Cần cân nhắc thấu đáo bài học Mỹ Đình

Giống như dự án Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc 34.000 tỉ đồng hay nhà hát 1.500 tỉ đồng ở TPHCM, sân Hàng Đẫy mới với ngân sách dự toán hơn 6.000 tỉ đồng sẽ là một đề tài gây tranh cãi và cần cân nhắc nghiêm túc.

Phối cảnh tổ hợp thể thao Hàng Đẫy mới được đề xuất xây dựng với tổng số vốn 6.000 tỉ đồng.

Trong khi đó, UBND TP.Hà Nội vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ về đề xuất đầu tư xây dựng tổ hợp thể thao Hàng Đẫy để phục vụ Đại hội Thể thao Đông Nam Á năm 2021 - SEA Games 31.

Đề xuất Tổ hợp thể thao Hàng Đẫy hơn 6.000 tỉ đồng

Khu vực Hà Nội đề xuất nghiên cứu lập dự án đầu tư xây dựng SVĐ, nhà thi đấu đa năng, tòa nhà văn phòng có tổng diện tích 32.158m2, gồm khu vực sân Hàng Đẫy và phụ cận (23.433m2), nhà thi đấu Trịnh Hoài Đức (6.938m2), khu đất của Sở Kế hoạch và Đầu tư (1.787m2).

Tổ hợp thể thao Hàng Đẫy gồm SVĐ có sức chứa 20.000 chỗ ngồi, cao 35m, 4 tầng hầm liên thông (2 tầng thương mại dịch vụ, 2 tầng để xe) và nhà thi đấu đa năng rộng 6.938m2, có 1.500 chỗ ngồi, chiều cao 35m với tầng 2-3 trở lên là khu dịch vụ, tầng 4-8 là khu dịch vụ và văn phòng.

Ngoài ra, Hà Nội còn dành khoảng 1.787m2 đất thuộc khu đất Sở Kế hoạch và Đầu tư hiện nay làm văn phòng cao 23,05m, 4 tầng hầm. Tầng 1 làm quảng trường, tầng 2-4 là khu trưng bày, bảo tàng lưu niệm, văn phòng làm việc và dịch vụ công cộng.

Tổng mức đầu tư khoảng 6.309 tỉ đồng, theo nguồn vốn xã hội hóa 100% do Tập đoàn T&T của ông bầu Đỗ Quang Hiển đầu tư và đổi lại được khai thác, vận hành khoảng 50 năm.

SVĐ Mỹ Đình không sử dụng hết công năng và xuống cấp sau SEA Games 2003. Ảnh: Đ.H

Từ bài học và bài toán SVĐ Mỹ Đình

SEA Games 31 diễn ra năm 2021, Việt Nam là chủ nhà và Hà Nội được chọn là địa phương đăng cai. Việc xây mới tổ hợp thể thao Hàng Đẫy là để phục vụ kỳ đại hội này.

Có một câu hỏi đặt ra: Nếu vì SEA Games 31, Hà Nội sau khi “thắng” TPHCM sau cuộc chạy đua giành quyền đăng cai với lợi thế cơ sở vật chất có sẵn, có cần thiết phải xây mới một tổ hợp thể thao ở trung tâm thành phố không?

Phải hỏi bởi thực tế, Hà Nội đang có Khu Liên hợp Thể thao QG Mỹ Đình với không ít vấn đề tồn tại đến tận bây giờ và đang phải đối diện, sau 15 năm xây dựng để phục vụ SEA Games 22. Thời điểm đó, kinh phí để xây SVĐ Mỹ Đình với sức chứa 40.000 chỗ lên đến 1.000 tỉ đồng (gần 53 triệu USD) trong khi Cung Thể thao dưới nước cũng mất 800 tỉ đồng.

Những công trình nghìn tỉ, nghịch lý là sau kỳ SEA Games và Paragames năm 2003 thì gần như bỏ không, không sử dụng hết công năng và không được khai thác hiệu quả. Thậm chí, do ít sử dụng và thiếu kinh phí để duy tu, sửa chữa nên nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng. Đơn cử như đường chạy điền kinh, nhiều năm qua các giải đấu quốc nội, quốc tế không thể tổ chức vì thiếu tiền sửa chữa trong khi Cung Thể thao dưới nước, ngoài một số giải đấu thì vẫn chỉ cho thuê, dạy trẻ em học bơi.

