Cần tăng đối thoại, giảm đối đầu

(Chinhphu.vn) – Trong tuần qua, thế giới tập trung sự chú ý vào một số “điểm nóng”: Triều Tiên, Syria và cuộc đàm phán sắp diễn ra của Nhóm P 5+ 1 với Iran. Tuy nhiên, điều quan trọng nổi lên vẫn là các bên cần tăng đối thoại, giảm đối đầu.

Triều Tiên chính thức xác nhận vụ phóng vệ tinh theo dõi thời tiết sáng 13/4 đã không thành công. Tuy nhiên, các nước Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc tiếp tục chỉ trích Triều Tiên. Cùng ngày, Hội đồng Bảo an LHQ đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp nhằm lên án vụ phóng tên lửa thất bại của Triều Tiên, nhưng có thể không đưa ra những lệnh trừng phạt mới ngay lập tức đối với nước này. Trung Quốc cũng đã lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế.

Nhưng đến giờ, mọi sự lo ngại đã được giải tỏa phần nào.

Quân đội Nhật Bản, Hàn Quốc đã hạ cấp báo động sau vụ Triều Tiên phóng vệ tinh, vì những nghi ngờ về vụ phóng vệ tinh này là một vụ thử tên lửa đạn đạo đã phần nào được giải tỏa. Rất có thể, các nước sẽ tiếp tục thúc đẩy Triều Tiên ngồi vào bàn đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này và sau vụ phóng tên lửa không thành công, có thể Triều Tiên thực thi những gì đã cam kết tại các cuộc đàm phán trước đây.

Còn tại Syria, đến ngày 12/4, thời hạn chót để Chính phủ Syria và các lực lượng đối lập ở nước này thực hiện lệnh ngừng bắn theo kế hoạch hòa bình do Đặc phái viên chung Kofi Annan đưa ra.Thế giới đã phần nào yên tâm khi cuối cùng, vào phút chót, kế hoạch này đã được các bên thực thi.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng Tổng thống Bashar al-Assad đang đảm bảo với quốc tê rằng Chính phủ Syria đã sẵn sàng thực thi sáng kiến hòa bình 6 điểm. Cùng ngày 12/4, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã hoan nghênh quyết định của Chính phủ Syria tán thành lệnh ngừng bắn toàn diện và hối thúc Chính phủ Syria thực hiện đầy đủ cam kết của mình.

Tuyên bố chung sau khi bế mạc hội nghị các Ngoại trưởng G 8 ngày 12/4 đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Chính phủ Syria và lực lượng đối lập, coi đây là bước đi đầu tiên tiến tới chấm dứt cuộc khủng hoảng kéo dài hơn 1 năm qua tại nước này.

Tuyên bố cũng kêu gọi kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ hành động khẩn trương để hoàn tất các bước chấm dứt cuộc khủng hoảng tại Syria, trong đó có việc thông qua ngay lập tức sứ mệnh quan sát tiền trạm. Các Ngoại trưởng G8 kêu gọi Chính phủ Syria và tất cả các bên tuân thủ đầy đủ mọi khía cạnh trong kế hoạch 6 điểm của Đặc phái viên Annan.

Cũng liên quan đến khu vực Trung Đông, các cuộc đàm phán giữa Iran và Nhóm P5+1, gồm Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Đức, dự kiến được tổ chức ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 13/4, có thể là cơ hội cuối cùng để tránh các cuộc xung đột xảy ra ở Trung Đông. Nếu đàm phán thất bại, khu vực này có thể sẽ rơi vào thảm họa chiến tranh trước khi năm 2012 kết thúc.

Mỹ và các nước phương Tây khác đã lên kế hoạch yêu cầu Iran ngay lập tức đóng cửa và cuối cùng là phá hủy hoàn toàn cơ sở hạt nhân Fordow, đồng thời sẽ kêu gọi Iran chấm dứt việc sản xuất urani được làm giàu ở mức 20%.

Trước đó, vào sáng 8/4, Israel, trong một động thái bất thường, đã đe dọa sẽ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran khi nỗ lực ngoại giao thất bại. Nếu điều này xảy ra, hậu quả của nó sẽ rất khó lường.

Phản ứng trước các động thái của Mỹ và Israel, Iran đã đe dọa bóp nghẹt nguồn cung dầu thế giới bằng cách đóng eo biển Hormuz. Một cuộc tấn công Iran có thể phá vỡ nền tảng của các đường trung chuyển dầu từ Arập, tiếp tục hạn chế nguồn cung cấp dầu trên thế giới.

Trong một diễn biến khác, chuyến thăm chớp nhoáng Ấn Độ của Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari ngày 8/4 được dư luận Ấn Độ và khu vực hết sức quan tâm. Mặc dù chuyến thăm của ông Ali Zardari gói gọn trong vòng một ngày với một bữa ăn trưa và cuộc hội đàm 30 phút với Thủ tướng nước chủ nhà Manmohan Singh, song nó đã để lại dấu ấn trong bối cảnh quan hệ Ấn Độ và Pakistan đang được cải thiện bằng các biện pháp xây dựng lòng tin để thúc đẩy hoạt động thương mại qua biên giới.

Theo các nhà phân tích, những cử chỉ ngoại giao như tiếp xúc và đối thoại trực tiếp đang được cả hai nước nỗ lực thực hiện trong thời gian gần đây cho thấy tiến trình đàm phán giữa Ấn Độ và Pakistan ngày càng có nhiều dấu hiệu chuyển biến tích cực và đúng hướng.

Liên quan đến quan hệ Trung Quốc và Philippines, ngày 13/4, Philippines tuyên bố đã đạt được tiến triển trong các nỗ lực nhằm giải quyết một cuộc đối đầu căng thẳng với Trung Quốc tại Biển Đông.

Trả lời báo giới sau khi hội đàm với Đại sứ Trung Quốc tại Manila Mã Khắc Thanh, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cho biết, hai nước đã nhất trí duy trì hiện trạng và không có thêm bất cứ hành động khiêu khích nào tại các đảo nhỏ trong bối cảnh đang tìm cách thương lượng một giải pháp cho vấn đề nói trên.

Tranh cãi giữa hai nước bùng phát từ hôm 8/4 khi giới chức Philippines phát hiện 8 tàu đánh cá Trung Quốc xuất hiện tại bãi đá ngầm Scarborough, cách đảo chính Luzon của Philippines 230 km về phía Tây.

Như vậy có thể nói, giảm đối đầu, tăng đối thoại trong quan hệ quốc tế là điều hết sức cần thiết để có thể giảm căng thẳng, qua đó, xây dựng lòng tin.

Nguyễn Chiến