Cách mạng công nghiệp 4.0: Tiếp cận đúng để tránh nguy cơ tụt hậu

Sáng 13/7, tại Hà Nội, Chính phủ và Ban Kinh tế Trung ương đồng chủ trì tổ chức Diễn đàn cấp cao và Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0 với chủ đề 'Tầm nhìn và chiến lược phát triển đột phá trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư'.

Các đại biểu tham quan Triển lãm công nghiệp 4.0 trong khuôn khổ Diễn đàn cấp cao.

Dự diễn đàn có Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình; các vị là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng; lãnh đạo các bộ, ban ngành; lãnh đạo của nhiều địa phương và gần 2000 đại biểu trong nước và quốc tế.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Bí thư Trung ương, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình nêu rõ: Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động nhanh chóng và ngày càng mạnh mẽ đến các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Nhiều quốc gia trên thế giới đã xây dựng chiến lược quốc gia để chủ động tham gia có hiệu quả vào cuộc cách mạng công nghiệp có tính đột phá này.

Cho biết, tại Việt Nam, Bộ Chính trị Khóa XII đã nêu rõ nhiệm vụ sớm xây dựng Chiến lược tiếp cận và chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, và xác định rõ quan điểm “Tận dụng tối đa lợi thế của nước đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, khai thác triệt để thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, lợi thế thương mại để phát triển nhanh, chuyên sâu một số ngành công nghiệp nền tảng, chiến lược, có lợi thế cạnh tranh. Phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp điện tử là con đường chủ đạo; phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là trung tâm; phát triển công nghiệp chế tạo thông minh là bước đột phá; chú trọng phát triển công nghiệp xanh” - ông Bình nói.

Ngày 4/5/2017, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Chỉ thị về nâng cao năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Sau hơn một năm triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, cùng với tinh thần hành động quyết liệt của người đứng đầu Chính phủ, kết quả thu được là tích cực, đã có những đóng góp quan trọng bước đầu vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thực tiễn cho thấy, việc khai thác đúng đắn và kịp thời những cơ hội của cách mạng công nghiệp 4.0 là thách thức chung của các quốc gia, nhưng đối với một nước đang phát triển như Việt Nam, thách thức đó càng lớn. Cách mạng công nghiệp mới mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội trong việc nâng cao trình độ công nghệ, năng lực sản xuất và cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu; tạo ra sự thay đổi lớn về mô hình kinh doanh bền vững hơn và cơ hội cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; mang lại tiềm năng cho các nước đang phát triển có thể rút ngắn quá trình công nghiệp hóa bằng cách di tắt, đón đầu, nhảy vọt lên công nghệ cao hơn.

Cách mạng công nghiệp 4.0 có nhiều lợi thế; tuy nhiên, nếu không có cách tiếp cận đúng và bắt kịp nhịp độ phát triển của thế giới và khu vực, Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ tụt hậu ngày càng xa về công nghệ, tình trạng dư thừa lao động kỹ năng thấp và sự bất bình đẳng trong xã hội. Bên cạnh đó, sự liên kết và gắn kết trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 dẫn tới vấn đề biên giới mềm, quyền lực mềm, vấn đề an ninh không gian mạng và an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao xuyên quốc gia, từ đó đòi hỏi cần có sự ứng phó chủ động và kiểm soát tốt để bảo đảm chủ quyền và an ninh cho người dân và đất nước.

Đứng trước những thuận lợi và thách thức này, Diễn đàn cấp cao do Chính phủ và Ban Kinh tế Trung ương đồng chủ trì tổ chức là sự kiện quan trọng để các nhà lãnh đạo của Việt Nam lắng nghe thêm ý kiến của các chuyên gia trong nước và quốc tế, giúp cho việc hoạch định các chủ trương, chính sách, chiến lược quốc gia trong thời gian tới. Đồng thời, sự kiện này cũng hướng đến mục đích tuyên truyền rộng rãi, nâng cao nhận thức của người dân và cộng đồng doanh nghiệp, các cấp lãnh đạo về cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, ông Nguyễn Văn Bình cho hay.

Chia sẻ về những cơ hội, thách thức trước khi khai mạc diễn đàn sáng nay, quán quân sáng tạo của UNDP – robot Sophia, cho rằng, Việt Nam đã đi đúng hướng trong khai thác internet vạn vật. Công nghệ giúp Việt Nam phát triển nhảy vọt liên quan đến năng suất, hoạt động kinh tế. Việt Nam cũng cần làm việc với các cơ quan tư nhân để mang lại lợi ích lớn hơn, dùng công nghệ AI (trí thông minh nhân tạo) để hỗ trợ vùng sâu xa, vùng dễ bị tổn thương, người nghèo trong xã hội. Về thách thức, theo Sophia là con người cần được trang bị các kỹ năng cần thiết trong cách mạng công nghiệp 4.0, nhất là những người nghèo. Với người trẻ, theo Sophia, họ cần có kỹ năng của thế kỷ 21, sẵn sàng đối mặt với những thách thức của nền kinh tế mới, cần có sáng tạo công nghệ mới không ngừng. Thách thức và cơ hội cần phải được nhìn nhận rõ và Chính phủ cần có ưu tiên rõ ràng trong giáo dục, đào tạo để không ai bị bỏ lại phía sau.

Trong khuôn khổ sự kiện diễn ra phiên đối thoại về chính sách có chủ đề: “Chủ trương, chính sách chủ động tham gia cách mạng công nghiệp 4.0 của Việt Nam” với sự tham gia của các diễn giả Việt Nam và quốc tế. Tại đây, dự kiến, Thủ tướng sẽ có bài phát biểu đưa ra thông điệp rõ ràng về công nghiệp 4.0 của Việt Nam trong thời gian tới.

Ngoài diễn đàn cấp cao, còn diễn ra 5 hội thảo chuyên đề liên quan như: “Nhận diện tác động và khuyến nghị đối với Việt Nam”; “Xây dựng đô thị thông minh bền vững”; “Phát triển nền sản xuất thông minh: Tầm nhìn và giải pháp công nghệ”; “Bước tiến mới trong ngành tài chính – ngân hàng”; “Tầm nhìn và giải pháp phát triển nông nghiệp thông minh bền vững”.

Trong khuôn khổ diễn đàn, sáng 13/7 Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình cùng các đại biểu đã cắt băng khai mạc Triển lãm về công nghiệp 4.0.

M.Loan