Các bị cáo khai chi lãi ngoài 'khủng' cho Vietsovpetro

Các bị cáo cựu tổng giám đốc OceanBank đều khai thống nhất việc chi lãi ngoài hàng chục tỉ đồng cho lãnh đạo Vietsovpetro nhưng Vietsovpetro phủ nhận việc này.

Các bị cáo khai chi lãi ngoài 'khủng' cho Vietsovpetro - Ảnh 1

Ngày 5-9, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên tòa xử đại án OceanBank. HĐXX đã tập trung xét hỏi làm rõ hành vi chi lãi ngoài hợp đồng của OceanBank đối với Vietsovpetro.

Mỗi năm chăm sóc chi lãi ngoài bốn lần

Tại tòa, bị cáo Nguyễn Xuân Sơn khai trong thời gian làm tổng giám đốc (TGĐ) OceanBank, bị cáo nhiều lần đến Vietsovpetro gặp kế toán trưởng Võ Quang Huy và TGĐ khi đó là ông Nguyễn Hữu Tuyến để “tặng quà của chủ tịch Hà Văn Thắm”. Bị cáo Sơn khai trong hai năm bị cáo tới Vietsovpetro khoảng 8-10 lần, mỗi lần đều có lãnh đạo chi nhánh Vũng Tàu đi cùng.

Chủ tọa Trần Nam Hà hỏi: “Bị cáo tặng quà gì, giá trị thế nào?”. Bị cáo Sơn đáp: “Cụ thể một lần tặng bao nhiêu bị cáo không nhớ, khoảng 10.000-20.000 USD hoặc 200-300 triệu đồng” và giải thích rằng “mình đưa quà biếu cũng không ghi lại số liệu, bị cáo chỉ nhớ khoảng chừng đó”.

Cựu TGĐ OceanBank cũng khai “quà tặng” này chủ yếu bị cáo đưa cho kế toán trưởng Võ Quang Huy vì TGĐ Nguyễn Hữu Tuyến rất khó gặp, vài lần tới mới gặp một lần.

Một cựu TGĐ khác của OceanBank là bị cáo Nguyễn Minh Thu cũng khai Vietsovpetro là một trong những khách hàng lớn của OceanBank nên mỗi năm bị cáo định kỳ đến “chăm sóc” khoảng bốn lần. Ngoài ra, có một vài sự kiện của Vietsovpetro diễn ra ở Vũng Tàu, bị cáo có tham gia hoặc bị cáo cũng tới theo đề nghị của giám đốc chi nhánh.

“Đối với kế toán trưởng, bị cáo có trao đổi về chính sách chăm sóc khách hàng của OceanBank. Với TGĐ, trước khi về bị cáo chỉ gửi quà cám ơn” - bị cáo Minh Thu khai.

22,7 tỉ đồng và tỉ lệ 7:3

Bị cáo Minh Thu cũng giải thích rõ hơn về tỉ lệ 70:30, cụ thể bị cáo đưa kế toán trưởng 70% số tiền chủ tịch Hà Văn Thắm đồng ý chi lãi ngoài, 30% còn lại đưa cho TGĐ. Bị cáo Thu giải thích tỉ lệ này do kế toán trưởng Võ Quang Huy đề nghị, bị cáo chỉ thực hiện theo yêu cầu.

Theo bị cáo Minh Thu, trong quãng thời gian từ tháng 7-2012 đến tháng 6-2014, bị cáo đưa khoảng 22,7 tỉ đồng tiền chăm sóc khách hàng, trong đó kế toán trưởng nhận khoảng 15-16 tỉ đồng, còn lại là TGĐ. Tuy nhiên, bị cáo Thu chỉ phụ trách chi lãi ngoài với tiền gửi không kỳ hạn, đối với tiền gửi có kỳ hạn do chi nhánh Vũng Tàu phụ trách.

Tòa hỏi bị cáo Nguyễn Thị Kiều Liên, cựu giám đốc OceanBank Chi nhánh Vũng Tàu. Bị cáo Liên khai đã chi chăm sóc khách hàng đối với khoản tiền gửi có kỳ hạn của Vietsovpetro, cụ thể bị cáo đã chi hơn 1,4 tỉ đồng, gửi trực tiếp cho ông Huy. Bị cáo Liên khai các lần TGĐ đi gặp khách hàng thì các giám đốc chi nhánh đều tháp tùng và tất cả các lần TGĐ đến Vũng Tàu thì đều đến Vietsovpetro.

“Vietsovpetro là khách hàng lớn của OceanBank. Việc TGĐ đến chào hỏi, chăm sóc khách hàng cũng là chuyện bình thường” - bị cáo Kiều Liên nói.