Với SVĐQG Mỹ Đình, mỗi năm chỉ tổ chức vài trận đấu của ĐTQG và năm 2018 đến thời điểm mới chỉ diễn ra 1 trận đấu, các ĐTQG khác không sử dụng trong khi các CLB, các hoạt động bóng đá cũng không có cơ hội sử dụng hay có nhu cầu.

Bởi gánh nặng và quá nhiều bài toán sau khi xây dựng nên từ năm 2012, SVĐ Mỹ Đình được Bộ VHTTDL cho cơ chế độc lập tự chủ về tài chính. Có cơ chế liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân trong việc khai thác cơ sở vật chất, quỹ đất để tăng nguồn thu, SVĐ Mỹ Đình biến dạng và chức năng sử dụng cũng thay đổi khi bị biến thành tổ hợp của nhà hàng, các cơ sở dịch vụ, kinh doanh...

Điều đáng nói hơn, Khu LHTTQG này giờ vẫn là tiêu điểm khi không có khả năng đóng tiền cho thuê đất kinh doanh khoảng hơn 300 tỉ đồng cho Chi cục Thuế quận Nam Từ Liêm. Và SVĐ Mỹ Đình giờ vẫn đang là bài toán khó, trong việc sửa chữa, nâng cấp cũng như phước cách để sử dụng hiệu quả thay vì lãng phí, thất thoát lớn như bao năm qua.

Hà Nội có SVĐ Mỹ Đình vẫn đang chờ “giải cứu” và có cần thêm tổ hợp thể thao Hàng Đẫy, nếu giải bài toán SEA Games 31?

Những lo ngại và câu hỏi

Liên quan tới vấn đề này, trao đổi với PV Lao Động, chuyên gia giao thông Nguyễn Xuân Thủy (nguyên Tổng Giám đốc NXB Giao thông Vận tải) cho rằng: SVĐ Hàng Đẫy là một trong những cơ sở về thể thao đầu tiên của Hà Nội, qua nhiều năm sử dụng đã cũ kỹ, xuống cấp nên việc đề xuất xây dựng lại nhằm đáp ứng được tốt hơn nhu cầu của các hoạt động văn hóa, thể thao.

Tuy nhiên, TS Nguyễn Xuân Thủy cũng nhìn nhận: “Việc gì cũng có tính chất 2 mặt. Việc xây dựng tổ hợp thể thao tại khu vực này cũng có thể dẫn tới những nguy cơ về ùn tắc giao thông. Bởi đây là khu vực nội đô, cần hạn chế nhà cao tầng, hạn chế vấn đề về dân số để giảm mật độ dân cư.

Cùng với đó, việc xây mới phải được dựa trên cơ sở cũ, phương án kiến trúc phải được tính toán kỹ lưỡng để không ảnh hưởng tới hoạt động giao thông công cộng. Đặc biệt, việc quản lý SVĐ, các tổ hợp kinh doanh, cửa hàng trong khu vực này phải được siết chặt quản lý đảm bảo nhiều yếu tố trong đó có mỹ quan đô thị”.

Trong khi đó, TS Đào Ngọc Nghiêm - nguyên KTS Trưởng TP.Hà Nội cho rằng: Việc xây lại sân Hàng Đẫy cần phải có giải pháp, bởi ở đây gần các di tích, cần phải có hành lang bảo vệ. “Hiện nay, Hà Nội đang nghiên cứu quy hoạch không gian ngầm, nếu áp dụng tầng ngầm dùng để ôtô, xe máy thì có thể chấp nhận được.

Tuy nhiên, sân Hàng Đẫy là một khu vực có các di tích đặc biệt thì phải đảm bảo được các mối quan hệ về bảo vệ hành lang các di tích lịch sử. Cùng với đó, việc xây mới khu vực này cũng có thể dẫn tới những tác động đến vấn đề giao thông khu vực, phải có các phương án tính toán sao cho không thêm áp lực lên khu vực này”.

VƯƠNG TRẦN - GIANG ANH