Buồn vui phố đi bộ

Kỳ vọng sẽ tạo nên những không gian văn hóa cho Thủ đô, phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm và mới đây là phố đi bộ Trịnh Công Sơn sau một thời gian hoạt động đã mang đến cho người dân và du khách nhiều trải nghiệm thú vị. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực thì những không gian văn hóa này dần bộc lộ ra nhiều bất cập.

Biểu diễn tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: Quang Vinh.

Bất cập

Chính thức đi vào hoạt động từ 9/2016, phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm chỉ sau gần 2 năm đã thực sự trở thành một điểm đến du lịch lý thú không chỉ cho người dân Thủ đô mà còn với du khách quốc tế. Trong đó, theo số liệu thông kê của UBND quận Hoàn Kiếm trung bình ban ngày có khoảng 3.000-5.000 người, buổi tối có khoảng 15.000 - 20.000 người tham quan.

Thậm chí có những buổi tối có đến 70.000 người. Quả thật, với số liệu trên thì đây đang là những con số “mơ ước” đối với nhiều địa điểm văn hóa tại Hà Nội. Thế nhưng, đồng hành với sự tăng trưởng này lại vô tình trở thành nỗi “ám ảnh” cho chính những người tham gia và đặc biệt là người dân sinh sống tại đây.

Với nhu cầu tham gia các hoạt động tại phố đi bộ ngày càng tăng, thời gian qua các mô hình kinh doanh tại khu vực này ngày càng “nở rộ”. Trong đó, một “đặc sản” gây chú ý nhất tại đây chính là các hoạt động biểu nghệ thuật. Không khó để bắt gặp những nhóm nhạc biểu diễn với đủ mọi loại hình âm nhạc và cách nhau địa điểm biểu diễn chỉ chưa đầy 20m. Nhóm chơi đàn, kéo nhị, nhóm nhạc nhảy hiện đại hoặc hát nhạc tình bolero…

Tham gia biểu diễn cho các nhóm nhạc này đủ người già, người trẻ và cả người nước ngoài. Thế nhưng, việc sắp xếp thời gian biểu diễn cho từng địa điểm lại hoàn toàn bị bỏ ngỏ. Mạnh nhóm nào nhóm đấy biểu diễn đã tạo ra những âm thanh “hổ lốn”, hỗn tạp.

Ngay như nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long nhiều lần phải lên tiếng về việc buổi biểu diễn của nhóm Xẩm Hà Thành tại phố đi bộ ở hồ Hoàn Kiếm nhiều lần bị “quấy rối” vì tiếng nhạc của một nghệ sĩ tự do chơi gần đó. Thế nhưng, nếu du khách “khổ một” thì người dân sinh sống ở đây “khổ mười”.

Với nhiều loại âm thanh, trong đó có cả tiếng nhạc điện tử được kích âm rất lớn để biển người hò hét theo, khiến không ít người dân sống quanh đó chịu không nổi. Có gia đình trước khi sự kiện diễn ra phải đưa trẻ nhỏ và người già đi “sơ tán” ở nơi khác vì không chịu nổi tiếng ồn.

Không những vậy, không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm trong thời gian qua cũng đang dần bị thu hẹp bởi vô số các loại hình dịch vụ tự phát. Các hàng ăn mở tràn lan vô tình biến khu vực để người dân đi bộ, thư giãn trở thành một khu ẩm thực. Không gian trong lành của hồ Hoàn Kiếm được thay thế bằng mùi khói thức ăn đặc quánh.

Cùng với đó, các dịch vụ vui chơi giải trí như ô tô điện, xe điện thăng bằng… cũng mọc lên “như nấm”. Chính sự tự phát cùng với công tác quản lý cho thuê xe này cực kỳ lộn xộn, mất trật tự, gây ảnh hưởng, thậm chí là nguy hiểm đến những người đi bộ.

Chưa kể, các dịch vụ đánh đàn, vẽ tranh, làm xiếc… đã trở thành những hoạt động kiếm tiền, “xin tiền” của rất nhiều du khách nước ngoài đã gây ra rất nhiều bức xúc trong dư luận xã hội.