Các bị cáo khai chi lãi ngoài 'khủng' cho Vietsovpetro - Ảnh 2

Bị cáo-cựu tổng giám đốc OceanBank Nguyễn Xuân Sơn (trái) và ông Từ Thành Nghĩa - Tổng Giám đốc Vietsovpetro tại tòa. Ảnh: THU NGUYỆT

Lãnh đạo Vietsovpetro phủ nhận

Để làm rõ những lời khai trên, tòa đã triệu tập TGĐ, cựu TGĐ và kế toán trưởng Vietsovpetro.

Kế toán trưởng Vietsovpetro Võ Quang Huy cho hay liên doanh này có quan hệ gửi tiền tại OceanBank. “Sau khi thành lập OceanBank, có chỉ đạo từ Tập đoàn (PVN), các đơn vị trong ngành dầu khí phải ưu tiên sử dụng dịch vụ của OceanBank. Thời điểm cao điểm nhất, Vietsovpetro gửi khoảng 100 triệu USD, 1.000 tỉ đồng” - ông Huy nói. Tuy nhiên, ông Huy khẳng định mình không nhận được khoản tiền nào chi ngoài lãi suất.

“Chính xác không?” - HĐXX hỏi. “Chính xác” - ông Huy đáp. “Tôi xin khẳng định những lời khai đó không đúng. Tôi không nhận được khoản chi lãi ngoài của OceanBank. Không hề có sự thỏa thuận như chị Thu nói. Tôi cũng không hiểu sao chị Thu khai như vậy” - ông Huy nói.

“Nhưng rất nhiều người đã khai như vậy” - HĐXX nhắc. “Nhưng thực tế tôi không nhận” - ông Huy đáp. “Bị cáo Kiều Liên cũng khai đưa cho anh 1,4 tỉ đồng tiền chi lãi ngoài?” - HĐXX hỏi. “Hoàn toàn không có” - ông Huy phủ nhận.

Tòa hỏi tiếp ông Nguyễn Hữu Tuyến (cựu TGĐ Vietsovpetro từ tháng 3-2009 đến khi nghỉ hưu 1-7-2013). Ông Tuyến cũng khẳng định không nhận được bất cứ lợi ích nào từ OceanBank. “Tôi không nhận bất cứ khoản quà cáp nào từ anh Sơn và OceanBank” - ông Tuyến trả lời.

Tương tự, ông Từ Thành Nghĩa, TGĐ Vietsovpetro từ ngày 1-7-2013 đến nay, cũng nói: “Đó là các bị cáo khai, cá nhân tôi không nhận bất cứ khoản chi lãi ngoài nào”. Ông Nghĩa thừa nhận có gặp lãnh đạo OceanBank khi ông ra Tập đoàn (PVN) họp và chỉ duy nhất một lần tiếp bị cáo Nguyễn Minh Thu tại trụ sở Vietsovpetro vào khoảng đầu tháng 2-2014 nhưng chỉ là cuộc gặp xã giao…

Hôm nay (6-9), tòa vẫn tiếp tục phiên xử.

Trưởng ban kiểm soát nhưng lại không biết!

Mở đầu phiên xử sáng 5-9, HĐXX xét hỏi ông Bùi Văn Hải, trưởng Ban kiểm soát OceanBank. Ông Hải được HĐXX triệu tập vào sáng 31-8, sau khi cựu giám đốc khối ngân hàng bán lẻ Nguyễn Thị Thu Ba có lời khai về hoạt động của trưởng Ban kiểm soát. Bị cáo Thu Ba khai: “Ở thời điểm xảy ra vi phạm, bị cáo không hề nhận được bất cứ cảnh báo, yêu cầu, lên tiếng nào của Ban kiểm soát nội bộ của OceanBank, không nhận được cảnh báo nào của thanh tra Ngân hàng Nhà nước, thanh tra thuế...”.

Các bị cáo khai chi lãi ngoài 'khủng' cho Vietsovpetro - Ảnh 3

Ông Bùi Văn Hải, trưởng Ban kiểm soát OceanBank, đang trả lời HĐXX. Ảnh: THU NGUYỆT

Tại tòa, ông Hải khai: “Từ khi làm trưởng Ban kiểm soát, tôi duy nhất được mời tham dự họp HĐQT tại Hội An, nội dung triển khai mô hình tổ chức, hoạt động của OceanBank, còn lại tôi không được mời tham dự các phiên họp của HĐQT”. Ông Hải cho biết ông thực hiện giám sát qua việc nhận các nghị quyết của HĐQT. Tuy nhiên, ông Hải nói khi đọc các nghị quyết này, ông không thấy nội dung về chi lãi suất ngoài nên không biết có việc này.

