự thảo Luật Tài nguyên nước.

Trường Giang