Cần giảm tải

Xung quanh những bất cập này, trả lời báo chí ông Phạm Tùng Lâm, Trưởng ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm thừa nhận, lực lượng chức năng đã rất cố gắng kiểm soát, xử lý các trường hợp vi phạm song do lực lượng quá mỏng. Theo đó, mỗi ca (8 tiếng) chỉ có 20 người kiểm tra khu vực đường quanh hồ rộng gần 2 km và bố trí tại 9 chốt trực nên việc kiểm tra, kiểm soát chưa triệt để. Mặc dù việc kiểm tra, kiểm soát có sự phối hợp với Công an quận Hoàn Kiếm cùng một số lực lượng khác nhưng nhân lực vẫn còn thiếu.

Có thể thấy, với lý giải trên trong khi số lượng người đến phố đi bộ ngày càng đông, trong khi bộ máy quản lý với phương thức cũ kỹ, không đủ năng lực kiểm soát đám đông đang làm phố đi bộ phát sinh nhiều vấn đề. Mặt dù mới đây đã có những đề xuất mở thêm các tuyển phố đi bộ nhằm giảm tải cho hồ Hoàn Kiếm nhưng dường như đây vẫn đang là những giải pháp dài hơi.

Phố đi bộ Trịnh Công Sơn sau khai trương cũng được kỳ vọng sẽ mở ra một không gian văn hóa nghệ thuật mới của Thủ đô, góp phần giảm tải cho phố đi bộ Hồ Gươm.

Tuy nhiên, với những gì diễn ra thời gian đầu thì dường như kỳ vọng này vẫn còn khá xa. Nhiều du khách cố gắng tìm đến phố đi bộ Trịnh Công Sơn từ những ngày đầu tiên với mong muốn trải nghiệm một không gian văn hóa lãng mạn như tên gọi của nó. Nhưng rồi, không ít người đã lắc đầu ra về.

Để khắc phục những hạn chế này, KTS Trần Huy Ánh cho rằng: “Cơ quan quản lý cần bổ sung các biện pháp như thiết kế tổ chức các hoạt động phù hợp để hạn chế xung đột giữa các hoạt động. Cùng với đó cần khoanh vùng các hoạt động kinh doanh trò chơi, bán hàng hay các hoạt động khác để kiểm soát trật tự”.

Cũng theo ông Ánh, việc kéo bớt lượng người đổ dồn từ Hồ Gươm về phố đi bộ khác (như phố Trịnh Công Sơn) là mong muốn chủ quan. Phố đi bộ Trịnh Công Sơn hay ở các địa điểm khác cần tổ chức hấp dẫn đa dạng, quảng bá hình ảnh tốt thì mới thu hút được người tham gia. Hà Nội nên nhanh chóng mở các tuyến phố đi bộ phụ cận ở các quận huyện, để đáp ứng nhu cầu hưởng thụ không gian văn hóa công cộng của người dân. Trước mắt, mở rộng ngay tại quận Hoàn Kiếm.

Ví dụ như Hoàn Kiếm đã tạo ra một không gian hấp dẫn tại Phùng Hưng, nếu tạo không gian kết nối hai khu vực này lại thì không gian đi bộ mở rộng hàng chục lần.

Được biết các cơ quan quản lý cũng đang chú ý tới ý tưởng này. “Ngoài hồ Hoàn Kiếm, phố Trịnh Công Sơn, nơi nào cũng có thể tạo nên những không gian phù hợp phát triển tuyến phố đi bộ. Ví dụ như Hà Đông có công viên hai bên bờ sông Nhuệ. Đông Anh có khu Cổ Loa…Vượt lên tất cả là các nơi vui chơi giải trí của người dân thì nên để người dân sáng tạo đề xuất, các cơ quan quản lý ủng hộ lắng nghe và sớm hiện thực hóa”- KTS Trần Huy Ánh đề xuất.

Minh Quân