Cựu chủ tịch OceanBank Hà Văn Thắm, TGĐ Nguyễn Minh Thu sau đó đều khẳng định Ban kiểm soát không phải là cấp dưới của HĐQT. Ban kiểm soát do đại hội cổ đông bầu ra để giám sát HĐQT nên thực tế họ như cấp trên của HĐQT. “Các khoản chi lãi ngoài nêu rõ trong báo cáo kiểm toán, Ban kiểm soát có nhận được báo cáo này. Bị cáo không nhận được cảnh báo nào của Ban kiểm soát liên quan đến việc chi lãi suất” - bị cáo Thắm khẳng định.

HĐXX hỏi Nguyễn Thị Nga, cựu trưởng Ban kế toán OceanBank. Nga khẳng định: “Anh Hải không những biết mà biết rất rõ. Vì việc chi lãi suất ngoài diễn ra trong cả một quá trình dài năm năm và thể hiện rõ ràng, minh bạch trên các báo cáo, về chuyên môn không thể không nhìn thấy. Ngoài ra, bản thân anh Hải có vợ là giám đốc OceanBank Chi nhánh Hà Nội, trực tiếp nhận tiền để chi lãi ngoài thì không thể không biết được”.

Tòa hỏi lại Bùi Văn Hải, ông Hải tiếp tục khẳng định trước khi xảy ra vụ án, ông không được biết việc chi lãi ngoài. “Trong luật có quy định trường hợp biết, có thể biết và buộc phải biết. Ông là trưởng Ban kiểm soát, báo cáo hằng tháng, hằng năm đều chuyển qua ông. Số tiền này thể hiện minh bạch trong báo cáo kế toán mà ông lại nói ông không được biết” - HĐXX truy.

“Cô Nga nói gửi báo cáo cho kiểm toán, Ban kiểm soát là đúng nhưng các báo cáo đó không thể hiện ra việc chi lãi ngoài đâu. Đề nghị quý tòa xem xét, trên chứng từ lưu trữ và trên tài khoản không thể hiện việc chi lãi suất ngoài” - ông Hải lại giải thích.

Sau đó, HĐXX hỏi bị cáo Nga về câu trả lời trên. Bị cáo Nga đáp: “Một phép tính đơn giản là lấy mức chi lãi chia ngược cho doanh số sẽ ra mức lãi suất bình quân, mức lãi suất đó được đối chiếu với mức lãi suất ấn định. Đó là nghiệp vụ đơn giản nhất mà những người trong ngành, trong nghề không thể không làm động tác đó. Nếu trưởng Ban kiểm soát chịu trách nhiệm trước cổ đông mà nói là đọc báo cáo mà không biết được thì bị cáo nghĩ khó có thể chấp nhận được”.

Khi luật sư “đụng” phải luật sư

Tại tòa, luật sư (LS) của Hà Văn Thắm hỏi đại diện của PVN, cũng là một LS:

. LS của Hà Văn Thắm: Trong tất cả văn bản như kết luận điều tra, cáo trạng đều xác định tư cách tố tụng của PVN là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Nay có ý kiến lại cho rằng đó là “lỗi đánh máy”. Bản thân anh là đại diện của PVN với tư cách nguyên đơn, vậy theo anh, quy định quyền và nghĩa vụ của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có khác gì quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn dân sự không?

+ LS Hoàng Văn Dũng (đại diện của PVN): Chúng tôi tham gia tố tụng tuân thủ diễn biến phiên tòa và sự điều hành của HĐXX. Trước đây chúng tôi nhận được giấy triệu tập với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nhưng tại phiên tòa, chúng tôi được HĐXX giải thích và công bố thêm tư cách của chúng tôi là nguyên đơn dân sự. Chúng tôi không bình luận về mặt pháp lý.

. Từ trước đến nay, PVN có bao giờ có đơn yêu cầu bảo vệ quyền lợi của mình trước thiệt hại đã được xác định chưa?

+ Trong suốt quá trình tham gia tố tụng, tới phiên tòa này chúng tôi mới được xác định tư cách là nguyên đơn dân sự. Chúng tôi phải cân nhắc việc đưa ra yêu cầu và sẽ thực hiện đúng quy định theo Điều 52 của BLTTHS. Còn trong giai đoạn điều tra, chúng tôi chưa đưa ra yêu cầu.

. Một trong những điều kiện để được xác định là nguyên đơn dân sự là phải có đơn yêu cầu?

+ Chúng tôi không xin HĐXX ban phát tư cách tố tụng cho chúng tôi. HĐXX ấn định địa vị pháp lý nên chúng tôi không dùng đơn để xác định tư cách. HĐXX xác định chúng tôi tham gia với tư cách nào, chúng tôi sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ phù hợp. Còn trong quá trình tham gia tố tụng, chúng tôi sẽ có đơn.

ĐỨC MINH